Geen rem op kostenstijging zorg

De uitgaven voor de gezondheidszorg blijven stijgen. ‘Gelukkig’, voegen politici daaraan toe, als ze de zegeningen van steeds ouder wordende burgers en steeds effectievere medische behandelingen willen benadrukken. Gaat het uitsluitend om de kosten, dan valt al snel het woord ‘explosief’. Een feit is dat zonder ingrepen de zorguitgaven toenemen van 48,5 miljard in 2007 tot 60 miljard euro in 2011.

Een vergelijking van de verkiezingsprogramma’s leert dat geen van de politieke partijen daarin veel verandering brengt. Het Centraal Planbureau (CPB) maakt korte metten met alle verkiezingsbeloften over miljardenbesparingen om de zorgpremie betaalbaar te houden. De VVD bezuinigt nog het meest op de zorg. In totaal 1 miljard euro, blijkt uit de doorrekening van het CPB.

CDA, D66 en ChristenUnie komen niet verder dan 250 miljoen, krap een 0,5 procent van de huidige uitgaven. De PvdA bezuinigt noch investeert, terwijl SP en GroenLinks de zorguitgaven extra verhogen, bovenop de reeds geraamde stijging, met 1 respectievelijk 0,5 miljard euro.

De invoering van meer marktwerking in de zorg onder leiding van VVD-minister Hoogervorst, krijgt een voorzichtig vervolg als het aan de meeste partijen ligt. PvdA, VVD, GroenLinks, D66, ChristenUnie en SGP bepleiten vooral meer concurrentie tussen ziekenhuizen. Verzekeraars spelen een belangrijke rol daarin. Die moeten scherp gaan onderhandelen met de ziekenhuizen over de prijs en de inhoud van de behandelingen. De bestaande tarieven voor de medische verrichtingen (de Diagnose Behandel Combinatie, DBC) dienen fors vereenvoudigd te worden om prijsvergelijkingen en kortingen mogelijk te maken.

De kampioen van de marktwerking in de zorg is volgens het CPB niet de VVD maar het CDA. De christendemocraten willen de markt op alle terreinen van de zorg invoeren. ‘Veelbelovend maar riskant’, betitelt het CPB de CDA-plannen. Veebelovend omdat ze op de langere termijn tot grotere doelmatigheid en lagere premies kunnen leiden. Het risico is dat ziekenhuizen en verpleeghuizen failliet kunnen gaan.

Haaks hierop staat de SP. Deze partij wil de bestaande marktwerking terugdraaien, ook de concurrentie tussen verzekeraars op de hoogte van de nominale premie. De zorgpremie wordt als het aan de SP ligt geheel inkomensafhankelijk, ongeveer zoals bij het oude ziekenfonds. PvdA en GroenLinks willen een maximale vaste premie van 400 euro per jaar, de rest moet inkomensafhankelijk. CDA, VVD, D66 en ChristenUnie houden vast aan het bestaande stelsel met een vaste, voor iedereen gelijke premie van ruwweg 1100 euro per jaar.

De no-claim in de zorg van 255 euro per jaar verdwijnt zo goed als zeker. Op de VVD na willen alle partijen ervan af omdat mensen met een slechte gezondheid hun no-claim vrijwel altijd kwijt zijn. In plaats daarvan bepleiten de partijen andere vormen van eigen risico of eigen bijdragen.

Na de herziening van de zorgverzekering, acht de politiek de tijd rijp voor een ingrijpende hervorming van de verpleeg- en verzorgingshuizen. Ouderen die daar verblijven moeten meer aandacht krijgen, de PvdA wil 2500 extra personeelsleden voor deze sector aantrekken.

CDA, VVD, GroenLinks, D66 en de ChristenUnie vinden verder dat ouderen in de tehuizen hun eten en huur zelf moeten betalen. Ter compensatie vervallen de bestaande eigen bijdragen en krijgen ze huursubsidie.

Opvallend zijn de ‘hotelkosten’ van 10 euro per ligdag die de VVD in rekening wil brengen bij patiënten die in een ziekenhuis of psychiatrische instelling belanden. De ChristenUnie vraagt een eigen bijdrage van 25 euro als iemand zich bij de eerste hulp meldt zonder verwijzing door een huisarts.