Leden van de Woonbond demonstreren in 2013 tegen de huurplannen van het kabinet.
Leden van de Woonbond demonstreren in 2013 tegen de huurplannen van het kabinet. © ANP

Huurkorting voor 3.000 Utrechtse minima in te duur huis, Amsterdam overweegt hetzelfde

Drieduizend Utrechtse minima die in een te dure sociale huur­woning zitten, betalen per 1 september gemiddeld 60 euro per maand minder huur. Amsterdam is deze maand al begonnen met dergelijke steun.

Het geldt voor huurders met een inkomen van maximaal 125 procent van de bijstandsuitkering, met een huur boven de 592 euro (alleenstaanden) of 635 euro per maand. Zij krijgen een korting op de huur van het bedrag dat zij hier bovenop betalen. Een sociale huurwoning kost maximaal 710 euro per maand.

Schulden

Mensen met een laag inkomen kunnen huursubsidie aanvragen tot het bedrag van 635 euro; is de woning duurder, dan moeten zij de rest van het bedrag vanaf die grens zelf betalen. Steeds meer sociale huurwoningen zijn door de sterke huurstijgingen van de afgelopen jaren duurder geworden, de huurprijzen liggen vaak boven de grens. Mede hierdoor kwamen veel huurders in financiële problemen.

'Ik hoor van de buurtteams in de wijken dat het hebben van schulden het meest voorkomende probleem is van mensen', zegt de Utrechtse woonwethouder Paulus Jansen. 'Met deze maatregel willen wij iets doen aan de betaalbaarheid van woningen.'

De gemeente steekt er 2 miljoen euro in, de overige kosten, naar schatting, 1,5 miljoen euro, betalen de corporaties

Het gaat om een proef van twee jaar, waarover de gemeente met de woningcorporaties en de huurdersorganisaties overeenstemming heeft bereikt. De gemeente steekt er 2 miljoen euro in, de overige kosten - naar schatting 1,5 miljoen euro - betalen de corporaties.

'Als blijkt dat deze vorm van armoedebestrijding succesvol is, zetten we deze voort', aldus Jansen. De wethouder wil bijvoorbeeld bekijken of de maatregel niet leidt tot een armoedeval voor degenen van wie het inkomen 'net een paar euro's' stijgt boven de grens van 120 procent van het bestaansminimum.

Huurders konden tot januari vorig jaar te dure huurwoningen voor hun inkomen uitkiezen. Daarna, met het invoeren van de maatregel passend toewijzen, wordt bij het toewijzen van een woning eerst gekeken of het huurbedrag wel is op te brengen voor de toekomstige huurder.

Verhuurdersheffing

De huurders die meedoen aan de proef zijn dus vóór 2016 in de woning getrokken. Utrecht heeft ongeveer 45 duizend sociale huurwoningen: ongeveer 1 op de 15 huurders betaalt meer huur dan hij volgens deze gestelde norm kan opbrengen. De huurkorting geldt niet voor stellen die in een huis wonen met meer dan vijf kamers, of alleenstaanden in een huis met meer dan vier kamers. 'Die adviseren we te verhuizen naar een kleinere woning', aldus Jansen.  

De vraag is of het wel redelijk is dat de gemeente betaalt voor de - blijkbaar voor de doelgroep te hoge - huren die de corporatie vraagt. De corporaties zeggen dat zij gedwongen waren de huren te verhogen toen het Rijk de verhuurdersheffing invoerde. 'De huur nu zo fors verlagen, is voor ons heel duur', zegt directeur Maud Hoezen van woningcorporatie Mitros. 'Dat geld steken we liever in de bouw van nieuwe woningen.'

En hadden de huurders niet al beter voor het betrekken van de nieuwe woning kunnen bedenken dat het huurbedrag niet in verhouding is met hun inkomen? 'Er is zo weinig betaalbaar aanbod op de Utrechtse woningmarkt, dat veel mensen geen andere keus hebben dan een te dure woning accepteren', zegt woordvoerder Michèl Post van huurdersvereniging STUW. 'Ik spreek al met huurders die reikhalzend uitkijken naar deze regeling. Een huurder had al berekend dat het hem 75 euro extra per maand oplevert. Dat geeft hem wat lucht.'

Duurste steden

Dat mogelijk ook Amsterdam deze huurkorting gaat doorvoeren, heeft volgens Paulus Jansen niets te maken met het feit dat ook daar een SP-woonwethouder zit. 'Utrecht en Amsterdam zijn de twee duurste steden om te wonen.'

Jansen wil als volgende stap ook afspraken gaan maken met beleggers over meer aanbod in de goedkopere vrije sector-huurwoningen, tussen de 720 euro en de 950 euro. De vraag naar vrije-sector-huurwoningen is zo veel groter dan het aanbod, dat de huurprijzen ervan steeds hoger komen te liggen. 'Als gemeente kun je vooraf met een belegger afspraken maken, bijvoorbeeld als hij een kantoorgebouw gaat transformeren tot woningen, of over de maximale prijs in verhouding tot het woonoppervlak', zegt Jansen. 'Om dit juridisch houdbaar te maken, zullen we wel goed moeten onderbouwen waarom afspraken over gematigde huurprijzen en huurstijgingen nodig zijn.'

Lees meer over hoge huurprijzen en woningcorporaties

Mijn sociale huurwoning in de Amsterdamse Pijp is de afgelopen vijf jaar 30 procent duurder geworden. Word ik de stad uit gejaagd?

Problemen met betalingsachterstanden, met overlastgevers: woningbouwcorporaties vragen om meer ruimte voor samenwerking met hulpverleners. 'Officieel mag dat niet. Een corporatie heeft geen zorgtaak.'

Onder druk van hoge huren en huizenprijzen gaat de stadsbewoner weer kleiner wonen. Projectontwikkelaars spelen met de bouw van microwoningen slim in op deze vraag naar 'betaalbaar'.