Minister Bert Koenders van Buitenlandse Zaken, Premier Mark Rutte, Harm Beertemla (PVV) en Pieter Omtzigt (CDA) in de Tweede Kamer tijdens het debat over de aanpassing van het Oekraineverdrag.
Minister Bert Koenders van Buitenlandse Zaken, Premier Mark Rutte, Harm Beertemla (PVV) en Pieter Omtzigt (CDA) in de Tweede Kamer tijdens het debat over de aanpassing van het Oekraineverdrag. © ANP

Oekraïneverdrag krijgt zegen van Tweede Kamer ondanks 2,5 miljoen nee-stemmers

Het Oekraïneverdrag heeft dinsdagavond de zegen van een Tweede Kamermeerderheid gekregen. Hierdoor wordt de kans steeds groter dat het door 2,5 miljoen Nederlanders weggestemde akkoord er alsnog komt. De flankpartijen zijn furieus en werpen premier Mark Rutte voor de voeten dat hij het volk heeft bedrogen.

'Dit is een farce, het volk wordt om de tuin geleid. Dit dossier heeft de geloofwaardigheid van de premier en de politiek ernstig ondergraven, ' zei PVV-Kamerlid Harm Beertema tijdens een debat in de Kamer met premier Mark Rutte en minister Bert Koenders van Buitenlandse Zaken. VNL-Kamerlid Joram van Klaveren: 'Het cynisme onder de bevolking zal alleen maar verder groeien.' Ex-PvdA'er Jacques Monasch (Nieuwe Wegen) houdt het bij 'verraad door de linkse elite'.

Ook de SP trekt de betrouwbaarheid van de minister-president in twijfel. 'Mensen worden bevestigd in hun gevoel dat in Brussel alles wel te regelen valt met een glimlach en een achterkamertjesdeal. De trein dendert gewoon voort', aldus SP-Kamerlid Harry van Bommel. 'Dat zal de premier nog wel gaan voelen tijdens de verkiezingen van 15 maart.'

Onverwacht is het niet dat het parlement alsnog instemt met het 'geitenpaadje' van Rutte. Al in december maakten VVD, PvdA, D66 en GroenLinks bekend dat zij een positieve grondhouding hebben tegenover de juridisch bindende verklaring die Rutte toen van alle 28 EU-regeringsleiders had losgepeuterd. Daarin staat onder meer dat het Oekraïneverdrag geen opstapje is naar het EU-lidmaatschap. Rutte meent dat daarmee de 'zorgen van de nee-stemmers' tijdens het referendum in april vorig jaar voldoende zijn ondervangen, zo verdedigde hij zichzelf dinsdagavond nogmaals.

'Oorlog nog niet voorbij'

Daar zijn de flankpartijen het op zijn zachtst gezegd niet mee eens. Met verheven stemmen noemden zij de juridische verklaring van Rutte dinsdagavond 'een aanfluiting, een nietszeggend stuk papier' (VNL), een 'papieren tijger' (SP) of 'een leeg voorstel' (CDA). Vooral omdat Oekraïne het 'inlegvelletje van Rutte' niet eens heeft ondertekend en zich er dus niet aan hoeft te houden. 'Er is geen enkele deur dichtgeslagen met dit verdrag! Ik zie alleen maar open deuren!', vatte SP'er Van Bommel het ongenoegen samen.

Begin februari  kregen de criticasters bijna gelijk bij de hoogste bestuursrechter, die toen oordeelde dat de juridische status van Ruttes Oekraïnedeal te vaag was. Maar de Raad van State slikte die kritiek al snel weer in. 'Zo moet u het niet lezen', zei een woordvoerder destijds desgevraagd. 'In eerste instantie vonden we de uitleg over de juridische status niet goed genoeg. Inmiddels heeft de regering  de toelichting aangevuld.'

De weg ligt open voor de Eerste Kamer om het Oekraïneverdrag over enkele weken alsnog goed te keuren

Daarmee ligt de weg open voor de Eerste Kamer om het Oekraïneverdrag over enkele weken alsnog goed te keuren. Insiders achten die kans heel groot, omdat het kabinet slechts twee van de twaalf overwegend Europagezinde CDA-senatoren hoeft te overtuigen om in te stemmen.

Daar moeten de 2,5 miljoen nee-stemmers het mee doen, maar de PVV geeft nog niet op: 'We hebben een slag verloren, maar de oorlog is nog niet voorbij', zei Beertema op onheilspellende toon tegen Rutte. 'Wij staan aan de goede kant. Overal komt patriottisch verzet op gang. Dat is het schrijven op de muur. De premier wil het niet zien en dat is buitengewoon onverstandig.'

Lees ook

Het ja-knikje tegen de nee-stem
Hoe Rutte maandenlang zocht naar een oplossing voor de referendumuitslag. Een reconstructie. (+)

Merkel oefende druk uit op Buma om in te stemmen met Oekraïneverdrag
Europese christen-democraten zoals de Duitse bondskanselier Angela Merkel, Commissievoorzitter Jean-Claude Juncker en EU-president Donald Tusk hebben eind oktober 2016 druk uitgeoefend op CDA-leider Sybrand Buma om het Oekraïneverdrag te redden.