Strijd in kabinet over ‘Davids’ verziekt sfeer

Van onze verslaggever Ron Meerhof op 09 februari '10, 08:22, bijgewerkt 09 februari '10, 08:45

Willibrord Davids (Martijn Beekman/ de Volkskrant)

DEN HAAG - Na wekenlange onderhandelingen lijken de regeringspartijen het eens over een kabinetsreactie op het rapport-Davids over Nederlandse politieke steun voor de inval in Irak in 2003. Maar de sfeer tussen ChristenUnie en CDA enerzijds en de PvdA anderzijds is zodanig verziekt dat betrokkenen zich grote zorgen maken over de volgende horde: een besluit over de missie in Uruzgan.

De taaie onderhandelingen waren een bittere pil voor het CDA. Dat dacht na de knieval van premier Balkenende in januari over het volkenrechtelijk mandaat – dat niet deugde – voldoende concessies te hebben gedaan. Maar PvdA-leider Bos bleek vastbesloten de strijd tot de laatste snik uit te vechten.

Treiterij

‘Treiterij’, klinkt het in CDA-kring. Ook vicepremier Rouvoet zou zich enorm hebben geërgerd aan de neiging tot ‘terugonderhandelen’ – opnieuw beginnen over een punt dat al afgehandeld leek – bij de PvdA-onderhandelaars Bos en minister Koenders van Ontwikkelingssamenwerking.

Ook anderen stoorden zich daaraan. Met name ministers die destijds niet zelf direct betrokken zijn geweest bij de kwestie, zoals Ter Horst (Binnenlandse Zaken, PvdA) en Hirsch Ballin (Justitie, CDA) – die enkele malen aanschoof – verbaasden zich over het fanatisme van de anderen. Eenmaal heeft Ter Horst haar partijgenoot Koenders ten overstaan van de anderen zelfs toegevoegd: ‘Dít kun je niet maken’.

Hoog spel

Bij de PvdA leeft het besef dat hoog spel is gespeeld. Niettemin wil de partij daarmee doorgaan, óók bij de kwestie van terugtrekking van alle troepen uit Uruzgan. ‘We hebben niks te verliezen’, zegt een betrokkene, wijzend op de slechte peilingen. ‘Het is voor ons de dood of de gladiolen.’

Het eindresultaat is veel korter dan het vroege concept dat vorige week uitlekte en telt niet meer dan tien pagina’s. Alle uitleg over de cruciale vergadering op Buitenlandse Zaken, waar eind 2002 in drie kwartier het beleid werd vastgesteld dat tot het uitbreken van de oorlog leidend zou zijn, is uit de tekst verdwenen. Daardoor blijven de harde verwijten die de commissie-Davids de vroegere minister De Hoop Scheffer maakt, door het kabinet onweersproken.

Henk Kamp

Ook voormalig VVD-minister van Defensie Henk Kamp zou er in de definitieve versie slecht afkomen. Zijn naam wordt niet genoemd, maar het kabinet neemt tussen de regels door het verwijt aan zijn adres door de commissie-Davids over onvolledig informeren van de Kamer, over.

Vooral dat vraagstuk heeft de onderhandelingen beheerst. De PvdA wilde het oordeel van de commissie overnemen, het CDA wilde nuanceren en de ChristenUnie was het daarmee eens. Onvoldoende informeren van de Kamer geldt als politieke doodzonde.