Zelfportret, Marnixbad Amsterdam, 19 juni 1991.
Zelfportret, Marnixbad Amsterdam, 19 juni 1991. © Rineke Dijkstra

Fotograaf Rineke Dijkstra wint prestigieuze Hasselblad Award

De Nederlandse fotograaf Rineke Dijkstra (57) heeft woensdag de prestigieuze Hasselblad Award gewonnen. Zij krijgt de prijs voor haar oeuvre. De Hasselblad Award is een van de belangrijkste onderscheidingen in de fotografie ter wereld. Er is een geldprijs van 1 miljoen Zweedse kronen (ongeveer 100 duizend euro) aan verbonden.

De jury, die de toekenning woensdag bekendmaakte, roemt Dijkstra als een van de meest ­onderscheidende hedendaagse kunstenaars die fotografische portretten maken. 'Haar grootformaatfoto's ­focussen op thema's van identiteit, waarbij ze haar onderwerpen betrapt op momenten van overgang of kwetsbaarheid. Dijkstra's foto's roepen de ­visuele accuratesse op van 17de-eeuwse portretten', aldus de jury.

Dijkstra brak in de jaren negentig door met een serie portretten van jonge meisjes en jongens ten voeten uit die aan de vloedlijn, tegen de achtergrond van de zee, enigszins ongemakkelijk voor haar poseren, alsof ze zich geen raad weten met hun on­volgroeide lichaam. Flitslicht accentueert de fysieke details en plaatst de ­modellen ogenschijnlijk pal tegenover de toeschouwer.

Het thema van jeugd en adolescentie en het zoeken naar eigen identiteit vormen een constante in Dijkstra's werk. Zo maakte ze portretten van ­Israëlische soldaten (vrouwelijk en mannelijk) aan het begin van hun ­militaire dienst en later tijdens die periode, daarmee zichtbaar makend wat de transitie van burger naar soldaat met iemand doet. Andere bekende werken van haar zijn portretten van ­legionairs van het Vreemdelingen­legioen, van een Spaanse stierenvechter kort na het gevecht en moeders met hun baby, direct na de bevalling.

Dijkstra's werk, waar ook videofilms toe behoren (onder meer van individuele jongeren in de discotheek, en van kinderen in een museum die in opperste concentratie een kunstwerk natekenen), is in tal van musea wereldwijd vertoond. Het Stedelijk Museum Amsterdam wijdde in 2006 een overzicht aan haar werk.

De fotograaf schaart zich met deze onderscheiding in een rij illustere namen, onder wie Nan Goldin, Bernd en Hilla Becher, William Eggleston, Jeff Wall, Cindy Sherman, Richard Avedon, Irving Penn en Henri Cartier-Bresson.

Dijkstra ontvangt de prijs, vernoemd naar het merk professionele camera's, in oktober in Gotenbrug, Zweden.