Tien dagen strijd zonder schrammetje op te lopen

Terwijl Nederlandse militairen nog bezig zijn met verdedigingswallen opwerpen en slaapvertrekken bouwen, verzamelen honderden Talibanstrijders zich in de Baluchi-pas met uitzicht op de Nederlandse basis in Tarin Kowt. Vanaf die strategische hoogte, tien kilometer ten noordoosten van Camp Holland, kunnen de strijders de Nederlandse militairen onbelemmerd observeren en bestoken met mortieren.

Een acuut gevaar, oordeelde generaal Dick Berlijn, commandant van de strijdkrachten. Hij geeft opdracht offensief op te treden om te voorkomen dat de hele missie nog voor de begindatum van 1 augustus in gevaar komt. De aanval wordt uitgevoerd in samenwerking met een grotere troepenmacht die optreedt in het kader van operatie Enduring Freedom, de wereldwijde strijd tegen terrorisme.

Nederland doet mee met ‘enkele groepen’ commando’s in open Mercedes-jeeps, met een peloton infanterie in pantserrupsvoertuigen met 20 mm kanon en met F-16 gevechtsvliegtuigen en Apache-gevechtshelikopters. Die staan onder Nederlands commando. Berlijn: ‘Er is natuurlijk coördinatie geweest, want beide operaties gebeuren gelijktijdig en met hetzelfde doel.’

Het offensief begint op 11 juli. Eerst kiezen Nederlandse rupsvoertuigen posities ten noorden van Tarin Kowt. Zij moeten de basis beschermen tegen Talibanstrijders die zuidwaarts trekken. De rest van de strijdmacht nadert de bergpas vanaf de andere kant, vanuit het noorden. De grondtroepen worden gesteund door onder meer de Amerikaanse luchtmacht.

De Nederlandse commando’s nemen een hoge bergrug voor hun rekening in het zuiden van de vallei. Zij leggen de route voor een deel te voet af. Daarbij leveren ze meerdere vuurgevechten.

Het ging in bijna alle gevallen om zelfverdediging: de commando’s beantwoordden geweerschoten. Een enkele keer begonnen de Nederlanders met schieten, maar ook dat viel volgens generaal Berlijn binnen de Nederlandse geweldinstructie.

Achttien personen kwamen door geweervuur om, hun wapens en persoonsbewijzen wijzen volgens Defensie op Talibanstrijders. De commando’s hebben luchtsteun aangevraagd, maar niet gekregen. Onder meer omdat een F-16 piloot de kans op onschuldige slachtoffers te groot achtte.

De opmars door de Baluchi-valei gebeurde in een opvallend laag tempo. Tien kilometer in tien dagen. Dat betekent dat de militairen zeer omzichtig te werk konden gaan. Een woordvoerder: ‘Zij hebben achter iedere steen kunnen kijken.’

Een verklaring waarom de commando’s opnieuw zonder schrammetje een serie vuurgevechten doorkomen, heeft te maken met hun technologische overwicht. Zo vond een deel van het offensief ’s nachts plaats en commando’s beschikken over nachtzichtapparatuur.

Tenslotte openen Talibanstrijders vaak het vuur vaak al op vier-vijfhonderd meter afstand, terwijl hun kalasjnikov-geweren dat eigenlijk niet aankunnen. De geweren en richtmiddelen van de commando’s zijn een stuk accurater.