Minister Edith Schippers (Volksgezondheid, Welzijn en Sport) bij aankomst op het Binnenhof voor de wekelijkse ministerraad.
Minister Edith Schippers (Volksgezondheid, Welzijn en Sport) bij aankomst op het Binnenhof voor de wekelijkse ministerraad. © ANP

Geen tweede informateur, Schippers blijft als enige de formatie leiden

Demissionair minister van Volksgezondheid Edith Schippers gaat als enige informateur verder met de formatie van wat moet leiden tot een door VVD-leider Mark Rutte geleid kabinet van VVD, CDA, D66 en GroenLinks. Schippers was al de 'verkenner' die moest onderzoeken of een kabinet van deze vier partijen überhaupt kans maakt.

Maandag bood ze aan de Tweede Kamer het verslag van haar bevindingen aan. Dinsdag debatteert de Tweede Kamer daarover en zal dan Schippers benoemen tot informateur. In die rol moet de VVD-politica, die na haar huidige ministerschap uit de politiek stapt, de onderhandelingen tussen de vier partijen in goede banen leiden. Als die onderhandelingen succesvol zijn, leveren ze een kabinet met een regeerakkoord op.

Even was er sprake van dat naast Schipprs, die van alle partijen lof krijgt toegezwaaid, een tweede informateur zou worden benoemd - net zoals bij de vorming van Rutte II toen naast VVD-coryfee Henk Kamp (later minister in dat kabinet) voormalig PvdA-leider Wouter Bos werd geplaatst. Het idee van een tweede informateur is echter dit weekeinde afgeblazen om uiteenlopende redenen.

Als zo'n tweede informateur wordt benoemd, zo valt te beluisteren bij de betrokken partijen, zou er eigenlijk ook een derde en vierde aan de formatietafel zou moeten aanschuiven: een informateur voor elke partij. Dat zou een zekere drukte met zich meebrengen, want alle vier de partijen komen al getweeën. Onderhandelen met twaalf mensen onder leiding van vier voorzitters zagen geen van de partijen zitten.

Een tweede informateur zou het risico in zich herbergen dat er politieke onenigheid tussen de informateurs ontstaat

'Belangeloos'

Een tweede informateur zou ook het risico in zich herbergen dat er politieke onenigheid tussen de informateurs ontstaat. Met één informateur zou worden voorkomen dat alles wat van de formatie naar buiten komt een partijpolitieke lading heeft. Eén formateur kan, net als de minister-president, als representant van de grootste politieke partij boven de partijen staan, zo is de gedachte.

In dit verband wordt in Den Haag positief geoordeeld over de wijze waarop Schippers met haar verkennende werkzaamheden begon. Toen deelde de 52-jarige bewindsvrouw mee dat ze niet beschikbaar is als minister in een volgend kabinet. Dat zou het voor haar makkelijker moeten maken onafhankelijk en 'belangeloos' te opereren.

Sinds 2012 heeft de Tweede Kamer de regie bij kabinetsformatie. Uiterlijk een week na installatie van de nieuwe Kamer, die afgelopen donderdag was, moet de Kamer debatteren over de verkiezingsuitslag, één of meer informateurs of formateurs aanwijzen 'en de door hen uit te voeren opdracht vaststellen'.

Lees meer over de formatie

Thomas von der Dunk: 'Jesse, doe het niet!'
Moet Klaver toegeven? D66 wil GroenLinks er graag bij hebben, voor 'een progressief kabinet' - alleen die term al voor de door D66 beoogde combinatie met VVD en CDA maakt duidelijk hoe nietszeggend dat begrip geworden is. Lees hier de column van Thomas von der Dunk.

Rutte III steunt op hoogopgeleide kiezer, laagopgeleiden stemden oppositie
De opleidingskloof in de samenleving resoneert op het Binnenhof, blijkt uit kiezersonderzoek van de Volkskrant. Hoogopgeleiden kozen waarschijnlijk voor de macht, laagopgeleiden voor de oppositie. (+)

Een formatie van vier jaar levert 11 miljard euro op
Het Centraal Planbureau kwam vanochtend met gunstige cijfers over de Nederlandse economie. Die groeit aardig, alleen blijft de koopkracht wat achter. Wel knapt de schatkist op en daalt de werkloosheid. Goed nieuws voor de formatie? Vier vragen.