Een bewoonster met rollator in haar huis in verzorgingshuis Meulenvelden.
Een bewoonster met rollator in haar huis in verzorgingshuis Meulenvelden. © ANP

Menig oudere prefereert het vertrouwde verzorgingshuis

Eenvijfde van de ouderen wil het liefst wonen zoals in een verzorgingshuis oude stijl. Hun aantal groeit nog zeker vijftien jaar door. Het verzorgingshuis is voor hen geen optie meer, omdat het kabinet die woonvorm sinds 2013 niet langer vergoedt. Daarom ontwikkelen zorgorganisaties voor deze groep ouderen nieuwe combinaties van wonen en zorg.

De zorgorganisaties proberen nu met minder geld toch deze ouderen hun beschutte woonplek te bieden

Penny Senior van het Aedes-Actiz-kenniscentrum Wonen-Zorg

Dit blijkt uit onderzoek van kennisorganisatie Platform31 in samenwerking met de brancheorganisaties van woningcorporaties (Aedes) en van zorgondernemers (Actiz). Onderzocht werden twaalf experimenten in voormalige verzorgingshuizen van Ter Apel tot Geleen. Ouderen die daar wonen, moeten tegenwoordig apart betalen voor de huur en voor een zorg- en dienstenpakket.

De uitkomst wringt. Het kabinet wil dat ouderen zo lang mogelijk thuis blijven wonen, maar uit het onderzoek blijkt dat een aanzienlijk deel liever zo beschut zou willen wonen als in het voormalige bejaardenhuis. Dat is vooral vanwege de 24-uursalarmknop, maar ook vanwege de gezelligheid. Het gaat merendeels om vrouwen die voor 1945 zijn geboren en alleen AOW ontvangen. Veel zorgaanbieders lukt het niet deze nieuwe combinatie van zorg en wonen aan te bieden tegen een prijs die betaalbaar is voor weinig koopkrachtige ouderen.

'Deze ouderen willen veiligheid, dat er hulp komt als ze vallen. En ze houden van de reuring van zo'n complex. De financiering van de verzorgingshuizen is afgeschaft, maar dat wil niet zeggen dat ook de behoefte van de ouderen eraan verdwenen is', zegt adviseur Penny Senior van het Aedes-Actiz-kenniscentrum Wonen-Zorg. 'De zorgorganisaties proberen nu met minder geld toch deze ouderen hun beschutte woonplek te bieden.'

Behoefte aan een beschutte woonplek

'Ik zei direct tegen mezelf: ik wil hier niet meer weg'

Lees hier de reportage over woonzorgcentrum Godelinde in het Gooi, voorheen een verzorginstehuis.

Zoiets rendeert alleen als het voormalige verzorgingshuis niet ingrijpend hoeft te worden verbouwd, aantrekkelijk is gelegen en er minimaal zeventig appartementen continu verhuurd worden.

De ouderen kunnen zo nodig huurtoeslag aanvragen. Daarnaast schaffen ze een dienstenpakket aan met bijvoorbeeld een alarmeringsmogelijkheid, maaltijden en wat schoonmaak. De zorgorganisaties moeten creatief zijn, want ouderen vinden 500 euro per maand voor de diensten al snel te duur. Ook moeten de organisaties nieuwe bewoners werven, omdat deze niet meer automatisch binnenkomen met een zorgindicatie.

Zorgorganisaties zetten om de kosten te drukken vaker vrijwilligers en mantelzorgers in en personeel met een flexibel dienstverband. In krimpgebieden blijkt het lastig werken met de nieuwe formule. In het Gooi is het zorgorganisatie Vivium wel gelukt, met vier voormalige verzorgingshuizen in onder meer Bussum en Weesp.

Veel ouderen zijn blij als er verzorgingshuizen openblijven, ook in de nieuwe vorm. Platform31 had eerder berekend dat het tekort aan plaatsen voor beschut wonen inmiddels dertigduizend bedraagt. Daarom adviseren de onderzoekers minister Blok (wonen) om soepel om te gaan met deze woonvormen. Daarvoor gelden nu bijvoorbeeld belemmerende regelingen rond huurtoeslag en gemeentelijke belastingen.