Een boerderij in in het Groningse dorp Startenhuizen is zwaar beschadigd door de aardbevingen.
Een boerderij in in het Groningse dorp Startenhuizen is zwaar beschadigd door de aardbevingen. © Kees van de Veen

NAM aansprakelijk gesteld voor psychisch leed na beving: 'Dit is een doorbraak'

'Hele gezinnen zijn kapotgemaakt. Nu moet NAM over de brug komen.'

De Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) is aansprakelijk voor de immateriële schade die inwoners van het aardbevingsgebied in Groningen ervaren. Dat heeft de rechtbank in Assen woensdag bepaald.

127 eisers claimden psychisch leed door de bevingen, zoals angst, zorgen en aantasting van hun woongenot. 'Er is niet alleen sprake van scheuren in huizen, maar ook van scheuren in de ziel', aldus persrechter Biesma. Volgens de rechtbank heeft NAM onrechtmatig gehandeld. 'Veel mensen ervaringen spanningen en gevoelens van onveiligheid. Dit overschrijdt de grenzen van wat maatschappelijk acceptabel is.'

'Dit is een doorbraak', zei advocaat Pieter Huitema namens de eisers. Hoe groot de financiële genoegdoening wordt, zal per geval moeten worden bepaald.  

'Dit is een grote stap in de goede richting', zegt Lambertus Janssens, een van de gedupeerden. 'Eindelijk erkenning voor alle ellende', reageert Martien Ettema uit Loppersum. 'Hele gezinnen zijn kapotgemaakt. Nu moet NAM over de brug komen.' De NAM zegt de uitspraak van de rechter eerst goed te willen besuderen.

Immateriële schade

De eisers hadden ook de staat aansprakelijk gesteld voor hun leed. De rechtbank stelt vast dat de staat onrechtmatig heeft gehandeld door tussen januari 2013 (toen een alarmerend advies van het Staatstoezicht op de Mijnen verscheen) en 2015 (toen de Raad van State de gaswinning terugschroefde) de gaskraan niet ver genoeg dicht te draaien. Omdat NAM als exploitant de verantwoordelijkheid draagt voor de gevolgen van de gaswinning, zijn de vorderingen op de staat afgewezen.

'Het is belangrijk dat de staat eindelijk verwijtbaar gedrag wordt verweten', zegt eiser Martien Ettema. 'Dat hebben wij altijd gezegd en daar is nu erkenning voor. De recordwinning in 2013 was misdadig. Maar door deze uitspraak kan de staat zich blijven verschuilen achter de NAM. De minister laat NAM opdraaien voor alle sores, terwijl de overheid burgers moet beschermen en ontzorgen.'

Tevreden

Ook gedupeerde Elze Schollema (57) is tevreden met de uitspraak. Maar hij heeft er een hard hoofd in dat zijn geld wordt uitgekeerd. Als één voor één moet worden vastgesteld of er sprake is van psychische schade, dan gaat het jaren duren voor er geld wordt uitgekeerd. Bovendien heeft de NAM tot dusver maar weinig compassie getoond."

"De ellende begon voor mij in 2012, toen mijn huis en bedrijf werd getroffen door een zware aardbeving. De materiële schade is inmiddels grotendeels door de NAM betaald, maar door psychische problemen heb ik mijn garagebedrijf in Usquert inmiddels moeten sluiten." 

Lees meer

Groningers claimen immateriële bevingsschade: 'Het gaat in je lijf zitten'

Na rechtszaken over scheuren en waardedaling van hun huizen, voeren 127 Groningers nu een juridische strijd voor erkenning van geestelijk leed.