Tegenstanders van het azc in Overvecht.
Tegenstanders van het azc in Overvecht. © Julius Schrank

Een moeilijk gesprek in Overvecht

Na de gebeurtenissen in Keulen lijkt het gesprek tussen burger en overheid over vluchtelingen­opvang nog moeilijker. Maar in Utrecht Overvecht verliep het redelijk.

'Vrouwen worden straks verkracht op straat!', roept een man naar het podium van het Utrechtse buurtcentrum Stefanus. Daarop probeert de kersverse Utrechtse wethouder Kees Diepeveen (GroenLinks) maandagavond in een zaal vol boze buurtbewoners het besluit van de gemeente Utrecht te verdedigen om een noodopvang voor asielzoekers te vestigen in de Utrechtse flatwijk Overvecht.

De stad wil haar verantwoordelijkheid nemen voor de opvang van asielzoekers en dit is een van de weinige geschikte gebouwen daarvoor in de stad, zegt hij.

De massa-aanrandingen in Keulen hebben de weerstand tegen vluchtelingen versterkt. Het is de eerste informatieavond over de opvang van asielzoekers in een Nederlandse gemeente na de gebeurtenissen in Duitsland rond de jaarwisseling. 'Ik durf mijn dochter straks niet meer buiten te laten spelen', zegt een 44-jarige alleenstaande moeder, die de informatieavond bezoekt. 'Door wat er in Duitsland is gebeurd, ben ik toch banger geworden voor die asielzoekersmannen die zonder hun familie naar Europa komen.' 

Sinds het stadsbestuur het plan voor de noodopvang afgelopen vrijdag bekendmaakte, is de spanning in de wijk snel opgelopen. Op de snel geopende Facebookpagina 'Zeg Nee tegen AZC Overvecht' regent het berichten. Een van de felste tegenstanders uit de wijk, Alex Verhoeven (39), zegt: 'Keulen speelt mee. Maar ook zonder de gebeurtenissen daar waren we tegen geweest.'

Op internet werd gedreigd met rellen zoals in Geldermalsen, maar dat valt mee. De politie is massaal aanwezig op de parkeerplaats voor het buurtcentrum, waar zich een bont gezelschap heeft verzameld van buurtbewoners, anti-asielzoekersdemonstranten uit andere gemeenten, antifascisten, en groepjes Marokkaanse jongeren die zich uitspreken voor de komst van de asielzoekers. Het blijft bij enkele kleine vechtpartijen.

In de zaal uiten buurtbewoners hun woede. Als de vertegenwoordigster van het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA) vertelt dat een asielzoekersopvang de veiligheid in een wijk nauwelijks verslechtert, klinkt er een luid boegeroep uit de zaal. 'Leugenaars, kijk dan naar Keulen!', roept een man. 

De noodopvang komt in een wit kantoorcomplex op het noordelijkste puntje van de stad Utrecht. 'Kan ik straks nog wel veilig mijn hond uitlaten', vraagt een tengere 39-jarige Roemeense vrouw zich hardop af als ze, met haar zwarte labrador aan de lijn, de deur opent van het portiek naar haar flatwoning aan de Schooneggendreef. Net als de meeste andere bewoners van de tienhoogflat vreest ze de komst van de noodopvang voor asielzoekers tegenover de flat.

'Vluchtelingen verkrachten nu vrouwen in Europa. De goede Syriërs blijven in hun eigen land om te vechten', zegt een 28-jarige flatbewoner. Een Turkse vrouw zegt: 'Het is niet veilig voor mij en mijn kinderen als de asielzoekers komen.' 

In het 'links-progressieve' Utrecht, waar GroenLinks en D66 de meeste kiezers trekken, waren tot nu toe nauwelijks bozige taferelen over de opvang van vluchtelingen. Op een rustige plek in Utrecht-West is al jaren zonder problemen een permanent asielzoekerscentrum gevestigd. Noodopvang voor vluchtelingen was er vorig jaar in de Jaarbeurs, en is er nu in een oud schoolgebouw in de wijk Kanaleneiland. Die noodopvang moet als het aan het stadsbestuur ligt in juni verhuizen naar Overvecht, tot november 2018. 

In plaats van dat de gemeente de wijk komt opkrikken, doen ze dit

Veel bewoners van Overvecht vragen zich af waarom het stadsbestuur weer een 'kwetsbare wijk' uitkiest voor deze noodopvang. Voor het kantoorgebouw staan vuilniszakken en ander afval opgestapeld bij de vuilcontainer. Bij de ingang van het portiek ertegenover hangt een bord met het verzoek de deur niet in te trappen.

'Dat hangt er niet voor niets', zegt een 27-jarige Nederlandse bewoonster van de flat. 'Het is hier een puinhoop, de lift is altijd kapot, er wordt geblowd en gesnoven. Ik durf hier mijn kind niet buiten te laten spelen.' De Roemeense beaamt: 'Overvecht verpaupert voor je ogen. In plaats van dat de gemeente de wijk komt opkrikken, doen ze dit.'

Een van de weinige omwonenden die geen bezwaar heeft tegen de komst van de asielzoekers is een 43-jarige Kroatische man met een ernstig gezicht. 'In 1993 was ik zelf een asielzoeker', zegt hij. 'Net als iedereen ben ik geschokt over wat er in Keulen is gebeurd. Maar dat betekent niet dat alle Syriërs zich zo gedragen. Mensen die zelf een oorlog hebben meegemaakt, zoals ik, kijken er misschien toch anders tegenaan.'