Kinderen spelen bij een weeshuis in Phnom Penh, Cambodja.
Kinderen spelen bij een weeshuis in Phnom Penh, Cambodja. © AFP

Hulporganisaties: stuur toeristen niet meer langs weeshuizen in arme landen

Toeristen moeten stoppen met excursies naar weeshuizen in arme landen om de opkomst van de 'kindertehuisindustrie' tegen te gaan. Tijdens de Vakantiebeurs, die komende week plaatsvindt, wil het Better Care Network reizigers en touroperators overtuigen om deze excursies niet meer te maken en aan te bieden.

Uit een inventarisatie van het Better Care Network, een samenwerkingsorganisatie van onder andere Unicef en Defence for Children, blijkt dat zo'n 19 reisorganisaties excursies of vrijwilligersklussen in kindertehuizen aanbieden. 'Toeristen denken vaak dat ze iets goeds doen door zo'n tehuis te bezoeken, geld te doneren of vrijwilligerswerk te doen. 99 procent doet dat de beste bedoelingen', aldus Lotte Ghielen van het Better Care Network. 'Dat maakt deze boodschap ook zo lastig. Want die bezoeken hebben juist een averechts effect: er ontstaat een weeshuisindustrie.' Volgens haar groeien hierdoor meer kinderen dan nodig op in een weeshuis.

Geronseld

Kinderen worden voor weeshuizen geronseld zodat toeristen deze huizen kunnen bezoeken

Geschat wordt dat er wereldwijd 8 miljoen kinderen in een tehuis wonen, zo'n 80 procent van hen heeft nog een ouder. Ze kunnen door armoede of een handicap in het tehuis zijn beland. Maar het Better Care Network ziet ook dat kinderen speciaal voor de weeshuizen worden geronseld zodat toeristen deze huizen kunnen bezoeken en zodat deze huizen donaties krijgen. 'En dat is schadelijk. Het is niet goed voor kinderen om in zo'n tehuis op te groeien. Je hoort vaak verhalen van toeristen dat ze geraakt zijn omdat een kind zo vrolijk op hen reageerde, dat het kind hen in de armen viel. Maar je moet je realiseren dat dat voor kinderen geen normaal gedrag is', zegt Ghielen.

Ontmoedigen

De eigenaren van weeshuizen in Cambodja gaan naar arme gezinnen toe en vragen of één of meerdere kinderen in zo'n tehuis willen wonen

Gerben Hardeman van reisbrancheorganisatie ANVR

De reisbranche herkent de problemen. 'In Cambodja bijvoorbeeld heeft een heel aantal kinderen dat in zo'n weeshuis woont wel een ouder', voegt Gerben Hardeman van de ANVR, de brancheorganisatie van reisorganisaties, toe. 'De eigenaren van die huizen gaan naar arme gezinnen toe en vragen of één of meerdere kinderen in zo'n tehuis willen wonen. Dat is helaas een gegeven. Je ziet het in landen als Cambodja, maar ook in Midden- en Zuid-Amerika.' De ANVR gaat zijn leden dan ook ontmoedigen om deze vorm van toerisme voort te zetten.

Hardeman pleit niet voor een algehele stop, maar wil wel dat reisorganisaties kritischer kijken welke weeshuizen ze bezoeken en op wat voor manier. 'Natuurlijk willen we dat kinderen geholpen worden, dat ze gevoed worden, onderwijs krijgen en opgroeien in een fijne leefomgeving. Maar reisorganisaties moeten zich heel bewust zijn van wat er achter de schermen gebeurt zodat ze de foute partijen kunnen scheiden van de goede. Ook moeten ze zich afvragen wat de toegevoegde waarde is van het bezoek, en of ze niet een andere vorm moeten bedenken om de lokale bevolking te helpen.'