‘Film Wilders zal leiden tot heftige rellen’

Ariffin gaat af op speculaties dat de leider van de Partij voor de Vrijheid (PVV) de islam heftig zal kwetsen en mogelijk zelfs delen van de Koran zal verscheuren of verbranden. Ze beseft dat de Nederlandse regering, vanwege de vrijheid van meningsuiting, niet vooraf kan ingrijpen. Maar ze adviseert Den Haag ‘onmiddellijk na het uitkomen van de film, in de meest krachtige bewoordingen afstand te nemen van Wilders’. Ariffin: ‘Misschien dat zo’n verklaring een dempend effect kan hebben op de, volgens mij, onvermijdelijke rellen.’

Ze hoopt dat de reacties van de regering niet in de lijn liggen van die van de VVD en PvdA in februari 2003 na het ophef over uitspraken van het toenmalige VVD-Kamerlid Ayaan Hirsi Ali. Die had in een interview in Trouw de profeet Mohammed ‘pervers’ genoemd, vanwege zijn huwelijk met de negenjarige Aisha.

Eenentwintig lidstaten van de Organisatie van de Islamitische Conferentie (OIC) overhandigden een protestbrief aan de Kamer, eisten excuses van Hirsi Ali en verzochten VVD-leider Zalm afstand te nemen van haar visie.

Ariffin bracht toen, samen met de ambassadeurs van Pakistan, Saoedi-Arabië en Soedan, een bezoek aan Zalm. Die weigerde aan de OIC-eis te voldoen. Hij beschouwde haar uitspraken als ‘persoonlijke zieleroerselen’. Toenmalig PvdA Kamerlid Koenders vond dat juist de ambassadeurs met hun oordeel schade toebrachten aan de dialoog tussen culturen, godsdiensten en bevolkingsgroepen. Ariffin herinnert zich ook een recente uitspraak van vicepremier Bos, die zei dat niemand het recht heeft niet gekwetst te worden.

Ariffin, die zaterdag na een verblijf van zeven jaar is teruggekeerd naar haar land, vindt dat in het Westen veel te weinig begrip is voor de islamitische gevoeligheid. ‘Voor ons is de Koran heilig, het is het rechtstreekse woord van God. Door de eeuwen heen is nog geen komma veranderd in de tekst. Voor velen is de Profeet belangrijker dan hun vader of moeder. Alsjeblieft respecteer ons geloof.’

Zelf zegt ze de vrijheid van meningsuiting te accepteren. Ze heeft geleerd van haar mislukte interventie in 2003. Ze kan niet meer doen dan opinieleiders en politici wijzen op de consequenties van ‘extreme uitspraken’. Ariffin: ‘Als de gevolgen zo gruwelijk zijn, als verwacht kan worden dat er doden vallen, moeten zij zich toch afvragen of het dat allemaal waard is.’

Zelf draagt Ariffin geen hoofddoek. Niet alleen in Nederland gaat ze westers gekleed, ook in Maleisië loopt ze als praktiserend moslima ‘in bermuda en op slippertjes’ naar de supermarkt als het zo uitkomt. Ze is ‘aan de verkeerde kant van de vijftig’, noemt zichzelf een ‘islamitisch feministe’, die altijd heeft gestreden voor vrouwenrechten.

Zeven jaar was ze in Nederland ambassadeur voor Maleisië – waar 60 procent van de bevolking moslim is. In Kuala Lumpur zal ze ‘weer voor de vrouwen op de barricaden gaan’. Terugkijkend op haar tijd in Nederland heeft ze slechts van een ding spijt: ‘Dat ik mijn stem niet vaker heb laten horen in het islamdebat.’

Want, zegt ze, ‘dat debat springt in Nederland van de ene extreme uiting naar de andere’. Ze begrijpt dat dit voortkomt uit angst voor de islam. ‘In die zeven jaar dat ik hier was, is er veel gebeurd: 11 september, de moord op Fortuyn, de moord op Van Gogh. Dat alles werd geïnterpreteerd als een aanval op westerse waarden. De terroristische aanslagen van 11 september hebben wereldwijde repercussies gehad, onder een sterke toename van islamofobie. Vooral ook in het tolerante Nederland.’

Ze constateert dat gematigde moslims zich te weinig roeren in de discussies. ‘Het is tijd dat het eenzijdige beeld van de moslimwereld wordt gedifferentieerd.’