Nieuw sexy vak blijkt vaak een ouderwetse opleiding

Niet alleen commerciële opleidingsinstellingen verkopen hun goedgekeurde opleidingen onder verscheidene namen. Ook de ‘gewone’ gesubsidieerde hogescholen en universiteiten doen dat. Zo biedt de grootste hogeschool van Nederland, Fontys, de studie ICT Media Design aan. Dat is in feite een specialisatie van de al langer bestaande opleiding Bedrijfskundige Informatica.

Voorzitter Sebastiaan den Bak van studentenbond ISO vindt dat een schande. Bij hem kwamen klachten binnen van studenten die in verwarring waren geraakt. Zij wilden het lekker klinkende ICT Media Design studeren, maar moesten zich inschrijven voor het blijkbaar suffere Bedrijfskundige Informatica.

Op de website van Fontys staat dat tamelijk duidelijk, maar volgens Den Bak is de constructie verwarrend. ‘Studenten kwamen bij ons klagen dat ze zich bij een andere opleiding moesten inschrijven dan die ze wilden doen. Dat is een heel ondoorzichtige situatie.’

Om een officieel diploma te kunnen opleveren, moet een opleiding gekeurd zijn door de keuringsdienst NVAO. Die keuring is een proces, dat eens in de zes jaar wordt doorlopen. Om tussen twee keuringen in toch te kunnen inspelen op de markt, mogen instellingen specialisaties aanbieden, mits minstens 60 procent van de stof onveranderd blijft. Steeds vaker krijgen die specialisaties een eigen naam. Vaak klinkt die een beetje ‘sexy’, omdat Engelse termen gebruikt worden.

Maandag werd bekend dat commerciële opleidingsinstituten goedgekeurde opleidingen onder verschillende namen aanbieden en dat de keuringsdienst daar stappen tegen gaat ondernemen. Met name de grootste commerciële opleider, NCOI, maakt zich daar schuldig aan. Naar nu blijkt doen de ‘gewone’ gesubsidieerde hogescholen precies hetzelfde.

Dat steekt bij Anna Bakker, directeur van de brancheorganisatie van commerciële opleidingsinstellingen Paepon. Een jaar geleden klaagde ze al bij het ministerie van Onderwijs en de NVAO dat de gesubsidieerde onderwijsinstellingen een rookgordijn opwierpen door één studie onder diverse namen te verkopen. Ze herinnert zich gevallen bij de Universiteit Utrecht en de Erasmus Universiteit Rotterdam. Bakker: ‘Toen was de reactie van het ministerie en van de NVAO dat er niets aan de hand was.’

Maar nu vooral commerciële instellingen in het geding zijn, ‘komt de NVAO meteen met brieven op poten en dreigementen met juridische stappen.’

Ze heeft sterk de indruk dat de keuringsdienst is verweven met het niet-commerciële deel van het onderwijsveld. ‘Ik heb al vaker gemerkt dat informatie van de NVAO snel doorlekt naar de hogescholen. Die contacten zijn heel goed. Er werken ook allemaal mensen uit het hbo.’ Volgens haar is duidelijk dat de NVAO kritischer is voor commerciële opleiders dan voor de gesubsidieerde. ‘Zo worden de commerciële ondernemingen in een kwaad daglicht geplaatst.’

Bakker is wel heel blij dat de keuringsdienst eindelijk ingrijpt en een gepeperde brief gaat sturen naar commerciële én gesubsidieerde instellingen. ‘Wij hebben zelf ook contact opgenomen met de NCOI, want we willen praten over hun benadering. Wij vinden dat de NCOI doet aan opleidingsinflatie. Dat is niet helder.’

Makkelijk zal dat gesprek niet worden, verwacht ze. ‘Het probleem is dat de regels gewoon niet duidelijk zijn.’

Van één goedgekeurde opleiding kunnen verschillende afstudeerrichtingen of specialisaties worden aangeboden. Dat is de staande praktijk in het hele hoger onderwijs.

NCOI maakt het wel heel bont. Dat bedrijf biedt 44 bacheloropleidingen aan, terwijl er maar drie een keurmerk hebben gekregen. Bakker vindt dat dat niet zou mogen. ‘Je legt op die manier een rookgordijn, en dan ontstaat er alle ruimte voor misleiding.’

NCOI laat weten met de keuringsdienst in gesprek te zijn ‘om de communicatie over de verschillende varianten aan te passen’.