In postcode 7417 hebben ook de witte kinderen een achterstand

‘Meester Ton, nu zullen er wel veel kinderen naar deze school komen’, zegt een Turkse ouder nadat de kinderen op De Snippeling eigen laptops hebben gekregen. ‘Nee, hoor’, stelt directeur Ton Plagman haar gerust. ‘Er mogen alleen kinderen uit de Rivierenwijk naar deze school, alleen postcode 7417. De laptops zijn speciaal voor jullie kinderen.’

Studeren andere steden nog op een oplossing voor het probleem van zwarte en witte scholen, in Deventer heeft zonder veel ophef al een omwenteling plaatsgevonden. Hier bestaan sinds dit schooljaar alleen nog buurtscholen. Ouders mochten hun kinderen alleen in hun eigen postcodegebied aanmelden om de run op twee populaire, witte scholen tegen te gaan. Kinderen gaan daardoor dit jaar voor 98 procent in hun eigen wijk naar school.

De komende jaren moeten de scholen de kleur van de wijk gaan aannemen. De populatie van de Rivierenwijk (een van de veertig Vogelaarwijken) bestaat voor de helft uit allochtonen – voornamelijk Turken.

De school is door het nieuwe beleid wel met twintig kinderen gegroeid, maar kent de kleutergroep nu de perfecte mix? We kijken door het raam. In de ene groep zijn zes van de negentien kindjes lichter en in de andere twee. ‘De christelijke basisschool hiernaast heeft er meer’, zegt Plagman. Volgend jaar zullen de twee scholen fuseren, waardoor er één ‘sterke’ school ontstaat en de kleur van de kleuterklas die van de wijk zal spiegelen.

Voor de leerkrachten is het postcodebeleid geen onderwerp. ‘Hoeveel blanke kindjes heb jij?’, vraagt Plagman aan de leerkracht van groep 4. ‘Dan moet ik even tellen. Zo kijk ik nooit.’

De lesinhoud zal er niet door veranderen, merken haar collega’s op. De autochtone kinderen kampen in deze achterstandswijk ook met een taalachterstand. ‘Er komen kinderen binnen die het woord etalage niet kennen.’

De eenzijdige samenstelling van de school heeft ook een voordeel, het maakt dat het team voluit voor deze kinderen kan gaan. Woordenschatonderwijs is daarvan de basis. De Turkse kinderen komen binnen zonder dat ze een woord Nederlands kennen.

Het probleem is gigantisch, zegt Plagman. ‘Stel je voor dat je voor het eerst op een school komt. De juf zegt: goedemorgen, hang hier je jasje maar op en zet hier je broodtrommeltje maar neer. En je verstaat er niets van.’

Er moet vier jaar taalontwikkeling worden ingehaald. De kinderen leren in een strak programma vijf woorden per dag, duizend in het jaar. ‘Genoeg om na acht jaar de wereld te begrijpen.’

Groep 1 werkt vandaag aan het begrip ‘de grootste’. De kleuters zetten hun stoeltjes dicht bij de juf. ‘Wie heeft hier de grootste broek?’, vraagt ze. ‘Ik’, zegt een jongetje.

‘Kom es naast mij staan.’ De kleuter legt het af: zijn broekje komt tot haar knie. Daarna volgen handen en voeten. De juf wint met gemak. ‘Wie kan nu de grootste vos uit de huishoek ophalen?’

Deze kinderen moeten zo’n rekenkundig begrip eindeloos herhalen, zegt Plagman, in allerlei contexten. Kinderen van hoogopgeleide ouders – die volgens de PvdA zouden moeten mengen met laagopgeleide – zouden zich knap gaan vervelen, denkt hij.

Plagman kiest bewust voor een zwarte school. ‘Daar ligt de winst.’ De schooluitval in het voortgezet onderwijs in de IJsselstad is dramatisch, weet hij. ‘Ik gun deze kinderen een betere toekomst. Zij kunnen er niets aan doen dat ze hier geboren zijn. Hun ouders zitten in een emancipatieproces – zo zie ik het.’

Plagman is vindingrijk en kent de weg naar vele geldpotjes, zoals die voor de 125 laptops. Zo krijgt hij ook Vogelaargeld om de kinderen van de andere kant van de wijk te vervoeren en een verzorgde maaltijd te geven. De kinderen gaan van kwart over acht tot half vier naar school en hebben anderhalf uur extra voor beweging, kunst en muziek. Deze verlengde schooldag is hard nodig. ‘Deze kinderen zitten heus niet op vioolles.’