1524819
© ANP

Nederland weer in recessie

Nederland is opnieuw in een recessie beland. De Nederlandse economie kromp in 2012 met 0,9 procent. In de laatste twee kwartalen was sprake van 1,0 en 0,2 procent krimp ten opzichte van eerdere kwartalen, 'in de gangbare definitie bevindt de economie zich dan in een recessie', meldt het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) vandaag. Het CBS duidt de economische situatie van de afgelopen jaren als een 'aanhoudende laagconjunctuur'.

Grote boosdoener het afgelopen jaar was de binnenlandse markt. Bedrijven investeerden minder, consumenten gaven minder uit. De nood is vooral hoog op de woningmarkt en de problemen daar hebben gevolgen voor de rest van de samenleving. De bouwsector kromp in het vierde kwartaal met 9 procent. Mensen kopen geen huizen meer, bedrijven bouwen minder, bouwvakkers verliezen hun baan, koopkracht daalt, consumentenvertrouwen neemt af. 'Op de binnenlandse markt zijn geen lichtpuntjes te zien', zegt Peter Hein van Mulligen van het CBS.

Hij durft het woonakkoord van het kabinet, D66, ChristenUnie en SGP nog niet te duiden. Gisteren kwamen die partijen een aantal ingrijpende maatregelen op de woningmarkt overeen met het kabinet. Het akkoord kwam te laat voor het CBS om de effecten ervan in te kunnen schatten. 'Het is afwachten.'

Recessie
Het laatste kwartaal van 2012 liet een krimp zien van 0,2 procent ten opzichte van het derde kwartaal. In het laatste kwartaal was de krimp beperkter dan het kwartaal daarvoor. Dat derde kwartaal kromp zelfs een heel procent ten opzichte van het tweede kwartaal. Bij twee opeenvolgende kwartalen van krimp spreekt het CBS van een recessie, maar de crisis woedt sinds 2009. Daarom is de term 'aanhoudende laagconjunctuur' beter op zijn plaats, meent het CBS.

Ten opzichte van een jaar eerder lag de consumptie van huishoudens in het vierde kwartaal van 2012 2,3 procent lager. De investeringen kwamen 5,2 procent lager uit. Grote zorgen baart de arbeidsmarkt. In het laatste kwartaal van 2012 waren er 93.000 banen minder dan in het jaar ervoor. Het aantal banen is terug naar het niveau van 2007 terwijl de beroepsbevolking met een kwart miljoen mensen is gegroeid. De overheid gaf wel meer geld uit in het laatste kwartaal: een groei van 1,1 procent ten opzichte van 2011. Niet verwonderlijk, het Rijk was vooral meer geld kwijt aan uitkeringen.

Huishoudboekje
Enig lichtpuntje is de export, die steeg met 3,2 procent. Het buitenland is het probleem niet, zegt Van Mulligen. De consument houdt de hand op de knip en de binnenlandse markt in de tang. De burger lijkt een voorbeeld te nemen aan de overheid. 'Het kabinet benadrukt de noodzaak van het huishoudboekje op orde brengen', zegt Van Mulligen. 'Dat doet de consument nu ook. Op korte termijn geven mensen minder uit en bouwen vermogen op. Ook lossen steeds meer mensen hun hypotheekschuld af. Op termijn is er dus weer meer te besteden en kan het vertrouwen terugkeren.'

Dat blijft echter toekomstmuziek, het komende jaar houdt de ellende aan. Het CPB, de rekenmeester van het Rijk, verwacht pas in 2014 een opleving, weet Van Mulligen. Hij durft niet te speculeren over het begrotingstekort en of dat dit jaar onder of boven de Europese norm van 3 procent zal komen. '2013 is pas net begonnen, er kan nog van alles gebeuren.'