1782672
Vorig jaar botsten twee treinen in Amsterdam op elkaar. © ANP

'Gevaar op spoor door gespreksregels Prorail'

Treindienstleiders van ProRail verzetten zich tegen de militair aandoende gespreksregels waarmee ze sinds vorig jaar met machinisten van de NS moeten communiceren. Deze nieuwe regels leiden volgens de treindienstleiders tot spraakverwarring, onnodig lange gesprekken en daarmee onveilige situaties.

 
Probeer tijdens een gewoon telefoongesprek maar eens serieus iedere zin te beëindigen met over
Een machinist van de NS

Dit schrijft een groep treindienstleiders uit Utrecht in een brief aan de directie van ProRail, die in het bezit is van de Volkskrant. Vrijwel alle treindienstleiders van de verkeerspost Utrecht hebben de brief ondertekend. Utrecht is het belangrijkste spoorknooppunt van Nederland. De tekenlijsten gaan ook rond in andere verkeersposten.

ProRail voerde nieuwe gespreksregels vorig jaar in nadat de inspectie de spoorbeheerder in een tik op de vingers had gegeven vanwege het niet naleven van de eigen regels voor de gespreksdiscipline. Letters moeten voortaan via het zogeheten NATO-alfabet worden uitgesproken, zoals militairen dat in Amerikaanse films doen. A=Alfa, B=Bravo enzovoort. Spoor 13C dient volgens de gespreksprotocollen te worden uitgesproken als 'één-drie-Charly'.

Babylonische spraakverwarringen
In hun brief refereren de treindienstleiders aan babylonische spraakverwarringen die een reiziger die onwel werd op spoor twaalf fataal had kunnen worden. Conform de nieuwe regels was de ambulance naar 'spoor één-twee' gestuurd. Pas toen de ambulancebroeders op het perron dat tussen de sporen één en twee in lag arriveerden, werd duidelijk dat ze op spoor twaalf moesten zijn. In Vught passeerde een trein een defecte spoorwegovergang met 130 kilometer per uur, omdat dat machinist de instructie om stapvoets te rijden niet had begrepen.

Ook moeten treindienstleiders en machinisten tijdens hun gesprekken iedere mededeling besluiten met het woord 'over'. Het gebruik van 'over' en 'sluiten' is ooit bedacht voor radioverbindingen die niet gelijktijdig kunnen zenden en ontvangen. Machinisten en treindienstleiders communiceren echter via een normale telefoonverbinding. 'Probeer tijdens een gewoon telefoongesprek maar eens serieus iedere zin te beëindigen met over', verzucht een machinist van de NS. 'Dat is doodvermoeiend en het leidt alleen maar af van de inhoud.'

De NS en ProRail verwerpen de kritiek. 'Eenduidige communicatie tussen treindienstleiders en machinisten is van groot belang voor de veiligheid op het spoor'. De spoorbedrijven volgen met de strikte handhaving van de gespreksdiscipline Europese richtlijnen voor communicatie met treinen én aanbevelingen van de Inspectie Leefomgeving & Transport. Met name oudere treindienstleiders zouden te informeel communiceren met machinisten.

De NS en ProRail hebben naar eigen zeggen veel tijd en energie gestoken in het vertrouwd maken van het personeel met de nieuwe gespreksregels.

Vandaag in de Volkskrant: 'Die nieuwe gespreksregels werken Spaanse toestanden in de hand'