Het tentenkamp bij Heumensoord dat als opvang voor vluchtelingen dient in Nijmegen.
Het tentenkamp bij Heumensoord dat als opvang voor vluchtelingen dient in Nijmegen. © ANP

Tekort aan leerkrachten voor onderwijs vluchtelingen

Hoeveel extra docenten Nederland nodig heeft voor het geven van onderwijs aan kinderen van vluchtelingen, weet het kabinet niet. Maar een voorzichtige berekening wijst uit dat er ongeveer 1.100 leerkrachten nodig zijn om les te kunnen geven aan vluchtelingen.

Duitsland stelt ruim 8 duizend docenten aan voor vluchtelingen

Duitsland heeft 8.264 docenten aangesteld om jonge vluchtelingen Duits te leren. Zo'n 196 duizend leerplichtige kinderen krijgen al les, blijkt uit een inventarisatie van de Duitse krant Die Welt. Toch is er nog een fors tekort.

Soms lukt het om gevluchte kinderen onderwijs te geven. Jonge asielzoekers in Budel maken excursies naar de supermarkt en leren dat ze het fruit niet mogen betasten. In Haarlem was de respons op een vacature voor een docent Nederlands als tweede taal overweldigend.

Maar het lukt lang niet altijd. Net als in Duitsland is in Nederland een tekort aan leraren die les kunnen geven aan vluchtelingenkinderen. 'Het kost tijd om voldoende geschikt personeel te vinden', schreef staatssecretaris Sander Dekker (VVD, Onderwijs) onlangs aan de Tweede Kamer. Hij weet niet hoe groot het tekort aan geschikte docenten precies is. Niemand weet dat.

Het is wel gemakkelijk uit te rekenen hoeveel extra leraren er nodig zijn. Op 1 oktober werden de vluchtelingenkinderen die op school zitten voor het laatst geteld: 7.306 op basisscholen en 9.298 op middelbare scholen. Een klasje met vluchtelingen heeft ongeveer 15 leerlingen, weet LOWAN, de stichting die scholen helpt bij het onderwijs aan vluchtelingen. Dat betekent dat er voor het basisonderwijs bijna 500 extra leraren nodig zijn. Voor het voortgezet onderwijs is er behoefte aan ruim 600 docenten die Nederlands als tweede taal mogen geven.

Kinderen in Heumensoord nog niet naar school

In het basisonderwijs dreigde sowieso al een tekort aan juffen en meesters. Er studeren steeds minder jongeren af aan de pabo. Voor het onderwijs aan vluchtelingenkinderen zijn er nu 'niet genoeg geschoolde kandidaten', meldt Marieke Postma van LOWAN. Ze ziet verschillen per regio: in Rotterdam en Zeeland is het heel moeilijk om leerkrachten te vinden, in Amsterdam en het oosten van het land gemakkelijker.

Het lastigst, zegt Postma, is het aantrekken van leraren voor de noodopvang. Daar blijven asielzoekers soms maar een half jaar. Postma: 'Daar zijn heel goede docenten nodig. Maar die staan meestal al voor de klas en willen hun leerlingen niet in de steek laten. Ook schoolbesturen zien ervaren krachten niet graag vertrekken.'

Het is een van de redenen dat de 600 leerplichtige kinderen die wonen in de grootste noodopvang van het land, Heumensoord bij Nijmegen, nog niet naar school gaan. Het opvangkamp opende in oktober, maar pas na de kerstvakantie beginnen de eerste lessen. De scholieren krijgen dan een eigen lesprogramma, met vooral veel Nederlands.

Omdat er een tekort is aan docenten met een bevoegdheid Nederlands als tweede taal, heeft Dekker besloten dat ook pabodocenten aan de slag mogen in het middelbaar onderwijs. Ze hoeven dan alleen een spoedcursus in dat vak te volgen.

Het CDA stelde kort geleden voor leraren uit het land van herkomst in te zetten. Dat wees Dekker resoluut van de hand: de kinderen moeten vooral Nederlands leren.

Onderwijs aan kinderen van vluchtelingen moet hogere prioriteit krijgen

  • 63% (3452)

    Eens

  • 37% (2022)

    Oneens

5474 stemmen