Politie bij de supermarkt in de wijk Poelenburg in Zaandam.
Politie bij de supermarkt in de wijk Poelenburg in Zaandam. © Raymond Rutting / de Volkskrant

In de 'treitervlogwijk' vliegen de eieren in het rond

De politiebond wil meer en duidelijker bevoegdheden om te kunnen optreden tegen probleemjongeren. In de Zaanse wijk Poelenburg vlogen dinsdag de eieren in het rond.

Natuurlijk heeft hij er last van. Het geschreeuw, de muziek, de voetballen tegen de muren, de auto's die af en aan rijden bij de Vomar tegenover zijn eenvoudige arbeiderswoning. 'Geregeld gaat het door tot half drie 's nachts.' Vooral die slippende banden, dan schrikt de 76-jarige bewoner van de Zaanse wijk Poelenburg zich rot. Want 'enkel glas, he'.

Met zijn naam wil hij niet in de krant - 'Een doos eieren bij de Vomar kost maar een euro'. Nee, van zijn spullen blijven ze af, en zeker, er zijn avonden dat het rustig blijft. Zoals maandag, toen de maat voor de politie, de gemeente en justitie na weken van overlast vol was en er een samenscholingsverbod werd afgekondigd. Voor de nacht inging werden acht jongeren van tussen de 19 en 28 jaar en een man van 54 aangehouden. Dinsdag werden ze weer vrijgelaten.

Dinsdag zijn de camera's van de media gericht op de De E. Heimansstraat in Poelenburg - een buurt die bekendheid genereerde door één camera: die van beroepsvlogger Ismaïl Ilgun (19). Ja, door zijn video's is het erger geworden in de buurt, zegt een mevrouw die in hetzelfde rijtje woont als de 76-jarige man. 'Maar het is niet dat ik ervoor wél kon slapen.' Ook zij wil haar naam niet in de krant - 'Ik ben een vrouw alleen'.

Straatgenoot Henk Goldsteen (69) beaamt dat de overlast al jaren gaande is en de laatste weken erger wordt. 'Ik kwam hier zes jaar geleden uit Amsterdam-West voor mijn rust', zegt een Antiliaans-Nederlandse (39). 'Ik heb er genoeg van.' Haar dochter (16) werkt bij de Vomar, maar heeft geen last van intimidatie. 'In tegenstelling tot Turkse en Marokkaanse meisjes verstaat ze niet wat ze roepen.'

'Ilgun opgepakt'

Lees ook

Terwijl de omsingelde agent de jongen op zijn gedrag aanspreekt, zwaait de camera naar links. Achter zijn rug 'vermaken' twee andere jongens de kijkers met triomfantelijke gekke bekken, middelvingers en boksbewegingen. Alles om de agent belachelijk te maken.

De vlogs van de Turkse-Nederlander Ilgun, waarin hij zijn tienduizenden volgers laat meekijken hoe zijn dag verloopt, kregen landelijk aandacht nadat hij een paar gewelds- en intimidatie-incidenten op YouTube zette. Te zien is hoe een man op een fiets klappen krijgt, jongeren de politie uitdagen en bij de Vomar voor overlast zorgen. Dinsdag zou hij door de politie zijn opgepakt.

Raadslid Juliëtte Rot deed aangifte van intimidatie nadat Ilgun voor de draaiende camera van RTV Noord-Holland verhaal kwam halen over haar negatieve opmerkingen aan zijn adres in het praatprogramma Pauw. Hij hield de draaiende camera à la PowNed dicht op haar gezicht, waarna een vijandige woordenwisseling volgde.

Geen slimme actie, vindt vriend en figurant in Ilguns vlogs Haki Taylan (22) die na zijn optreden bij Pauw met zichtbaar plezier de pers te woord staat voor de Vomar. 'Dat heb ik hem ook gezegd.'

De jongeren eisen een eigen plek, dan zullen ze niet langer bij de Vomar rondhangen. Maar de Kanjer, hun ruimte in wijkcentrum de Poelenburcht, moesten ze tweeënhalf jaar geleden verlaten nadat ze die meerdere keren kort en klein hadden geslagen en een jongerenwerker er urenlang werd gegijzeld. Voorzitter Erwin Stam (47) zegt desondanks open te staan voor de ideeën van deze groep. Dinsdagavond overlegde een groep van vijftig bewoners met betrokken instanties over de problemen met de jongeren in de wijk.

Eieren

Is er iets te doen aan ‘treiterjongeren’ ?

Tegen treiteren is in principe niets te doen, zolang de treiteraar geen strafbare feiten pleegt, zegt een woordvoerder van de Nationale Politie. ‘Pas als iemand een delict begaat of als iemand aangifte doet, kan de politie tot aanhouding overgaan. Zodra treiteren de vorm krijgt van belediging van een ambtenaar in functie, wordt daartegen opgetreden. En anders niet.’

Omwonenden klagen stelselmatig over straatterreur. Zo worden mensen van hun fiets getrokken, banden lek gestoken en wordt de politie door vloggers getreiterd en gefilmd.

De Zaandamse Burgemeester Geke Faber heeft in het gebied camera’s geplaatst en een samenscholingsverbod ingesteld. Wanneer iemand dat overtreedt, krijgt die een gebiedsverbod opgelegd. Die aanpak leidde afgelopen maandag tot 4 arrestaties. Omdat de gepleegde feiten te licht zijn voor voorarrest, mochten ze kort na de aanhouding weer naar huis.

Politiebond ACP pleit voor meer bevoegdheden. Tom Verweij, hoofdagent in Zaandam, en plaatsvervangend politiechef Noord-Holland Peter Holla zeiden maandagavond in het tv-programma Pauw dat stoere taal of hard aanpakken door de politie niet altijd het gewenste effect heeft: ‘Wij moeten verder met deze jongeren in de wijk, in gesprek gaan is vaak constructiever.’ (Wil Thijssen)

Als een verslaggever van PowNed zich voor de Vomar tussen de verzamelde jongeren begeeft en in de stijl van Ilgun de camera in het gezicht drukt van jongens die niet willen praten, ontstaat een gespannen sfeer. 'Nu zie je zelf wat er gebeurt', zegt een Surinaamse man die een joint zit te draaien op een elektriciteitshokje. 'Ze treiteren net zo lang tot iemand hapt, ze intimideren. Niet iedereen kan zich beheersen hier, weet je, de camera's maakt ze hitsig.'

Dan vliegen de eieren in het rond.

'Niet doen broer, nu hebben zij gewonnen', klinkt het als jochies van niet ouder dan 12 jaar hun treetje Vomar-eieren enthousiast leeggooien richting PowNed. De Surinaamse man probeert het te sussen en wordt zelf geraakt. 'Ik praat met die man, dan ga je toch geen dingen gooien?', zegt hij als hij terugkomt. Ook Défano Holwijn, een vlogger die een item maakt bij de Vomar, vertrekt in een met eieren besmeurde auto.

De wijk die bekendheid verwierf door één vlogger, tolereert geen onuitgenodigde videocollega's. En net als op de vlogs van Ilgun lijken draaiende camera's de jongeren dapperder te maken.

Het plein voor de Vomar stroomt pas vol met politie nadat PowNed aangifte doet. 'We kunnen hier niet 24 uur posten', zegt een agent van 53 jaar, die zijn naam niet wil geven - 'Je weet het nooit met die jongens'. Hij toont ook begrip voor hun boosheid: 'PowNed komt ook op mij af met veel geschreeuw. Prima dat ze er zijn, maar het gaat om de manier waarop.' PowNed-vlogger Arjan Hoefakker zegt dat hij juist een positief item maakte over jongens die oude dametjes de straat over helpen toen hij werd geraakt door eieren.

Haki Taylan verwerpt het camera-in-gezicht-duwen van PowNed, net als dat hij dit eerder deed bij zijn vriend Ilgun. De eierergooiers zijn volgens hem snotneuzen, die niet met 'hun groep' te maken hebben. Uit wie die groep dan wel bestaat? 'Uit iedereen die hier 's avonds rondhangt.' En ja, dat loopt op tot 50 man als Ilgun filmt en het is weleens onrustig.

Zelf geniet hbo-student Taylan naar eigen zeggen ook enige bekendheid sinds zijn optreden in Pauw. 'Gisteren was er een jongen helemaal uit Arnhem gekomen voor een selfie met mij.' Een zwarte Audi A5 rijdt langs. Bezonnebrilde jongeren hangen naar buiten en maken hiphopgebaren. Taylan: 'Allemaal papakindjes.' Of er vanavond nog wordt gehangen voor de Vomar? 'Nee, niet door mij, ik ga kreeft eten in Amsterdam.'