De Eritrees-Orthodoxe kerk in Rotterdam
De Eritrees-Orthodoxe kerk in Rotterdam © ANP

Eritrese kerk in Rotterdam zou decor zijn van gedwongen seks

Jonge, uit Eritrea gevluchte vrouwen zijn mogelijk gedwongen tot seks rondom een bezoek aan de Eritrees-orthodoxe kerk Tewahdo in Rotterdam. Het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) neemt de signalen zo serieus dat alleenstaande minderjarige asielzoeksters geen diensten van de kerk meer mogen bezoeken. Het Openbaar Ministerie doet onderzoek.

Begeleiders in opvangcentra en medewerkers van VluchtelingenWerk Nederland en de stichting Nidos, die minderjarige vluchtelingen onder voogdij heeft, wezen het COA onafhankelijk van elkaar op een opvallend hoog aantal ongewenste zwangerschappen onder Eritrese asielzoeksters, waarbij vermoedelijk sprake is geweest van 'misstanden'.

Volgens VluchtelingenWerk gaat het om 'jonge, kwetsbare vrouwen'. 'Wij zijn geschrokken van deze signalen', zegt directeur Dorine Manson. 'Het is cruciaal dat alles op alles wordt gezet om deze vrouwen te beschermen.' 

In een interne notitie over het verbod, in handen van het Reformatorisch Dagblad, waarschuwt het COA het personeel in de opvangcentra over 'een groot aantal zwangerschappen van jonge vrouwen tussen 17 en 22 jaar', waarbij er 'vragen te stellen zijn of de vrouwen uit vrije wil ingestemd hebben met het seksuele contact'. Het COA heeft alle gevallen gemeld bij de politie. 

Echte gelovigen doen zoiets niet

Teklit Girmazion

Geen misbruik

De 'ernstige signalen' hebben allemaal verband met gebeurtenissen in of rondom de Eritrees-orthodoxe kerk, bevestigt een woordvoerder van het COA. De religieuze gemeenschap heeft vestigingen in Rotterdam en Amstelveen. Nieuwe vestigingen zijn gepland in Utrecht, Leiden en Eindhoven. De kerk heeft in Nederland achthonderd leden.

De voorzitter van het bestuur van Tewahdo in Rotterdam, Teklit Girmazion, zegt dat er geen sprake kan zijn van misbruik in de kerk. 'Wij komen altijd samen in groepsverband en onder het toeziend oog van onze priesters. Bovendien worden mannen en vrouwen altijd gescheiden gehouden. Dit kán hier niet gebeurd zijn.'

Girmazion zegt ook in de Eritrese gemeenschap niets te hebben gehoord over misbruik of ongewenste zwangerschappen. 'Als er iets is gebeurd, denk ik eerder dat de meisjes hebben gezegd dat ze naar de kerk gingen terwijl ze ergens anders heen gingen.'

De voorzitter spreekt van een 'zware beschuldiging' door het COA. 'Ik heb alle vijftien priesters gebeld, ze zijn boos en geschrokken. Echte gelovigen doen zoiets niet.'

Sociaal vangnet

Eenderde van de alleenstaande minderjarige asielzoekers in Nederland is afkomstig uit Eritrea. Veel van hen zijn zeer gelovig en zoeken na aankomst in Nederland hun toevlucht tot de Eritrees-orthodoxe kerk, die dienstdoet als sociaal vangnet. De diensten in Rotterdam worden wekelijks door twee- tot driehonderd vooral jonge vluchtelingen bezocht.

De opkomst is het grootst rond de viering van Kerst op 7 januari en de tweedaagse Mariaviering in februari. Omdat diensten dan vroeg beginnen, soms al om 2 uur 's ochtends, krijgen veel gasten een slaapplek bij leden uit de orthodoxe gemeenschap. Volgens voorzitter Girmazion komt het niet voor dat gasten in de kerk overnachten. 'Alleen tijdens de kerstviering vorig jaar hebben we vrouwen wier kinderen ziek waren in de kerk laten slapen.'

De Eritrees-orthodoxe kerk in Nederland is omstreden. De organisatie zou onder invloed staan van het dictatoriale regime in Asmara. Volgens critici uit de Eritrese gemeenschap in Nederland gebruiken loyalisten van dat regime de kerk om invloed uit te oefenen op de jonge migranten, hun de mond te snoeren en zo hun integratie te belemmeren.

Het COA zal de vrouwen en meisjes extra begeleiden. Ook krijgen ze voorlichting van onder meer de GGD en mogen sommige slachtoffers naar de beschermde opvang.