'Bestuur hoeft het alleen onderling eens te worden'

De 26-koppige LPF-fractie is verdeeld, letterlijk, in bestuurders en niet-bestuurders. De eersten zijn lid van het 'brede fractiebestuur' van dertien mensen dat Harry Wijnschenk vorige maand formeerde. Twaalf Kamerleden praten met Wijnschenk, dienen hem van repliek en hebben zo een belangrijke stem. De overige dertien fractieleden voelen zich buitengesloten. Tijdens de Algemene Politieke Beschouwingen klaagden zij erover dat zij niet eens hun mening mochten geven over de politieke strategie. Het is ordinaire machtsafbakening van Wijnschenk, vindt Kamerlid Winny de Jong. Janssen van Raay houdt het liever zakelijk: 'Je moet je voorstellen dat het presidium van de Tweede Kamer uit 75 mensen zou bestaan. Dat zou toch ook ondenkbaar zijn?'

De crisis die De Jongs luidruchtige verzet tegen 'de dictatuur' van het fractiebestuur vorige week ontketende, krijgt een nieuwe dimensie door de bemoeienis van partijfinancier en interim-voorzitter Ed Maas. Hij blijkt het met De Jong eens dat de fractie ondemocratisch bestuurd wordt. 'Het is nu zo georganiseerd dat het tot blijvende problemen leidt.'

Bovendien is de voorzitter het gedonder zat. Eerst Philomena Bijlhout, daarna werd Mat Herben onttroond, toen kwam Kamerlid Cor Eberhard in opspraak en nu is het weer mis. Maas: 'Het gesodemieter moet ophouden. We hebbben heel goede ministers en de vereniging is ook goed bezig. Het kan dan niet zo zijn dat de Kamerfractie het steeds verknalt.'

Maas grijpt de affaire-De Jong aan om zijn ergernissen te uiten. Hij heeft voor vandaag zijn komst naar het Binnenhof aangekondigd om 'de bezem door de fractie te halen'. Pikant is het financiële conflict dat op de achtergrond meespeelt. Hoewel de LPF inmiddels net als andere partijen overheidssubsidie krijgt, staat nog altijd een schuld van enkele honderdduizenden euro's open. Multimiljonair Maas is bezig die 'weg te werken', maar rekent daarbij ook op steun van de fractie, die een deel van de schulden heeft veroorzaakt. De Kamerleden zouden wat hem betreft een deel van hun salaris moeten afstaan aan de partijkas, maar dat pleidooi was tot nu toe vergeefs.

Maas heeft er meer dan genoeg van. Hij schermt al een aantal weken met 'belastend materiaal' dat enkele Kamerleden in verlegenheid kan brengen. Gisteren maakte hij duidelijk dat hij in elk geval doelt op de fractiebestuurders Ferry Hoogendijk en Theo de Graaf. Beiden zouden hun plaats op de lijst afgelopen voorjaar gekocht hebben. Maas wil precies weten hoe dat zit. Wat hem betreft krijgen de twee de kans hun naam te zuiveren en moeten ze anders hun conclusies trekken.

Zo is het conflict tussen Kamerfractie en partijbestuur, dat in de zomer ook al hevig oplaaide, weer helemaal terug. De fractietop laat weten geen behoefte te hebben aan de bemoeienis van Maas. Formeel heeft de voorzitter niets over de fractie te vertellen, is het argument. Daar denkt Maas zelf heel anders over. Hij herinnert aan eerdere ruzies, toen de fractie luid en duidelijk haar mening over het partijbestuur kenbaar maakte.

'Nu hebben zíj er een bende van gemaakt. En het is blijkbaar zo'n zootje dat sommige Kamerleden geen andere uitweg zien dan bij mij aan te kloppen.'