OM: 8 cartoons Nekschot strafbaar

Justitie heeft tientallen cartoons van ‘Nekschot’ beoordeeld. De meeste spotprenten vallen binnen de grenzen van de vrijheid van meningsuiting en de vrijheid van artistieke expressie. Bij anderen verdenkt het OM de cartoonist ervan ‘dat hij zich zodanig beledigend heeft uitgelaten over een groep mensen vanwege hun ras of godsdienst dat van discriminatie sprake is’.

De arrestatie van Nekschot afgelopen dinsdag en de huiszoeking was volgens het OM nodig om de identiteit te achterhalen van de man die elke maand een bedrag overmaakte om de website www.gregoriusnekschot.nl te betalen.

Vrijheid van meningsuiting
Rond de arrestatie is veel ophef ontstaan. Het oppakken van de cartoonist betekent echter niet dat de vrijheid van meningsuiting wordt ingeperkt, verzekert minister van Justitie Ernst Hirsch Ballin. 'Het recht moet zijn loop hebben.’

Hirsch Ballin plaatste vrijdag na de ministerraad de arrestatie van de cartoonist in het kader van internationale verdragen, die justitie volgens hem verplichten onderzoek te doen naar dit soort vormen van discriminatie.

Tegen de tekenaar is al in 2005 aangifte gedaan. De politie zou er tot afgelopen dinsdag over hebben gedaan om achter de identiteit te komen van de alleen onder zijn schuilnaam publicerende cartoonist. Hirsch Ballin: 'Zijn identiteit is pas zeer recent bekend.'

Geschrokken
‘Het OM zal de strafbare feiten professioneel beoordelen,' aldus de minister. 'Het recht moet zijn loop hebben.’ Kamerleden van verschillende partijen spraken de vrees uit dat met de arrestatie de vrijheid van meningsuiting wordt ingeperkt. Maar 'daar is geen sprake van,' zei Hirsch Ballin.

Vicepremier Wouter Bos gaf vrijdag ook aan dat hij schrok toen hij van de arrestatie hoorde. ‘Ik schrok van het feit dat in cartoons en tekeningen, die in de sfeer van artistieke uitingen liggen, ook aanleiding gevonden kan worden voor eventuele strafvervolging.’ Bos voegde daar aan toe dat hij evenzeer schrikt van mensen die aanzetten tot haat.

Buitenproportioneel
Eerder vrijdag noemde PVV-leider Geert Wilders de arrestatie schandalig en smakeloos. Hij beschuldigt het Openbaar Ministerie (OM) ervan ‘dictatoriale trekjes’ te vertonen. Juist een cartoonist, die per definitie prikkelend en satirisch is, moet zich vrij kunnen uiten, meent Wilders.

De SP sprak vrijdag van een ‘buitenproportionele reactie’ van het OM. Kamerlid Jan de Wit vindt het heel vreemd dat de cartoonist door de politie ‘van z'n bed is gelicht voor een cartoon uit 2005’.

De vrijheid van meningsuiting is volgens De Wit een groot goed en moet worden gekoesterd. ‘Dat betekent dat mensen moeten kunnen tekenen en zeggen wat ze zelf willen’, zei hij.

Ook veel andere partijen volgen de zaak tegen Gregorius Nekschot met grote belangstelling. ‘We nemen deze zaak wel hoog op’, zei PvdA-Kamerlid Ton Heerts. ‘Een cartoonist vervolgen gaat vrij ver. Als de aanhouding alleen op basis van cartoons heeft plaatsgevonden, dan lijkt me dat buitensporig.’

Vrijheid
PvdA, CDA en VVD benadrukken dat zij niet weten op basis van welke verdenking de cartoonist deze week is aangehouden. Zij spreken daarom ook geen inhoudelijk oordeel uit over de gang van zaken. Het CDA noemt de opsporing en vervolging van Gregorius Nekschot, die altijd onder pseudoniem werkt, een aangelegenheid van de politie en het OM.

Boris van der Ham (D66) waarschuwt dat alleen oproepen tot haat en geweld verboden zijn in Nederland. ‘Dat wil ik graag zo houden. In een open en vrije samenleving zijn mensen heel verschillend en dat kan soms botsen, maar dat geeft ons ook een grote vrijheid. Die moeten we koesteren.’

Huiszoeking
De politie heeft de cartoonist dinsdag op last van het OM in Amsterdam aangehouden. ‘Nekschot’ wordt verdacht van het publiceren van cartoons die discriminerend zijn voor moslims en mensen met een donkere huidskleur.

De politie heeft de woning van de tekenaar in Amsterdam doorzocht en mogelijk belastend materiaal in beslag genomen. Gregorius Nekschot is woensdag na verhoor weer op vrije voeten gesteld.

De VVD wil weten wat de overwegingen zijn geweest om drie jaar na de aangifte alsnog tot een arrestatie over te gaan. Ook de SP heeft schriftelijk opheldering gevraagd over de inval.