Gerard Oosterwijk (32, links) en voormalig Kamerlid Astrid Oosenbrug (48).
Gerard Oosterwijk (32, links) en voormalig Kamerlid Astrid Oosenbrug (48). © Freek van den Bergh / de Volkskrant

Dit duo wil Hans Spekman opvolgen als voorzitter van de PvdA

Nog voor de inschrijving is geopend, melden zich de eerste twee kandidaten voor het voorzitterschap van de PvdA. Voormalig Kamerlid Astrid Oosenbrug (48) en Gerard Oosterwijk (32), beleidsmedewerker van de fractie in Brussel, willen er een duobaan van maken.

Ze denken elkaar goed aan te vullen. Oosenbrug was van 2012 tot 2017 het enige Kamerlid zonder middelbare school. Ze maakte naam als specialist cybercrime en privacy en werkt nu aan een cyberwerkplaats voor wat ze 'digitale hangjeugd' noemt. Oosterwijk studeerde in Leiden en Berkeley en is oprichter van Positief Links, een ontmoetingsplek die progressieve samenwerking wil bevorderen. Oosenbrug wil de afdelingen langs om het enthousiasme aan te wakkeren: 'Een intensieve band met de leden opbouwen, aanjagen, zelfvertrouwen herstellen. Het gevoel terughalen.' Oosterwijk zal de reorganisatie ter hand nemen. Broodnodig na de teruggang van 38 naar 9 Kamerzetels.

'Oprechtheid is in de Tweede Kamer geen handige kwaliteit'

In 2012 kwam ze voor de PvdA in de Tweede Kamer. Als een van de weinigen bracht ze in plaats van een hoge opleiding een hoop praktijkkennis mee, over ict. Bij de afgelopen verkiezingen stonde ze niet meer op de lijst. Ze stopte, gedesillusioneerd.

Op de door de partij geformuleerde profielschets wilden ze niet wachten. 'Ik kan me niet voorstellen dat ik niet aan het profiel voldoe', zegt Oosenbrug.

De partij teruggeven aan de leden, dat is wat ze willen. Ze stoorden zich aan hoe werd bedisseld dat Hans Spekman na de nederlaag van 15 maart nog een half jaar aan mocht blijven als voorzitter. Hij wilde zelf de personele afslanking doen. Oosenbrug; 'Het gaat niet om de persoon, maar om de manier waarop zoiets bij de ledenraad georkestreerd wordt.' Oosterwijk: 'De leden werden er buiten gehouden. Zo'n reorganisatie kan door een interimbestuurder worden gedaan.'

Sociaaldemocratie gaat over diversiteit, vindt Oosenbrug: 'Dat het niet steeds dezelfde groep is die bepaalt wat er gebeurt.' Ze wil meer types zoals zijzelf bij de partij, mensen die zich op eigen kracht een weg omhoog zoeken. De PvdA is zijn eigen bubbel geworden, vinden ze. Waarbinnen je alleen mensen tegenkomt die op jou lijken, qua afkomst en opleiding.

Oosenbrug: 'Het moet ook een partij voor zzp'ers zijn, de arbeidersklasse van nu. We willen een nieuwe visie op arbeid brengen. Niet alleen over angst voor robotisering spreken, maar ook over de kansen die dat biedt. Oosterwijk: 'Je kunt in de fabriek geen protest meer organiseren door arbeiders bij elkaar roepen, maar digitaal kan het wel.'

Oosterwijk: 'De 46.000 leden die we nog hebben, dat is de basis. Die kern is wel te homogeen, en er is vergrijzing. We gaan op zoek naar verjonging en diversiteit. Je bent ook lid om wat voor anderen te doen. We willen de PvdA-ombudsteams verder uitbouwen.' Oosenbrug: 'De sociaaldemocratie was altijd al een beweging. Mijn oma zei tegen me: ik ging de barricaden op, om voor jou de werkweek van veertig uur te bevechten. Die mentaliteit moet je weer naar buiten trekken.'

Sociaaldemocraten hebben niet alleen idealen, maar willen die ook verwezenlijken. We zijn niet tegen marktwerking, maar willen de markt aan banden leggen

Gerard Oosterwijk

Oosterwijk: 'Na de nederlaag is gezegd dat we onze koers beter moeten uitleggen. Maar dat is niet waar het aan schort. Je moet de mensen beter meenemen, bereid zijn je besluiten aan te passen, je invloed te delen. Veel wordt vanuit de ratio gebracht. Het gaat ook om gevoel, om het delen van het grote verhaal. Natuurlijk wil je als PvdA besturen. Maar dat mag geen doel op zich worden.'

Ze zijn voorstanders van linkse samenwerking. Met een blok op links krijg je een andere dynamiek, zeggen ze: zowel in de coalitie als daarbuiten. Maar een fusie willen ze niet. Oosterwijk: 'Sociaaldemocraten hebben niet alleen idealen, maar willen die ook verwezenlijken. We zijn niet tegen marktwerking, maar willen de markt aan banden leggen.'

Ze lanceren zich zondag in Bar Comics in Amersfoort als kandidaten. Daarmee negeren ze de afspraken binnen de partij, die volgende week de criteria bekend maakt waaraan een voorzitter moet voldoen. Oosterwijk: 'Heb je vertrouwen in je leden, dan laat je zo'n verkiezing open. Dan kom je helemaal niet met een profielschets.' Oosenbrug: 'Met vertrouwen haal je het beste uit mensen. De neiging tot controle gaat tegen je werken.'

Begin oktober gaat de PvdA de opvolger van Hans Spekman kiezen. Oosenbrug: 'Dat is laat. Half maart al zijn de gemeenteraadsverkiezingen. We moeten er alles aan doen lokaal terug te komen.'