Asielzoekers in het AZC Heerhugowaard. De personen op de afbeelding komen niet voor in het artikel.
Asielzoekers in het AZC Heerhugowaard. De personen op de afbeelding komen niet voor in het artikel. © ANP

Mensenhandelaren actief rond asielzoekerscentra

Er zijn concrete aanwijzingen dat rond asielzoekerscentra in Nederland mensenhandelaren actief zijn. Ze zouden jonge vrouwen rekruteren en aanzetten tot prostitutie. Over die informatie beschikken hulpverleners en instanties die in de centra werken. De Nationale Politie bevestigt het beeld.

Om een idee te krijgen van de omvang van het probleem heeft de politie bij alle azc's navraag gedaan over incidenten rond de centra. Binnenkort komt daarover meer duidelijkheid. 'Maar een ding is zeker: er zijn signalen van mensenhandel en mensensmokkel rond azc's in Nederland', aldus een woordvoerder van de Nationale Politie.

Het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA) onderkent dat er uit centra door het hele land geluiden zijn gekomen over dergelijke misstanden. Het gaat niet alleen om vrouwen uit het Drentse Oranje, maar bijvoorbeeld ook om vluchtelingen die verblijven in Nijmegen en de regio Rotterdam.

Het COA kreeg de afgelopen maanden alarmerende signalen van Vluchtelingenwerk, de voogdij-instelling Nidos, particulieren, medewerkers en bewoners. Daarop stapte de organisatie deze week naar de politie met een dossier over de Eritrese kerk in Rotterdam. Om hoeveel zaken het gaat zegt het COA niet 'om eventueel onderzoek door de politie en het Openbaar Ministerie niet voor de voeten te lopen'.

Ook andere betrokken instanties zijn huiverig om openlijk over het dossier te spreken, omdat de omvang van het misbruik onbekend is en omdat men de privacy van de slachtoffers wil waarborgen.

De Eritrese kerk zou als spil hebben gefungeerd in een misbruikzaak met jonge Eritrese vrouwen, die in vluchtelingencentra in Nederland verblijven. De kerk zegt van niets te weten. Ze verwerpt bovendien het verwijt, geuit in de Eritrese gemeenschap, dat de kerk nauwe banden onderhoudt met het dictatoriale regime in Eritrea, dat buiten de eigen landsgrenzen invloed probeert uit te oefenen op onderdanen.

De ontkenning staat op gespannen voet met de aanwezigheid van de priester Afewerki Tesfazion van de Eritrese kerk in Rotterdam op 22 oktober in Genève, waar hij demonstreerde tegen een VN-rapport over mensenrechtenschendingen in Eritrea.

Traumatiserend

Soms adviseren wij meisjes om geen aangifte te doen als dat voor hen extra traumatiserend zou werken

Ina Hut, directeur van het Coördinatiecentrum Mensenhandel

Omdat geen van de misbruikte vrouwen aangifte heeft gedaan en het OM zelf onvoldoende concrete informatie heeft, is vooralsnog geen strafrechtelijk onderzoek ingesteld. 'We hebben alleen de signalen van het COA gekregen', aldus een woordvoerster van het OM. 'We kunnen niet zomaar ergens beginnen met een onderzoek, we hebben een startpunt nodig.'

Volgens Ina Hut, directeur van het Coördinatiecentrum Mensenhandel, doen slachtoffers van seksuele uitbuiting vaak geen aangifte. Als het vreemdelingen betreft ligt het volgens haar nog ingewikkelder. 'Het overkoepelend belang is zoveel mogelijk aangiften. Maar soms adviseren wij meisjes om geen aangifte te doen als dat voor hen extra traumatiserend zou werken.'

Personeel van het COA, de GGD en vertrouwensartsen spreken dagelijks intensief met de Eritrese meisjes en vrouwen, om meer over de toedracht van het misbruik te vernemen. Gedrag en houding van de vrouwen veranderen doorlopend. Hulpverleners vermoeden dat ze verkiezen te blijven zwijgen doordat er op ze wordt ingepraat.

In het verleden is gebleken dat mensenhandelaren het vaak hebben voorzien op asielzoekerscentra. Alleenstaande minderjarige vluchtelingen (AMV's) verdwenen op grote schaal uit de opvang. Ze zijn een makkelijk doelwit, omdat ze weinig geld hebben, makkelijk te overtuigen zijn en de weg in Nederland nog niet kennen.

Het COA waarschuwt daarom nieuwe medewerkers alert te zijn op signalen van mensenhandel. Alleenstaande minderjarige vluchtelingen worden zo mogelijk in beschermde, goed beveiligde opvang geplaatst.