Dollard Kwelder na aanleg slibinvang en Brede Groene Dijk.
Dollard Kwelder na aanleg slibinvang en Brede Groene Dijk. ©

Groningen krijgt een kleirijperij - een móóie, groene dijk

Hoge asfaltdijken ontsieren het landschap, vinden ze in Groningen. Daarom komt de provincie nu met plannen om een brede, groene dijk te maken langs de Dollard. De inspiratie komt uit de Middeleeuwen. Nederland krijgt een kleirijperij.

Twaalf kilometer zeedijk aan de Eems-Dollard op de grens tussen Nederland en Duitsland is toe aan versteviging. 'Dat gaan we dus mooi niet doen met steen en asfalt want dat past niet in het landschap. We willen de dijk met klei verbreden', zegt Erik Jolink, hydroloog bij waterschap Hunze en Aa's in Veendam. Een brede dijk breekt bovendien de stormachtige golven die vaker voorkomen gezien klimaatverandering en zeespiegelstijging, aldus Jolink.

Maar zo'n brede dijk kost wel meer klei. En die moet niet met tienduizenden vrachtwagenbewegingen van elders komen. Groningen grijpt daarom terug op de Middeleeuwen. 'We gaan de klei hier lokaal afschrapen uit de kwelders langs de Dollard', zegt Jolink.

Gisteren hoorden bestuurders van waterschappen, provincie, Rijkswaterstaat, gemeenten, bedrijven als Groningen Seaports en natuur- en landschapsorganisaties de innovatieve kleiplannen met instemming aan.

Alternatieven

Het waterschap gaat nog twee andere alternatieven onderzoeken. In de Polder Breebaart stroomt zeewater binnen met het getij. De polder is deels dichtgeslibt. 'Dat slib willen we uitbaggeren en in klei omzetten, net als baggerslib uit de haven van Delfzijl', aldus Jolink, die spreekt van een kleirijperij. Op een dijkvak van één kilometer worden de drie methoden gebroederlijk beproefd. Kosten: zes miljoen euro.

De kleiwinning kan de natuur een handje helpen, denken de onderzoekers. Vijftig kilometer verderop in Duitsland zijn tien hectaren kwelder ontdaan van een meter klei. 'Het meertje dat daarna ontstond, is in amper tien jaar tijd alweer voor tweederde gevuld met slib uit zee', weet Jolink.

In de tussentijd is de vegetatie verjongd en broeden vogels als de tureluur in de waterige omgeving niet gehinderd door vossen. Ook de Breebaartpolder, Natura 2000-gebied, kan door dergelijk baggerwerk een aantrekkelijke verjongingskuur ondergaan.

Water

Het ziet eruit als een serieus experiment

Matthijs Kok, hoogleraar Waterveiligheid TU Delft

Als de proeven met het baggerslib uit de haven slagen, dan is bovendien de waterkwaliteit in de Eems-Dollard een dienst bewezen. 'Dat water is veel te troebel onder meer doordat het baggerslib verderop wordt geloosd.'

Zo kan veiligheid tegen hoog water hand in hand gaan met natuurontwikkeling. Matthijs Kok, hoogleraar Waterveiligheid TU Delft, niet betrokken bij de proef, kent de filosofie. 'Het ziet eruit als een serieus experiment. Goed, de proef met de kleirijperij kost een paar centen, maar misschien levert het ook wel veel op.'