NS betuigt spijt voor rol in Tweede Wereldoorlog

De NS heeft voor het eerst spijt betuigd over zijn rol tijdens de Tweede Wereldoorlog bij de transporten van joden naar Duitsland. NS-topman Aad Veenman bood donderdag ‘uit de grond van mijn hart en in alle bescheidenheid’ zijn verontschuldigingen aan...

Hij deed dit op station Muiderpoort bij Amsterdam. Een symbolische locatie, omdat tijdens de Tweede Wereldoorlog NS-treinen vanaf dit station ruim 11.000 joden hebben weggevoerd naar het kamp Westerbork. Daarvandaan vertrokken treinen naar het oosten. Het merendeel van de joden ging naar de vernietigingskampen Auschwitz en Sobibor. Op Muiderpoort werd donderdag ook het startschot gegeven voor een antiracismecampagne. Het Centraal Joods Overleg (CJO) heeft in samenwerking met de NS op 66 stations posters opgehangen met teksten als ‘Vroeger vertrok hier de trein naar Auschwitz. Wanneer wordt de wereld wijzer?’ en ‘Toen moesten de joden oprotten. Wie nu?’ De campagne is bovendien bedoeld om de rol van de NS bij de transporten te belichten. Veenman gaf tijdens zijn toespraak aan dat de keuze om spijt te betuigen, geen eenvoudige was. ‘Het kan overkomen als een te gemakkelijk gebaar. Het kan uitgelegd worden als een zoveelste bijdrage aan de sorry-cultuur.’ Toch heeft de topman besloten namens de NS excuses aan te bieden. ‘Het is wellicht nooit goed’, verzuchtte hij. De NS wil met de postercampagne een ‘pijnlijk’ verleden afsluiten. Door Nederlandse jongeren te wijzen op de gevaren van haat en fascisme hoopt Veenman ‘nare ervaringen uit het verleden een zinvolle plek in het heden te geven’. De Duitse bezetters dwongen de NS volgens Veenman mee te werken aan de transporten. ‘Ook NS'ers zijn door oorlogshandelingen om het leven gekomen. Ook de NS is zwaar beschadigd. Het bedrijf moest na de oorlog van de grond af weer worden opgebouwd. En NS'ers hebben wel degelijk moed getoond.’ Het CJO heeft overigens op het laatste moment de posters aangepast. Aanvankelijk stonden er foto's op van joden die op transport werden gesteld naar doorgangs- en vernietigingskampen. De foto's wekten bij sommige oorlogsgetroffenen hevige emoties op.