Hoogleraar en Eritrea-expert Mirjam van Reisen, die is aangeklaagd door Meseret Bahlbi wegens smaad en laster.
Hoogleraar en Eritrea-expert Mirjam van Reisen, die is aangeklaagd door Meseret Bahlbi wegens smaad en laster. © Marcel van den Bergh / Volkskrant

Eritrea-expert niet schuldig aan smaad

Hoogleraar Mirjam van Reisen heeft niet onrechtmatig gehandeld door de ex-voorzitter van de Eritrese beweging YPFDJ in een interview te typeren als 'spil van de inlichtingendienst van Eritrea waarvan het centrum in Nederland is'. Dit bepaalde de rechtbank van Amsterdam woensdag.

'Geen bewijs dat Eritrea spionnen heeft'

Meseret Bahlbi eist rectificatie: een hoogleraar zou op de radio hebben gesteld dat Bahlbi 'de spil' is van de Eritrese geheime dienst in Nederland. Lees hier de eerdere reportage (+) over de zaak.

Van Reisen was door de Nederlands-Eritrese Meseret Bahlbi aangeklaagd wegens smaad en laster. Bahlbi herkende zichzelf in de uitspraak van de Eritrea-expert en hoogleraar aan de Universiteit Tilburg, hoewel ze niet zijn naam noemde. Hij spreekt van een 'criminaliserende beschuldiging' die niet feitelijk is onderbouwd. Omdat de uitspraak zijn reputatie zou hebben geschaad, eiste Bahlbi in een kort geding een rectificatie en een schadevergoeding van 25 duizend euro.

Die eis wees de rechter woensdag af. De hoogleraar beschikt volgens de rechter niet over informatie over concrete daden of acties van Bahlbi voor de inlichtingendienst van Eritrea. Wel heeft ze voldoende onderbouwd dat de YPFDJ waarvan Bahlbi actief lid is, kan worden aangemerkt als 'de lange arm' van het regime in Eritrea en 'dat vanuit die organisatie inlichtingen worden verstrekt aan het regime'.

Volgens de rechter is duidelijk dat Bahlbi 'gelieerd is aan het regime in Eritrea en het gedachtengoed van dit regime actief ondersteunt'

De rechter concludeert dat de YPFDJ 'ondersteuning van het regime van dictator Afewerki' ten doel heeft en dat leden 'werkzaam zijn als informanten' voor het bewind. Duidelijk is voor haar dat Bahlbi als (voormalig) voorzitter van de Nederlandse afdeling van de YPFDJ, bezoeker van bijeenkomsten van deze partij en deelnemer aan trainingen in Eritrea, 'gelieerd is aan het regime in Eritrea en het gedachtengoed van dit regime actief ondersteunt'.

Radio-interview

De uitspraak van Van Reisen valt volgens de rechter onder vrijheid van meningsuiting

De hoogleraar deed de uitspraak vorig jaar mei in een interview voor BNR Nieuwsradio. Het programma vroeg haar reactie op een artikel in het magazine OneWorld over Eritrese aanhangers van het regime die als tolk voor de IND zouden werken. Twee van die tolken zijn volgens OneWorld de broer en zus van de (toenmalige) voorzitter van de YPFDJ in Nederland. Deze jongerenbeweging is gelieerd aan de enige in Eritrea toegestane partij van dictator Afewerki.

In het interview zegt Van Reisen dat er sterke aanwijzingen zijn dat dergelijke tolken informatie over asielzoekers doorspelen aan het regime in Eritrea. 'De broer van de twee waarom het gaat is de spil van de inlichtingendienst van Eritrea waarvan het centrum in Nederland is en dat is een feit'.

Geen bewijs

Die uitspraak valt volgens de rechter onder het in de Grondwet vastgelegde recht op vrijheid van meningsuiting. De hoogleraar moet zich in het openbaar kritisch, informerend, opiniërend en waarschuwend kunnen uitlaten over misstanden die de samenleving raken, aldus het vonnis.

Advocaat Q. Meijnen van Meseret Bahlbi zegt 'heel blij' te zijn dat de rechter stelt dat er geen concreet bewijs is dat Bahlbi in Nederland heeft gespioneerd of inlichtingen heeft doorgegeven aan het Eritrese regime.

De raadsman van Mirjam van Reisen, Ph van den Biesen, stelt dat het de hoogleraar in het interview niet te doen was om Meseret Bahlbi. Ze noemde zijn naam niet. 'Het ging haar om het misstand dat er in Eritrese vluchtelingenzaken wordt getolkt door tolken die direct of indirect aan de dictatuur in Eritrea zijn gelieerd.'


Ontvang elke dag de Volkskrant Avond Nieuwsbrief in uw mailbox, met het nieuws van vandaag, tv-tips voor vanavond, en alvast zes artikelen uit de krant van morgen. Schrijf u hier in.