De minister heeft alle begrip voor de zorg van vakbonden, wil hij maar zeggen. Toch kan hij zich niet vinden in de toon die FNV-voorzitter Agnes Jongerius afgelopen vrijdag aansloeg in een interview met persbureau ANP. Ze beschuldigt hem ronduit van leugens, ‘geen halve, maar hele’. Donner verheugt zich op drie weken rust in de Italiaanse Alpen, maar niet voordat hij Jongerius van repliek heeft gediend.
‘Dingen worden verkeerd begrepen. Het beeld ontstaat dat een werkgever tegen betaling zomaar iedereen mag ontslaan.’ Pertinent onjuist, benadrukt hij. Neem alleen al het Europees Sociaal Handvest. ‘Van willekeurig ontslag, zonder grond, kán helemaal geen sprake zijn.’
Komt het nog goed tussen u en de vakbeweging?
‘Ik hoop niet dat dit de toon zet, anders wordt het wel erg persoonlijk.
Ik begrijp het ook niet. Ik leg met de adviesaanvraag geen ontslagregeling op tafel waarin ik op alle vragen antwoord geef. Ik vraag werkgevers en vakbonden oprecht of ik hiermee de juiste invulling kies. Als zij het onderling eens worden over hoe het beter kan, dan legt dat meer gewicht in de schaal dan mijn eigen voorstellen.’
U bent rond in het kabinet, met partijleiders Bos (PvdA) en Rouvoet (ChristenUnie). Maar hun Kamerfracties zijn nog niet overtuigd.
‘In het parlement is het zeker nog niet kat in het bakkie. Ik til niet lichtvaardig aan de kritiek van de coalitiepartners. Maar er is uiteraard wel overleg geweest met de fractievoorzitters. Zonder dat soort overleg kan je nu eenmaal geen coalitie runnen.’
De PvdA moet de draai ook kunnen verkopen. De SP staat klaar voor de aanval.
‘Het is onjuist dat de PvdA een draai heeft gemaakt en dat ik rustig heb zitten wachten tot de zaak mijn kant uitrolde. De kabinetsplannen zijn een vrucht van overleg: ieders perceptie van wat nodig is, onder één noemer. De PvdA-bewindslieden Ella Vogelaar en Ahmed Aboutaleb, met ervaring bij respectievelijk de vakbond en een gemeente, hebben mij aangevuld waar dat nodig was.’
Waarom is een wijziging van het ontslagrecht zo belangrijk voor u?
‘Het is nu of nooit. Dankzij de economische voorspoed zijn werkgevers nu bereid 200 duizend mensen met grote afstand van de arbeidsmarkt in dienst te nemen. Maar dan willen ze wel afscheid van hen kunnen nemen als ze uiteindelijk toch niet voldoen.
‘Het aantal werkenden moet structureel omhoog: bij de volgende economische opleving hebben we geen arbeidsreserve meer. We lopen dan heel hard tegen de vergrijzing aan. We moeten ook af van het automatisch ontslag op 65 jaar. Mensen moeten vrijwillig kunnen doorwerken. Het moet: als de beroepsbevolking krimpt, komen we automatisch in een recessie.’
Wat zou u aan FNV-voorzitter Jongerius willen meegeven?
‘Ik hoop dat we dit met wederzijds respect tot een goed einde kunnen brengen. De vakbeweging zal mij aan het eind van de rit vast niet van blijdschap in de armen vallen. Maar de politiek moet knopen doorhakken. Er komt dus zo snel mogelijk een nieuwe ontslagregeling.
‘Aan de bonden vraag ik: laten we vooral proberen een heel eind gezamenlijk op te trekken. Die hoop heb ik nog steeds.’