Dat staat in een dinsdag gepubliceerd advies aan het kabinet van de Raad voor Werk en Inkomen (RWI). Daarin hebben werkgevers, vakbeweging en gemeenten zitting. De raad vindt ‘het belangrijk dat mensen die tot geregelde arbeid in staat zijn, niet zonder werk thuis zitten, maar ook daadwerkelijk worden ingeschakeld’.
Maar tegenover plichten staan volgens de RWI ook rechten. Gemeenten moeten aan mensen een concreet arbeidsaanbod kunnen doen, zodra ze worden verplicht in de sociale werkplaats aan de slag te gaan.
Dat kan nog wel eens een probleem worden. Al jaren is er een wachtlijst voor de sociale werkvoorziening. Zo werd eerder deze maand bekend dat eind vorig jaar 15.375 gehandicapten zaten te wachten op een plek bij een sociale werkplaats, tegen 13.030 eind 2004. In totaal werken er bijna honderdduizend mensen via de Wet sociale werkvoorziening.
De RWI steunt de aanpak van de wachtlijst door staatssecretaris Henk van Hoof (Sociale Zaken) op hoofdlijnen. De raad vindt net als de bewindsman dat meer mensen vanuit de sociale werkplaats aan een ‘normale’ baan met begeleiding geholpen kunnen worden. Dat kan door detachering, maar ook door ze in dienst te laten treden van een reguliere werkgever.
Een meerderheid van de Tweede Kamer heeft er echter weinig vertrouwen in dat veel werkgevers bereid zijn om een werkplek te creëren met begeleiding voor de mensen van de sociale werkplaats. Hierdoor zijn de hervormingsplannen van Van Hoof uitgesteld.
Maar de RWI pleit voor een ‘zakelijker’ aanpak. Nu is deze ‘vaak nog teveel gericht op bescherming van arbeidsgehandicapten in beschutte werkplekken’. De personen moeten meer als echte werknemers worden benaderd en de sociale werkvoorziening moet zich meer opstellen als een ‘toeleverancier’ van arbeid naar de ‘normale’ arbeidsmarkt. Sociale werkplaatsen kunnen werkgevers ondersteunen met een arbeidscoach.
Dankzij de aantrekkende economie en een groeiend aantal vacatures liggen er volgens de RWI kansen. Gemeenten moeten prestatieafspraken maken over hoeveel mensen overgeplaatst worden naar de reguliere werkgevers. Ook is een permanente campagne nodig om werkgevers op de voordelen te wijzen van deze werknemers. Zo heeft het kabinet bijvoorbeeld de financiële risico's bij ziekteverzuim van arbeidsgehandicapten al verminderd.