Laatste woord proces Passage is voor verdachten

'Ik ben een altruïst die nóóit een ander zou vermoorden'

Donderdag mochten alle verdachten in het liquidatieproces hun zegje doen. 'Alles wat ik beweer wordt leugenachtig genoemd.'

Hij is 'een altruïst', iemand die de wereld wil verbeteren, degene die het lukt om verslaafden van hun drugsprobleem af te helpen. In tegenstelling tot wat in zijn vonnis staat, loopt hij over van empathie. Hij is, kortom, iemand die 'nóóit een ander zou vermoorden'.

Jessy R. had aanvankelijk zo'n 150 pagina's 'laatste woord' voorbereid. Dat zou je, zoals alles in dit strafproces, een tikkeltje excessief kunnen noemen.

Nadat donderdag het 'laatste woord' van de tot levenslang veroordeelde huurmoordenaar Jessy R. al een uur en drie kwartier voortjakkert, onderbreekt de gerechtshofvoorzitter hem. 'Meneer R., u wordt verantwoordelijk gehouden voor de gewelddadige dood van zeven personen. Leg nu eens in uw eigen woorden uit waarom u, met uw altruïstische levensvisie, hier dan nu tegenover mij zit om u te verantwoorden?'

Door enkele overvallen is hij in de verkeerde kaartenbak terechtgekomen, verklaart R., die aanvankelijk zo'n 150 pagina's 'laatste woord' had voorbereid. Dat zou je, zoals alles in dit strafproces, een tikkeltje excessief kunnen noemen.

Ik word gezien als een slecht mens en moet nu verder zonder mijn kinderen en kleinkinderen

Pinny S.

Donderdag kregen alle verdachten in het liquidatieproces Passage het laatste woord. Daarmee nadert het einde van deze uitzonderlijke strafzaak, die in 2007 begon. Passage is, met 2 kroongetuigen, 10 verdachten, 5 liquidaties en 2 pogingen daartoe, 600 ordners dossier en 135 getuigen in hoger beroep het grootste en langstlopende moordproces in de Nederlandse geschiedenis.

Het is een beladen dag. Huilend vertelt Nan Paul de B. voor het hof hoe hij tot zijn eigen stomme verbazing onschuldig tot 10 jaar gevangenisstraf is veroordeeld. Door deze nachtmerrie is hij 'nog maar half de man die ik was vóór deze strafzaak'.

Pinny S., die eerder tot 12 jaar werd veroordeeld, laat haar advocaat voorlezen dat ze haar hele gezin is kwijtgeraakt. 'Ik word gezien als een slecht mens en moet nu verder zonder mijn kinderen en kleinkinderen.'

Ook Sjaak B. laat zijn laatste woord voordragen door zijn advocaat. Ditmaal niet uit emoties, maar omdat hij net is geopereerd en over drie maanden pas duidelijk wordt of hij weer kan praten. Verdachte B. is in januari 2015 in Panama van dichtbij door het hoofd geschoten. Een elfde verdachte, Ali A., werd een maand daarvoor in Istanbul neergeschoten. Hij overleefde de aanslag niet.

De strafeisen in dit hoger beroep lopen uiteen van 3 jaar en 3 maanden voor Sjaak B., tot levenslang voor Dino S., Jessy R., Mohammed R. en Siegfried S. Hun vervolging steunt voor het overgrote deel op de verklaringen van de twee kroongetuigen: Peter la S. en Fred R. Zij sloten met het Openbaar Ministerie een omstreden overeenkomst: belastend verklaren over medeverdachten, in ruil voor financiële steun, getuigenbescherming en halvering van hun straffen van 16 (Peter la S.) en 30 jaar (Fred R.).

Alles wat ik beweer wordt leugenachtig genoemd, terwijl een leugen van de kroongetuige steeds als een vergissing opzij wordt geschoven

Mohammed R. en Dino S.

De kroongetuigen liegen, stellen de meeste verdachten. 'Alles wat ik beweer, wordt leugenachtig genoemd', benadrukt zowel Mohammed R. als Dino S., 'terwijl een leugen van de kroongetuige steeds als een vergissing opzij wordt geschoven'.

Zij hekelen de kroongetuigeregeling. 'Er valt wat voor te zeggen, zo'n regeling', stelt Dino S. 'Maar niet op deze manier, waarbij ontlastende verklaringen geheim moesten blijven.' Hij kan met de beste wil van de wereld niet begrijpen hoe een verdachte na zeven jaar met volledige dossier- en mediakennis ineens kroongetuige mag worden.

Kroongetuige Fred R. vertelt hoe hij na dit proces als beschermde getuige in de anonimiteit verdwijnt en daardoor zijn familie nooit meer zal zien. 'Maar zij weten dat ik leef, dus dat is minder erg dan wat de nabestaanden doormaken. Ik hoop dat mijn verklaringen hen enigszins hebben geholpen en wens hen veel kracht bij de verdere verwerking van hun verlies.'

Op 15 juni is de laatste zittingsdag. Dan wordt de datum van het oordeel bepaald, en zal het Passageproces naar alle verwachting worden gesloten.


Peter La S. (kroongetuige, 1964)

8 jaar

Verdenking: onder andere betrokkenheid bij twee moorden

'Ik hoop dat de familieleden van de slachtoffers enig gevoel van rechtvaardigheid hebben ervaren, al is het leed op geen enkele manier te verzachten. Ik heb enorme spijt.'

Dino S. (1960)

Vrijspraak

Verdenking: onder andere opdracht geven tot twee moorden.

'Toen kroongetuige Fred Ros begon te verklaren, had hij al het hele dossier in bezit. Hij heeft zelf veel baat bij zijn verklaring. Ros verzint van alles.'

fred R. (kroongetuige, 1968)

30 jaar

Verdenking: o.a. betrokkenheid bij moord

'Ik heb geen mensen valselijk beschuldigd. Ik weet nu hoe het voelt om mensen kwijt te raken. Mijn familie zal ik nooit meer zien. Maar zij weten dat ik leef, en ik weet dat zij nog leven.'

Chay Pin 'Pinny' S. (1952)

12 jaar

Verdenking: uitlokking moord

'Voor de recherche en het OM ben ik een slecht mens, een hoer. Ik mocht het proces gelukkig in vrijheid afwachten, maar het is geen echte vrijheid. Mijn gezin ben ik kwijt. Natuurlijk hoop ik op vrijspraak.'

Jesse R. (1968)

Levenslang

Verdenking: onder andere betrokkenheid bij zeven moorden

'Ik ben betiteld als moordenaar zonder enige vorm van empathie. Ik ben juist heel altruïstisch, was met vredestichtende activiteiten bezig, ik hielp drugsverslaafden van hun verslaving af.'

Mohamed 'Moppie' R. (1972)

Levenslang

Eis: levenslang

Verdenking: onder andere betrokkenheid bij vijf moorden

'Het OM verdraait de feiten. Alles wat ik beweer, wordt leugenachtig genoemd, maar als de kroongetuige liegt, wordt dat een vergissing genoemd.'

freek s. (1969)

6 jaar

Verdenking: betrokkenheid bij één moord.

'Ik ben onschuldig. Wat La S. verklaart over mij is alleen maar van horen zeggen. Ik heb een misstap begaan in 1993 en daarvoor mijn straf uitgezeten.'

Siegfried (1947) Levenslang

Verdenking: betrokkenheid bij twee moorden.

'Deze zaak achtervolgt me al jaren. Ik ben onschuldig en ik ga me niet verdedigen voor iets dat ik niet heb gedaan. Ik laat m'n ouwe hersens verder rusten.'

Nan Pal de B. (1969)

Tien jaar

Verdenking: betrokkenheid bij één moord.

'Ik ben onschuldig. Ik ben door het mediaspektakel in een nachtmerrie terechtgekomen. Ik voel me half de man die ik voor deze zaak was.'

Sjaak B. (1970)

3,5 jaar

Verdenking: wapenbezit en -handel.

'Ik ben heel erg blij dat deze hele zaak aan z'n einde komt', zegt zijn advocaat. B. kan zelf niet praten wegens een operatie aan zijn keel.

Lees verder

Wat maakt het Passageproces zo opmerkelijk?

Waar draait dit proces precies om en wat maakt het zo opmerkelijk? Vier dingen die u moet weten om het proces te volgen.

Peter R. de Vries: kroongetuige liquidatieproces Passage liegt

Het al sinds 2007 voortslepende liquidatieproces Passage blijft verbazingwekkende wendingen krijgen. Nu legt een e-mail van Peter R. de Vries weer een bom onder de betrouwbaarheid van de kroongetuige.

Getuigenis Holleeder is teleurstellende soufflé

Willem Holleeder moest getuigen tegen zijn criminele vrienden in het Passageproces. Na een kwartier constateerde de rechter dat het 'een soufflé' werd.