Teruglezen - Rutte toont spierballen in clash met Turkije

De weigering van twee Turkse ministers heeft geleid tot een diplomatieke ruzie van ongekende omvang. Met de verkiezingen in aantocht laat Rutte zijn spierballen zien: campagne voeren voor een Turks referendum hoort niet thuis in Nederland. De Turkse president Erdogan eist internationale sancties. Lees de laatste ontwikkelingen hier terug.

Berichten

Bekijk nieuwe update(s).
  1. Kabinet buigt zich over Turkse sancties

    De Nederlandse regering bestudeert de sancties die Turkije maandag heeft aangekondigd. Dat zei premier Rutte maandagavond bij RTL Late Night. Hij zei te begrijpen dat de strafmaatregelen niet van economische aard zijn. ‘We hebben een enorme investeringspositie daar, we zijn nummer één of twee qua investeringen’, aldus Rutte. ‘Ik snap dat ze zich daar niet op richten.’

    Turkije gaat onder meer Nederlandse diplomatieke vluchten weren. De Nederlandse ambassadeur is verder niet meer welkom en een vriendschapsverdrag wordt mogelijk opgezegd. Dat laatste is vooral een zaak van de Tweede Kamer, aldus de premier.

    De Turken gaven maandag ook aan de vluchtelingendeal met Europa opnieuw te willen evalueren in reactie op de rel met Nederland, maar van dat dreigement leek Rutte weinig onder de indruk. ‘Dat horen we constant. Die deal is ook in het belang van Turkije. We helpen met de opvang van Syriërs in Turkije. We doen gezamenlijk iets om het probleem op te lossen.’

    Rutte herhaalde wel het ‘totaal bizar’ te vinden dat Turkije nu met sancties tegen Nederland komt. Die kwalificatie gebruikte hij dit weekeinde ook al, nadat de Turkse president Recep Tayyip Erdogan Nederland fascistisch en nazistisch had genoemd.

  2. Nederlandse ambassadeur niet welkom

    Turkije zegt dat de Nederlandse ambassadeur in Ankara voorlopig niet kan terugkeren naar Turkije. Dit heeft vicepremier Kurtulmus maandag bekendgemaakt. Hij zei dat de regering met een aantal maatregelen Nederland wil straffen voor het verbod aan Turkse ministers om Turkse Nederlanders toe te spreken. De sancties werden afgekondigd na een vergadering van het kabinet.

    Nadat president Erdogan eerder maandag had gezegd dat Turkije een klacht zal indienen tegen Nederland bij het Europees Hof voor de Mensenrechten, besloot Ankara het luchtruim voor Nederlandse diplomaten te sluiten. Diplomatieke vluchten vanuit Nederland zullen worden tegengehouden.

    Op te lossen
    ‘Wij doen precies wat zij met ons hebben gedaan’, zei de vicepremier, de belangrijkste woordvoerder van Ankara. ‘Wij staan niet toe dat vliegtuigen met Nederlandse diplomaten in Turkije landen of ons luchtruim gebruiken. Diegenen die deze crisis hebben veroorzaakt, hebben de verantwoordelijkheid het op te lossen.’

    De ambassadeur, die nu in Nederland verblijft, mag alleen terugkeren als Den Haag tegemoet komt aan de Turkse eisen. Erdogan wil onder andere een excuus van Nederland voor de behandeling van twee ministers en van Nederlands-Turkse demonstranten zaterdag in Rotterdam.

    Regeringsoverleg op hoog niveau zal verder worden opgeschort. Kurtulmus liet ook weten dat hij het parlement zal aanbevelen de vriendschapsverdragen op te zeggen totdat Nederland op zijn schreden is teruggekeerd en zich heeft gedistantieerd van zijn 'inhumane en onwettige' optreden tegen Turkse ministers.

  3. Koenders laconiek over Turkse aanklacht

    Minister van Buitenlandse Zaken Koenders ziet een eventuele behandeling van Turkse klachten over de Nederlandse overheid door het Europees Hof voor de Mensenrechten positief tegemoet. ‘De gang naar het Europees Hof voor de Rechten van de Mens staat open voor Turkije’, zegt Koenders in een eerste reactie op de aankondiging van president Erdogan dat Ankara naar het hof stapt vanwege het verbod aan Turkse ministers om in Nederland campagne te voeren.

    Koenders: ‘Mocht de klacht ontvankelijk worden verklaard, dan zien we de zaak met vertrouwen tegemoet. Overigens staat Turkije zo goed als bovenaan de ranglijst als het gaat om veroordelingen door het hof.’

    Erdogan zei maandag dat hij over het geschil met Nederland naar het hof wil stappen. Hij zei dat Nederland rekenschap zal moeten afleggen en dat Turkije alle mogelijke diplomatieke sancties zal aanwenden om Nederland van repliek te dienen.

  4. Hoogleraar noemt Turkse stap 'kansloos'

    Rick Lawson, hoogleraar internationaal recht aan de Universiteit Leiden, gelooft niet dat een Turkse klacht bij het Europees Hof voor de mensenrechten succesvol zal zijn. Lawson: 'Een klacht bij het hof is kansloos. De klacht zou direct niet ontvankelijk worden verklaard door het Hof omdat het hof alleen klachten in behandeling neemt als alle nationale rechtsmiddelenzijn uitgeput.’

    Het Europees Hof in Straatsburg behandelt hoofdzakelijk individuele zaken, legt Lawson uit. Interstatelijke klachten zijn vrij zeldzaam. De laatste keer was de klacht van Oekraïne tegen de inval door Rusland op de Krim. Toen kon bij het Hof wel aannemelijk worden gemaakt dat die klacht niet bij Rusland kon worden neergelegd. Maar die klacht was wel van een andere orde dan de diplomatieke rel die nu gaande is.

    Lawson: 'Het is volstrekt prematuur om nu al naar het Europees Hof te willen stappen.’ Het lijkt dus meer op een loos dreigement, zeker wanneer het waar blijkt te zijn dat de Turkse premier Binali Yildirim de Nederlandse uitnodiging van premier Rutte heeft geaccepteerd om tijdens een maaltijd over hun diplomatiek conflict te praten. ‘Als dat waar is, dan is het dreigement om naar het Europees Hof te stappen echt alleen maar voor de bühne’, aldus Lawson.

  5. Erdogan stapt naar Europees hof

    De Turkse president Erdogan heeft maandag aangekondigd dat Turkije naar het Europees Hof voor de Mensenrechten zal stappen vanwege de behandeling van Turkse ministers door Den Haag. Erdogan zei dat hij Nederland volledig verantwoordelijk houdt voor de gebeurtenissen van zaterdag in Rotterdam. Hij maakte bekend dat Ankara ‘welke sancties dan ook’ zal treffen tegen Nederland.

    Erdogan sprak nadat zijn kabinet bijeen was gekomen om te praten over strafmaatregelen tegen Den Haag. Hij wil dat het mensenrechtenhof zich uitspreekt over het verbod aan Turkse ministers om te praten in Nederland en Duitsland over het referendum dat zijn macht zal uitbreiden. De Nederlandse regering stond zaterdag niet toe dat de Turkse minister van Buitenlandse Zaken zaterdag landde in Rotterdam.

    Ook is Erdogan woedend dat zijn minister van Gezinszaken later Nederland werd uitgezet. De president haalde ook uit naar de Duitse bondskanselier Merkel, onder andere omdat zij zich achter Nederland stelde. Hij riep de Europeanen met een Turkse achtergrond op niet te stemmen voor 'anti-Turkse partijen'. Volgens de president steunt Merkel op 'genadeloze wijze het terrorisme'. Erdogan zei eerder dat de personen die in april tegen het referendum stemmen, zich achter 'terroristen' scharen.

  6. Wilders: 'Mensen op plein zijn Turken'

    De Turkse Nederlanders die zaterdagavond stonden te protesteren bij het Turkse consulaat in Rotterdam zijn geen Nederlanders, maar Turken. Dat zei PVV-leider Geert Wilders maandag tijdens het EenVandaag-debat met premier Rutte. De diplomatieke rel tussen Nederland en Turkije was meteen het eerste gespreksonderwerp.

    Wilders gaf aan blij te zijn dat de Turkse minister van Familiezaken het land is uitgeleid door de politie, ‘maar er is een groter probleem’. Wilders: ‘Al die mensen op dat plein bewezen dat ze geen Nederlanders zijn, maar Turken.’

    Rutte vindt dat er een probleem is met integratie, maar zei dat 80 procent van de Turken wel goed is geïntegreerd. Dit werd door Wilders betwist. ‘Dat klopt niet. Turken zijn niet goed geïntegreerd’, aldus de PVV-leider. ‘Vorig jaar waren er verkiezingen, daarbij stemde 69 procent van de Turken in Nederland voor Erdogan’, zei Wilders over de Turkse president Erdogan.

  7. Turkije-rel leidt niet tot verschuiving

    De kiezer ziet in de diplomatieke aanvaring tussen Turkije en Nederland nog geen reden om over te stappen naar een andere partij. Daarop lijkt de nieuwste opiniepeiling van televisieprogramma EenVandaag te duiden. VVD en PVV blijven de koplopers in De Stemming, met ieder 24 zetels. Het CDA volgt op 21. Met elk zestien zetels liggen GroenLinks, D66 en SP op enige achterstand. De verschuivingen voor deze zes partijen vallen alle binnen de foutmarge. De PvdA verliest opnieuw wat en staat nu op tien zetels.

    Opgemerkt moet worden dat de deelnemers aan het opinieonderzoek, dat EenVandaag afgelopen weekeinde hield, niet is gevraagd naar hun mening over de Turkije-kwestie en evenmin of die hun stemgedrag beïnvloedt.

    In de peiling van I&O maandag tekenen zich wel wat verschuivingen af, maar ook die zijn beperkt en vermoedelijk niet het gevolg van de diplomatieke rel. De peiling van I&O vond grotendeels wat eerder plaats, toen de Turkije-rel nog niet tot een kookpunt was gekomen. In deze peiling wint GroenLinks wat, zodat zij nu met twintig zetels de tweede plaats met de PVV deelt.

    De VVD (24) ligt nog iets op hen voor en D66 en het CDA volgen op de voet. De kwestie-Turkije wordt door overstappers bij I&O nauwelijks genoemd als reden om van partij te wisselen.

  8. Rutte en Turkse premier gaan overleggen

    De Turkse premier Yildirim heeft de Nederlandse uitnodiging aanvaard om tijdens een maaltijd over hun diplomatieke conflict te praten. Premier Rutte heeft dat tegen het AD gezegd, zo meldt de krant. Rutte had zijn ambtgenoot tijdens een telefoongesprek zaterdagnacht gezegd dat het verstandig zou zijn als de twee ‘binnenkort een groot bord eten wegwerken’.

    Rutte wilde daarmee verdere escalatie van de rel tussen Turkije en Nederland voorkomen. Rutte stelt nu dat Yildirim het aanbod heeft geaccepteerd. ‘We hebben dat voornemen over en weer uitgewisseld en bevestigd dat we dat gaan doen’, aldus de VVD-premier. Wanneer de ontmoeting plaatsvindt, is nog niet bekend. ‘Wij gaan daar een geschikt moment voor zoeken.’

  9. Turks kabinet vergadert over sancties

    Het Turkse kabinet is om 17.00 bijeengekomen om te praten over sancties en andere strafmaatregelen tegen Nederland. ‘Wij zullen zeker met sancties komen na de laatste acties van Nederland’, aldus minister van EU-zaken Omer Celik, doelend op de gebeurtenissen in het weekeinde bij het Turkse consulaat in Rotterdam. ‘Wij zullen deze acties beantwoorden.’

    Behalve economische strafmaatregelen, zo meldt een bron van Reuters in Ankara, overweegt de regering-Erdogan ook maatregelen die de militaire, technologische en culturele samenwerking tussen beide landen kan treffen. Celik zei tegen de Turkse staatsmedia dat Ankara zelfs het akkoord met de EU over het tegenhouden van vluchtelingen opnieuw moet overwegen.

    Volgens Celik, zo meldt het Turkse persbureau Anadolu, heeft de EU zich niet gehouden aan de gemaakte afspraken met Turkije. 'In mijn ogen moeten de controles over land opnieuw worden bekeken', aldus de bewindsman over afspraak met de EU om de routes over land aan te pakken.

    Eerder vandaag ontbood het Turkse ministerie van Buitenlandse Zaken de Nederlandse zaakgelastigde. Hij kreeg twee formele protestnota's overhandigd, een over de behandeling die de Turkse minister Kaya in Rotterdam ten deel viel en het andere over het ‘disproportionele’ gebruik van geweld tegen demonstranten die daar tegen protesteerden.

  10. Rotterdam bekijkt rol Turkse consul

    De Rotterdamse gemeenteraad debatteert donderdag over de demonstratie bij het Turkse consulaat en de rol daarin van de Turkse consul-generaal in Rotterdam, Sadin Ayyildiz. Burgemeester Aboutaleb zei na de rellen bij het consulaat dat de consul ‘op schandalige wijze’ gelogen heeft over de bedoelingen achter de Turkse protesten. Aboutaleb voelde zich door de consul misleid, zei hij na afloop van de met harde hand beëindigde demonstratie in de nacht van zaterdag op zondag.

    Zo was de consul volgens de burgemeester niet open geweest over de komst van de Turkse minister voor familiezaken naar het consulaat. ‘Hij heeft opgeroepen naar het consulaat te komen’, aldus Aboutaleb. Fractievoorzitter Ronald Buijt van Leefbaar Rotterdam, de grootste partij in de gemeenteraad, noemt de houding van de consul-generaal ‘onbestaanbaar’. ‘Ik ga ervan uit dat het zo is gegaan als de burgemeester heeft geschetst en ik vind dat niet kunnen’, aldus Buijt.

    Maatregelen
    Hij wil echter nog geen uitlatingen doen over eventuele maatregelen. Fractievoorzitter Christine Eskes van het CDA liet zich tegenover RTV Rijnmond eerder in soortgelijke bewoordingen uit: ‘We gaan er in eerste instantie niet over. Maar wat ons betreft zouden we geen zaken meer moeten doen met deze consul.’ Eerder was er ook al irritatie over de consul.

    In augustus vorig jaar schreef Ayyildiz een vertrouwelijk brief aan burgemeesters in de regio Rotterdam over de coup in Turkije en de vraag hoe zij met demonstraties van tegenstanders van de Turkse regering zouden moeten omgaan.