Volgens Asscher is Europa 'voor te veel mensen een symbool van sociaal onrecht geworden'.
Volgens Asscher is Europa 'voor te veel mensen een symbool van sociaal onrecht geworden'. © ANP

Asscher roept sociaal-democraten op tot beteugelen arbeidsmigratie

Brief aan Europese collega-ministers

PvdA-leider Lodewijk Asscher roept zijn Europese collega's op de arbeidsmigratie in de Europese Unie aan banden te leggen. Hij vindt dat het vrij verkeer van werknemers - een van de kernwaarden van de EU - tot een 'businessmodel voor lage lonen' is geworden. 'Dat moet stoppen', zegt hij in een brief die hij vandaag aan alle sociaal-democratische leiders verstuurt.

Volgens Asscher is Europa 'voor te veel mensen een symbool van sociaal onrecht geworden'. Hij rekent het ook zichzelf, de PvdA en haar zusterpartijen in Europa aan dat steeds meer burgers voor rechtse en populistische partijen kiezen. Het streven naar een socialer en fatsoenlijker Europa wordt als het aan Asscher ligt een belangrijk verkiezingsthema. De problemen die hij aankaart - verdringing op de arbeidsmarkt, belastingontwijking door multinationals - zijn zaken waar de eurosceptische SP in het Europees Parlement al jaren tegen te hoop loopt.

De brief van Asscher

Lodewijk Asscher pleit voor nieuwe, progressieve spelregels. De Europese Unie is voor te veel mensen een symbool geworden voor sociaal onrecht.

Asscher wil dat de Poolse loodgieter en Bulgaarse truckchauffeur betaald worden volgens de normen van het land waar ze werken. Een voorstel daartoe van Europees Commissaris Thyssen (Sociale Zaken) wordt al bijna een jaar tegengehouden door tien, voornamelijk Oost-Europese lidstaten. Die willen niet dat hun goedkopere werknemers straks moeilijker aan de slag komen in andere EU-landen.

Asscher wil het Commissievoorstel doorduwen. 'Het liefst door de Oost-Europese landen te overtuigen dat ook zij niet gebaat zijn bij uitbuiting van hun mensen', zegt de PvdA'er in zijn toelichting. Als dat niet lukt, mogen de tien landen overstemd worden. 'Ik ben er ten diepste van overtuigd dat dit moet gebeuren. Het is een ideologische keuze: Europa mag geen lagelonencontinent worden. Anders erodeert het draagvlak onder de EU.'

We moeten een race naar de bodem voorkomen

Lodewijk Asscher

In Brussel ligt het overstemmen van lidstaten gevoelig. Het gebeurt zelden. Een van de weinige keren dat het voorkwam, in 2015 bij de asielquota voor de lidstaten, leidde het tot sabotage van de afspraak door boze lidstaten.

Asscher vraagt ook om een beperking van de bestaande mogelijkheid dat buitenlandse werknemers tijdelijk hun belasting en sociale premies in eigen land betalen. Ook dat leidt tot ongelijkheid in inkomsten bij gelijk werk.

Asschers tweede voorstel voor zijn Europese partijgenoten zal evenmin direct veel steun en bijval krijgen. Hij wil dat in een nieuw handelsverdrag tussen de EU en Groot-Brittannië (zodra dat land de EU verlaat) harde afspraken worden opgenomen over de aanpak van belastingontwijking door bedrijven. Groot-Brittannië zou eveneens zijn vennootschapsbelasting niet drastisch mogen verlagen met als doel bedrijven weg te lokken uit de EU. 'Ook hier moeten we een race naar de bodem voorkomen', aldus Asscher.

We moeten het regelen, anders jagen we het cynisme over de EU alleen maar verder aan

Lodewijk Asscher

Het liefst ziet hij dat de resterende 27 EU-landen het eens worden over een minimumtarief voor de winstbelasting en dat tarief opleggen aan Londen. Daarvoor is echter unanimiteit nodig en veel lidstaten zijn mordicus tegen het overdragen van fiscale soevereiniteit aan Brussel. Over een meer uniforme definitie van wat winst is - de grondslag voor de winstbelasting, niet het tarief - ruziën de lidstaten al jaren zonder noemenswaardige voortgang.

Asscher vindt dat geen reden de zaak te laten rusten. 'We moeten het regelen, anders jagen we het cynisme over de EU alleen maar verder aan. Het is een kwestie van doorbijten.'