© ANP

Familiehereniging vertraagd om asielstroom te temperen

Nota met maatregelen tegen 'verhoogde instroom'

Het vertragen van de procedure voor nareizende familieleden van vluchtelingen, is volgens de overheid een bruikbare methode om het aantal binnenkomende vreemdelingen te beperken. Door een 'rem' op nareizigers en het 'laten oplopen van de behandelduur' kunnen asielzoekerscentra worden ontlast.

Dat staat in ambtelijke stukken die de Volkskrant in bezit kreeg via een beroep op de Wet openbaarheid bestuur. Na deze rapportages heeft het kabinet in november 2015 besloten de beslistermijn voor familiehereniging te verlengen van 6 naar 9 maanden. De IND ontkent dat deze maatregel is bedoeld om asielzoekers af te schrikken. De verlenging was volgens de dienst noodzakelijk wegens de hoge werkdruk.

Asielzoekers met een erkende status mogen in principe hun achtergebleven gezin naar Europa halen. Veel alleenreizende mannen hopen zo hun gezin een gevaarlijke bootreis te besparen. Nederland stond bij migranten bekend als een land waar het gezinsherenigingsproces relatief snel verloopt, wat het tot een aantrekkelijke bestemming maakte voor mensen met een achtergebleven gezin.

'Mijn ziel sterft hier een langzame, eenzame dood'

Saeb Moussa (41) zou nooit meer naar Nederland vluchten. Hoeveel langer moet de Syriër nog wachten voordat zijn gezin mag overkomen? Lees hier het verhaal van Moussa.

Een maatregel is het 'laten oplopen behandelduur nareis'

Maar de wachttijden zijn flink opgelopen. Dat is voor veel asielzoekers een bron van frustratie, omdat de familie gevaar kan lopen. Soms besluiten gezinsleden zelf op een bootje van een smokkelaar te stappen.

Op dit moment wachten 28 duizend nareisdossiers op een beslissing. Volgens de IND zijn de lange wachttijden overmacht doordat er in het najaar van 2015 veel asielzoekers aanklopten in Nederland. Uit de ambtelijke stukken blijkt echter dat het laten oplopen van de wachtlijst ook wordt gezien als een strategie om het aantal binnenkomende asielzoekers te temperen.

In een door het ministerie van Justitie opgestelde nota wordt al in het voorjaar van 2015 een 'menukaart' gepresenteerd van mogelijke maatregelen bij een 'verhoogde instroom'. Een daarvan is het 'laten oplopen behandelduur nareis'.

Dat is een politiek gevoelige maatregel, omdat familieleden van asielzoekers vaak zijn achtergebleven in erbarmelijke omstandigheden. De overheid is zich daarvan bewust, staat in de nota: 'Het risico van deze maatregel is dat het vanuit het maatschappelijk middenveld of de politiek niet wenselijk wordt geacht om vreemdelingen lang(er) te laten wachten op de beslissing over hun overkomst, zeker wanneer de gezinsleden in onveilige omstandigheden zijn achtergebleven in hun land van herkomst of een buurland.'

Niettemin kondigde het kabinet in november aan de beslistermijn voor gezinshereniging op te rekken naar het Europese maximum van 9 maanden.

Omdat de termijn voor de reguliere procedure is opgerekt naar 15 maanden, kan het dan twee jaar duren voordat gezinnen zijn herenigd. Toen brieven met deze strekking in asielzoekerscentra werden opgehangen in het najaar van 2015, was er veel consternatie onder de bewoners.

Het gaat om mensen in een oorlogssituatie

Wil Eikelboom, voorzitter VAJN

Volgens Marlou Schrover, hoogleraar migratiehistorie aan de Universiteit Leiden, kan de procedureverlenging wijzen op een 'traineertactiek' om het beleid minder aantrekkelijk te maken voor migranten.

De procedures bewust oprekken, gebeurt volgens de IND niet. 'Wanneer we een besluit kunnen nemen, doen we dat ook', zegt Spijkerboer. Volgens haar valt er weinig te sturen in het nareisbeleid. Maar uit de ambtelijke stukken rijst het beeld dat het aantal nareizigers wel degelijk wordt gezien als een kraan die meer of minder kan worden opengedraaid. Zoals het COA bijvoorbeeld in dezelfde 'menukaart' schrijft: 'In overleg met de IND kunnen we zo veel als mogelijk sturen op de instroom van nareizigers zodat de piek in het najaar komt te liggen.'

Wil Eikelboom, voorzitter van de vereniging voor asieladvocaten VAJN, zou het schokkend vinden als de overheid gezinshereniging bewust traineert. 'Het gaat om mensen in een oorlogssituatie.' Bovendien belemmert het de integratie van asielzoekers als ze lang moeten wachten op hun familie, zegt hij. 'Mensen hebben het idee dat ze pas echt met leven kunnen beginnen als hun gezinnen over zijn.'

Het is terecht dat de overheid gezinshereniging voor asielzoekers vertraagt om de asielstroom in te perken

  • 69% (3655)

    Eens

  • 31% (1658)

    Oneens

5313 stemmen