Winkelend publiek in de Kalverstraat in Amsterdam.
Winkelend publiek in de Kalverstraat in Amsterdam. © ANP

Kloof tussen arm en rijk in Amsterdam neemt toe

De kloof tussen arm en rijk in Amsterdam zal de komende jaren versneld toenemen. Dat voorspellen Nederlandse wetenschappers die de tweedeling in 13 Europese hoofdsteden hebben onderzocht. Amsterdam springt er in het onderzoek gunstig uit, maar nu de crisis op de woningmarkt voorbij is en er steeds meer sociale huurwoningen worden verkocht, zal de segregatie groter worden.

'We zagen de verschillen al toenemen', zegt hoogleraar Stedelijke Vernieuwing Maarten van Ham van de TU Delft, een van de onderzoekers. 'Maar tijdens de crisis zat de huizenmarkt op slot. De middeninkomens bleven in de stad, dat had een dempende werking. Nu mensen weer durven te kopen, zal de trek uit Amsterdam toenemen.'

De bewoners met middeninkomens die wel blijven 'klonteren samen' in gewilde buurten. 'De gentrification, de opwaardering van oude buurten, maakt de scheiding met achterblijvende gebieden sterker.' Ook de grote voorraad sociale huurwoningen werkt nivellerend. Maar de corporaties verkopen om financiële redenen een deel van hun bezit.

Dure huizen, rijke mensen, koffie en veel yoga

Nog even en er wonen meer mensen in Amsterdam dan ooit. En dat niet alleen: de stad ondergaat ook een gedaanteverwisseling. Gezinnen uit de rijkere middelklasse, expats en toeristen veroveren steeds meer wijken in de stad. Met als gevolg: koffiebarretjes, yogastudio's en dure huizen. Die ontwikkeling en veel meer is inzichtelijk gemaakt op Volkskrant.nl/amsterdam.

Met Europees geld onderzochten wetenschappers uit Nederland, Estland en Polen de gevolgen van sociale ongelijkheid tussen 2001 en 2011. Madrid is het meest gesegregeerd - arm en rijk wonen er steeds verder uit elkaar. Amsterdam staat op de 8ste plaats.

De vraag is hoe erg toenemende segregatie is, zegt Van Ham. 'Om concurrerend te kunnen zijn binnen Nederland en daarbuiten is het van groot belang dat Amsterdam hoger opgeleiden kan aantrekken en dat er voor hen aantrekkelijke woonmilieus zijn. Dat dit enigszins ten koste gaat van de lagere inkomensgroepen is niet te voorkomen, maar misschien wel beter voor de stad. Maar dat is een politieke discussie.'

Volgens hoogleraar Stadsgeografie Ronald van Kempen van de Universiteit Utrecht, zelf niet betrokken bij het onderzoek, neemt op stedelijk niveau de kloof inderdaad toe. 'Maar op buurtniveau is juist sprake van meer menging. Er is oudbouw gesloopt en nieuw gebouwd voor wat hogere inkomens, zoals in Rotterdam-Zuid en Amsterdam-West. Armere mensen die naar elders moesten vertrekken, zijn daar lang niet altijd ontevreden over. Elders kunnen ze soms betere woningen krijgen voor hetzelfde geld.'