Marokkaans-Molukse Twisten riskant

Wat hebben Molukkers tegen Marokkanen? ‘Niets’, zegt John Letsoin. Althans, bij hem in de Tielse Hertogwijk is er niets van te merken. Hij is al acht jaar jongerenwerker bij de Molukse welzijnsorganisatie Buah Hati, en al die tijd gaan Marokkanen en Molukkers probleemloos elk hun eigen gang.

Maar in Culemborg maken Molukkers en Marokkanen elkaar al maanden het leven zuur. De angst bestaat dat de strijdende partijen versterking krijgen van aanverwanten elders uit Nederland. Tiel, 15 kilometer verderop, ligt dan voor de hand, maar volgens Letsoin zijn de Tielse Molukkers niet met Culemborg bezig. ‘We volgen het wel, maar het is hier echt niet hét gesprek van de dag. Jongeren van hier doen er niet aan mee.’

Toch heeft ook Tiel zijn Marokkaanse en Molukse Twisten gehad. In 1995 vocht een 10-jarige Marokkaanse jongen met een even oude Molukker. Er werden grote broers bij gehaald en even later waren tientallen jongeren bezig elkaars snackbars en coffeeshops te vernielen. Nog een paar dagen later voetbalde iedereen weer vrolijk met elkaar, en nooit heeft iemand meer iets van de ‘Tielse rassenrellen’ vernomen. Burgemeester De Vreeze van Tiel is niet van plan die ouwe koeien nog eens uit de sloot te halen. Problemen tussen Molukkers en Marokkanen ‘zijn hier niet aan de orde’, laat hij weten.

Andere gemeenten met Molukkers en Marokkanen aan boord zeggen hetzelfde. Waalwijk? ‘Geen spanningen.’ Capelle aan den IJssel? ‘Geen enkele spanning.’ Ridderkerk? ‘Geen problemen.’

Maar dat wil niet zeggen dat de Culemborgse twist geen etnische kanten heeft. ‘Als in een ruzie zo duidelijk de etniciteit wordt genoemd, zit er een etnische kant aan’, zegt Rob Witte van multicultureel centrum Forum. Dan kan de aanleiding nog zo simpel zijn (in Culemborg begon het in september met een ruzie in een shoarmazaak), er zijn extra risico’s dat het escaleert. Dat de buren zich gedwongen voelen partij te kiezen. Of nog erger: ‘Wat gebeurt er als de Molukkers in Assen gaan denken: misschien hebben mijn broers wel hulp nodig. En de Marokkanen van Kanaaleiland in Utrecht zin hebben in een potje knokken. En autochtone flinkerds via websites gaan roepen dat ze die Marokkanen een lesje willen leren.’ Het zal de eerste keer niet wezen. In Culemborg suggereren sommige Molukkers dat de Hells Angels klaar staan om in te grijpen; voorman Uneputty van het Amsterdamse chapter is immers Molukker.

De burgemeester van Culemborg waarschuwde dinsdag Marokkanen en Molukkers van elders niet in Culemborg te komen meevechten.

Organisaties van Marokkanen en van Molukkers zien de Culemborgse twisten niet in de eerste plaats als een etnische strijd. Ibrahim Wijbenga van de Marokkaanse organisatie Platform Aanpak Jeugdcriminaliteit: ‘Het is haantjesgedrag. Het gaat er om wie de meeste street credibility heeft.’

Volgens Otjep Rahantoknam van het Landelijk Steunpunt Educatie Molukkers is het niet meer zoals vroeger, dat de Molukse gemeenschap automatisch de rijen sluit als een hunner wordt aangevallen. ‘Dus in Culemborg is kennelijk iets bijzonders gebeurd, maar ik weet niet wat.’ Hij denkt dat het wegbezuinigen van een groot deel van het opbouwwerk een factor is geweest, maar ook de staat van het onderwijs verontrust hem. ‘De jonge generatie Molukkers doet het slechter dan hun ouders. Dat is bij Marokkanen ook zo. Op die manier krijg je problemen’, stelt hij.