Erdogan-aanhangers demonstreren bij het Turkse consulaat in Rotterdam omdat de komst van minister Kaya wordt tegengehouden.
Erdogan-aanhangers demonstreren bij het Turkse consulaat in Rotterdam omdat de komst van minister Kaya wordt tegengehouden. © REUTERS

Meeste Turkse Nederlanders steunen Erdogan - en veroordelen Nederland in rel

Zondag stemt Turkije over de machtsuitbreiding van de president

Bijna twee op de drie Turkse Nederlanders steunen het beleid van president Erdogan. Vrijwel net zo'n grote meerderheid veroordeelt de rol van Nederland in de diplomatieke rel met Turkije.

Dit blijkt uit een onderzoek onder 561 Turkse Nederlanders, dat in opdracht van de Volkskrant werd uitgevoerd door Ipsos en het Opiniehuis. Het onderzoek vond plaats nadat Nederland twee Turkse ministers de toegang tot het land had ontzegd. Dat was het dieptepunt in de moeizame relatie tussen Nederland en Turkije de afgelopen maanden.

Groepen Turkse Nederlanders protesteerden in Rotterdam tegen de uitzetting van een van de ministers, maar onbekend was hoe de Turkse gemeenschap in het algemeen aankijkt tegen het conflict. Nu blijkt dat circa zes op de tien Turkse Nederlanders het beleid van Erdogan steunen.

Tekst gaat verder onder de grafiek.

Jongeren steunen Erdogan vaker dan 55-plussers

Tweederde van de ondervraagden keurt af dat de Turkse ministers geen campagne mochten voeren in Nederland. De helft staat positief tegenover de felle reactie van Erdogan op de Nederlandse houding in het conflict. Vier op de tien zijn het (zeer) eens met Erdogan toen hij sprak van 'fascisten en overblijfselen van nazi's'. Een nauwelijks groter deel staat niet achter die uitspraken.

Jongeren onder de 35 steunen Erdogan vaker dan 55-plussers. Onder Turkse Nederlanders die bij de laatste Tweede Kamerverkiezingen op Denk stemden, is Erdogan nog populairder. 84 procent van de Denk-stemmers steunt het controversiële beleid van de Turkse president.

Tekst gaat verder onder de grafiek.

Deskundigen zien dat Turks-Nederlandse jongeren zich steeds meer op Turkije richten

Jaco Dagevos, hoogleraar integratie en migratie aan de Erasmus Universiteit Rotterdam en onderzoeker bij het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP), zegt dat eerdere onderzoeken al lieten zien dat de Turkse gemeenschap erg loyaal is aan haar land van herkomst. 'De mate van steun aan Erdogan komt dus niet geheel onverwacht.'

Turkse verkiezingsuitslagen lieten zien dat Erdogans AKP populair is in Nederland, maar zetten tegelijkertijd een onzeker beeld neer, omdat niet duidelijk was of voor- en tegenstemmers in gelijke mate naar de stembus gingen.

Ook de Turks-Nederlandse cultureel antropoloog Ibrahim Yerden zegt dat de onderzoeksresultaten een trend bevestigen. Beide deskundigen zien dat Turks-Nederlandse jongeren zich steeds meer op Turkije richten. Door gevoelens van discriminatie en uitsluiting hebben ze het idee niet welkom te zijn in Nederland. Yerden: 'Tegelijkertijd zijn ze opgegroeid met Erdogan en hebben ze nooit andere Turkse leiders gekend. In Erdogan zien ze een vechter die opkomst voor hun Turks nationale en islamitische identiteit.'

Tekst gaat verder onder de grafiek.

Etnische Turken zijn veel vaker pro-Erdogan dan leden van andere subgroepen

Etnische Turken zijn veel vaker pro-Erdogan dan leden van andere subgroepen, zoals Koerden of alevieten. Hoe groot die subgroepen precies zijn, is onduidelijk. Officiële demografische cijfers ontbreken en de schattingen van experts lopen uiteen.

De Volkskrant legde het onderzoek voor aan methodoloog Jelke Bethlehem, die kritische kanttekeningen plaatst. Volgens hem levert een aselecte steekproef uit de database van Het Opiniehuis geen representatief beeld op, omdat de database zelf niet representatief zou zijn voor de gehele Turkse gemeenschap in Nederland. Dat Ipsos groepen die ondervertegenwoordigd zijn in opinieonderzoeken zwaarder heeft laten meewegen, is goed, zegt Bethlehem, al vraagt hij zich af of er niet naar meer dan alleen leeftijd, geslacht, opleiding en regio gekeken had moeten worden.

Ipsos zegt dat de gehanteerde methode 'echt de beste manier is' om een beeld te krijgen van de groep Turkse Nederlanders. 'Een panel is nooit representatief. Het zijn mensen die reageren op wervingsmethoden en die verschillen altijd van mensen die daar niet op reageren. Het gaat om de steekproef die je daaruit trekt. Het Opiniehuis heeft uit het panel een steekproef getrokken die op basis van de demografische gegevens over Turkse Nederlanders bij het CBS een goede afspiegeling is van de groep Turkse Nederlanders.' De afwijking per vraag is maximaal 4,5 procent, aldus Ipsos.

Lees meer over het Turkse referendum

Hoe denken Turkse Nederlanders over de diplomatieke rel tussen het land waar ze wonen en dat waar zij, of hun ouders, vandaan komen? De Volkskrant liet het peilen. De uitkomst kan verontrusten. (+)

Bekijk hier de resultaten van de peiling in woord en grafiek. Tipje van de sluier: de meeste Turkse Nederlanders zijn pessimistisch over Nederlandse politici, en de aanhang van Derk is overwegend pro-Erdogan.

Wie wil begrijpen waarom veel Turken zondag voor machtsuitbreiding van president Erdogan gaan stemmen, moet wat weten van de geschiedenis van het land. En luisteren naar de mensen op straat.