'Kuiken wilde gisteren niet zeggen op wie ze gestemd heeft tijdens de interne verkiezingen.'
'Kuiken wilde gisteren niet zeggen op wie ze gestemd heeft tijdens de interne verkiezingen.' © ANP

Attje Kuiken leidt PvdA-fractie tot verkiezingen

Diederik Samsom opgevolgd door voormalig protegé

Attje Kuiken is de nieuwe fractievoorzitter van de PvdA. Het 39-jarige Kamerlid volgt Diederik Samsom op, al is het maar voor eventjes. Tot de verkiezingen vergadert de Tweede Kamer nog slechts acht weken

Lodewijk Asscher kwam de nieuwe leider in de Tweede Kamer feliciteren met haar verkiezing. Kuikens voorganger, Diederik Samsom, liet verstek gaan. Hij likt nog steeds de wonden van de verloren strijd om het partijleiderschap binnen de PvdA.

Asscher maakte na de ingelaste fractievergadering duidelijk dat hij nu snel de gelederen wil sluiten. Hij zei dat PvdA'ers die Samsom hebben gesteund daar niet op aangekeken worden. Ook verwacht Asscher dat Samsom in de toekomst weer een rol gaat spelen binnen de partij.

De verlosser is weg, leve de verlosser (+)

Lodewijk Asscher is de nieuwe PvdA-leider. De omstandigheden zijn moeilijker dan ooit, maar de ex-kroonprins mikt op het hoogste. 'Natuurlijk kan ik premier worden.'

Kuiken gold als protegé van Samsom, maar ze wilde gisteren niet zeggen op wie ze gestemd heeft tijdens de interne verkiezingen. Het 39-jarige Kamerlid behoort inmiddels tot de meer ervaren krachten binnen de door afsplitsingen en tussentijdse vertrekken geplaagde PvdA-fractie.

Tegenkandidaten voor de post van fractievoorzitter waren er niet. Kuiken was al vicefractievoorzitter en bovendien vergadert de Tweede Kamer nog maar acht weken tot de verkiezingen op 15 maart. De rest is (verkiezings)reces.

Toekomst

Kuiken wilde niet zeggen op wie ze vorige week gestemd heeft

De komende tijd zal blijken of Kuiken toekomst heeft binnen de top van de PvdA. Aan het einde van de maand maakt de partij de lijst voor de verkiezingen bekend. Kuiken kwam in 2006 hoog binnen als nummer twaalf, maar moest het in 2012 doen met een bescheiden 24ste plek.

Insiders vrezen dat het bekendmaken van de lijst tot nieuwe spanningen binnen de fractie kan leiden. Zeker is dat dat menig Kamerlid teleurgesteld moet worden. Bewindspersonen als Jeroen Dijsselbloem, Liliane Ploumen en Sharon Dijksma kunnen rekenen op een hoge plek. Daarnaast wil de partij ook nog nieuwe gezichten introduceren, ook omdat het enthousiasme over de huidige fractie gering is. Kuiken moet dat proces de komende weken in goede banen leiden.

Tegenkandidaten voor de post van fractievoorzitter waren er niet

Ervaring met hoofdpijndossiers heeft ze al. De geboren Friezin had de afgelopen jaren de lastige portefeuille van asiel en integratie. Op partijcongressen moest ze geregeld leden teleurstellen die bijvoorbeeld het kinderpardon wilden uitbreiden. Ook ging ze de afdelingen langs om de binnen de partij niet helemaal onomstreden vluchtelingendeal met Turkije te verdedigen.

Kuiken viel daarbij we op als een behendig politica die lastige debatten niet uit de weg gaat, maar het is de vraag of ze zich ook bij iedereen geliefd heeft gemaakt. Samsom was in elk geval enthousiast, maar toen hij in 2014 probeerde om haar fractiesecretaris te maken, mislukte dat. Een meerderheid van de fractie koos toen voor Kadija Arib, die later Kamervoorzitter zou worden. 

Kuiken had de lastige portefeuille van asiel en integratie

Na het vertrek van vicefractievoorzitter Martijn van Dam, die in 2015 staatssecretaris van Economische Zaken en Landbouw werd, schoof Kuiken alsnog door naar de fractietop. Ze zal partijleider en vicepremier Lodewijk Asscher voortaan vergezellen naar het wekelijkse coalitieoverleg met premier Mark Rutte en VVD-fractievoorzitter Halbe Zijlstra. Dat deed ze gisteren al voor het eerst.

Met het aantreden van Kuiken is het aantal vrouwelijke fractievoorzitters in de Kamer verdubbeld.  Marianne Thieme van de Partij voor Dieren had tot dusver zestien mannelijke fractievoorzitters tegenover zich.