Vertrouwder dan pen en papier

Het examen is al even bezig als de laatste deelnemer aanschuift. ‘Druk maar op start’, had afdelingsleider vmbo Ray Haze zojuist tegen dertien gespannen kijkende leerlingen gezegd. En op ieders scherm werd het wiskunde-examen vmbo-basisberoeps zichtbaar geladen. ‘Er mag nu niet meer worden gepraat’, zegt Haze. ‘Veel succes.’ Geen loze kreet: sommige kandidaten zijn zo zenuwachtig dat ze het wachtwoord waarmee ze al het hele jaar werken, zijn vergeten.

Het computerexamen is in opmars. Havo- en vwo-scholen kunnen bij steeds meer vakken kiezen voor computergebruik, maar de grootste slag maakt het beroepsonderwijs: al tweehonderd vmbo-bb-scholen doen al hun algemene vakken digitaal.

‘Hé, da’s vreemd’, zegt Haze, terug in zijn werkkamer. Zijn computer, kloppend hart van de examens in het Almere College aan de Dr Damstraat in Kampen, geeft aan dat de te laat gearriveerde leerling niet alleen wiskunde aan het doen is, maar ook biologie en Engels.

‘Zal een systeemfoutje zijn’, concludeert voorzitter Henk Laan van het CEVO, de landelijke commissie die alle centrale eindexamens coördineert. ‘Niets ernstigs, maar het moet niet kunnen.’

Zo zijn er meer technische onvolkomenheidjes. Vanochtend kregen een paar leerlingen de melding dat niet alle antwoorden waren gegeven, wat bij controle toch het geval bleek. ‘Daar moeten we dan achteraan’, zegt Nynke de Boer, coördinator computerexamens bij het CEVO.

Maar het valt allemaal in het niet bij de problemen van vorig jaar op het Almere College. ‘Toen bleken de gemaakte wiskundeopgaven tot twee keer toe spoorloos verdwenen’, zegt Haze. ‘Die leerlingen hebben het examen drie keer moeten maken. Gelukkig konden we het de ouders uitleggen.’ De software is hierna aangepast.

Je zou er als school een punthoofd van kunnen krijgen en nooit meer anders willen dan verzegelde enveloppen met opgaven op papier. Maar op deze school is iedereen juist razend enthousiast over de computerexamens. ‘Niet alleen is het heel gebruiksvriendelijk voor de kinderen, en kun je veel doen met animaties en verhelderende filmpjes voor de opgaven, het sluit ook zo goed aan bij hun belevingswereld’, zegt Haze.

‘Het gaat sneller’, zegt vierdejaars zorg en welzijn Gerjanne Kroon, die als eerste klaar is met haar examen. ‘Bij biologie had je een mooi filmpje, waarbij je de botten van het lichaam zag. Je moest aangeven welke organen je nog meer herkende.’ Haar jaargenoot Bert Verhoeff, handel en administratie, is ook ruim binnen de tijd klaar. ‘Nu hoef je niet zo veel te schrijven en je hoeft er niet zo op te letten dat je het goed schrijft. Gewoon intypen en klaar.’ En hij vindt het ook prettig dat er steeds maar één opgave in beeld verschijnt, en niet hele vellen vol.

Eigenlijk is voor deze leerlingen de keus tussen computer of papier helemaal geen issue meer, zegt De Boer. ‘Ze zijn zo gewend met de computer om te gaan, dat voelt bijna vertrouwder dan pen en papier.’ ‘Het is hun manier van leven’, zegt ook CEVO-voorzitter Laan.

Maar ook voor school en leraren zijn er veel voordelen: veel minder nakijkwerk, dat docenten waarschijnlijk volgend jaar ook nog eens thuis kunnen doen. En meer flexibiliteit. ‘Wij zien het heel snel als iemand een vak slecht gemaakt heeft’, zegt Haze. ‘Die kan nog voor juni zijn herexamen op de computer hebben gemaakt.’