Uitzicht op het bedrijf Chemours.
Uitzicht op het bedrijf Chemours. © anp

Lozing chemiebedrijf brengt kwaliteit drinkwater Zuid-Holland in geding: 'Wezenlijke dreiging'

Van de overheid moet chemiebedrijf Chemours in Dordrecht stoppen met de grootschalige lozing van de omstreden stof GenX in de rivier de Merwede. Volgens Rijkswaterstaat is de kwaliteit van het drinkwater is in het geding, wat 'grote risico's voor de openbare drinkvoorziening' met zich mee brengt. Dat blijkt uit stukken die het AD in handen heeft.

Chemours produceert de stof Teflon en mag jaarlijks 6400 kilo afvalwater met GenX in de rivier de Merwede lozen, ook al kan die stof volgens toxicologen gevaarlijk zijn voor de volksgezondheid. GenX is de opvolger van de voorheen gebruikte en in de atmosfeer geloosde PFOA (perfluoroctaanzuur), dat bewezen kankerverwekkend is. Volgens Chemours is GenX minder giftig dan PFOA, maar toxicologen wagen dat te betwijfelen. Volgens hen bedreigt ook deze verbinding de volksgezondheid.

Nu GenX op diverse plaatsen in Zuid-Holland in het leidingwater is aangetroffen, is sprake van een 'wezenlijke dreiging', zegt drinkwaterbedrijf Oasen, dat 750 duizend mensen in Zuid-Holland van drinkwater voorziet. Het gaat om drinkwater in de regio Dordrecht, maar ook in Ridderkerk en Lekkerkerk. Ook Rijkswaterstaat maakt zich zorgen en spreekt in de stukken die het AD in handen heeft van 'grote risico's'.

Beide partijen willen dat Chemours de lozing op korte termijn terugschakelt naar 2000 kilo afvalwater, en daarna zo snel mogelijk stopt met het dumpen van GenX. Chemiebedrijf Chemours noemt de zorgen 'prematuur' en wil de lozing hooguit halveren. Volgens het drinkwaterbedrijf zou het tientallen miljoenen kosten om de stof uit het water te filteren.

Chemours is een afsplitsing van DuPont, een chemiebedrijf dat vaker in opspraak raakte vanwege giftige stoffen. Vorig jaar bleek dat er 2.730 kilo van de kankerverwekkende stof formaldehyde uit de chemische fabriek was gelekt.

In datzelfde jaar kregen 450 omwonenden van het Dordtse chemiebedrijf  een oproep voor bloedonderzoek. Daarmee wilden het RIVM en de GGD Zuid-Holland Zuid bepalen of het bloed van buurtbewoners de kankerverwekkende stof PFOA bevat. GenX, verwant aan PFOA, maakt geen onderdeel uit van dit bloedonderzoek, maar het RIVM gaf toen al aan in een later stadium ook op andere stoffen te willen testen.

'De Chemie-Packs van deze tijd'

In februari dit jaar toonde een inventarisatie van de Volkskrant aan dat meer dan de helft van de 400 chemische en andere risicobedrijven in Nederland de afgelopen twee jaar veiligheidsregels heeft overtreden. Bij zeker vijf bedrijven betrof het zware overtredingen waarbij een ernstig ongeval dreigde en de productie onmiddellijk moest worden gestaakt, zo bleek uit inspectierapporten van de overheid. Bij deze overtredingen liep vooral de veiligheid van werknemers gevaar, door lekkages of explosierisico's.

Hoogleraar Ira Helsloot (besturen van veiligheid, Nijmegen) zei destijds tegen de Volkskrant dat er zeker genoeg bedrijven zijn die zulke kleine winstmarges hebben dat ze de randen van de veiligheidsregelgeving opzoeken en dat ook nog goed verborgen weten te houden voor de overheid. 'Zeg maar de Chemie-Packs van deze tijd.'