Plasterk: onderwijs barst uit zijn voegen

Plasterk wil nog binnen een maand een kleine commissie instellen die op grond van een internationale vergelijking volgend voorjaar met een advies moet komen. Hij wil een stelsel dat studenten die voor een basisopleiding gaan niet te veel en te duur onderwijs biedt, en anderzijds leerlingen die echt verder willen in de wetenschap voldoende prikkelt.

Steeds meer studenten

‘Nu zijn we bezig een steeds grotere groep zeer diverse studenten te persen door de twee types onderwijs die ons binaire stelsel biedt. Dat blijkt steeds vaker te weinig te zijn’, aldus Plasterk. Immers: voor sommige groepen blijkt het hoger onderwijs te hoge eisen te stellen, voor anderen biedt het te weinig uitdaging. Ook is niet altijd duidelijk waar de onderwijstypes voor staan. ‘Waarom is de opleiding fysiotherapie hbo, en bedrijfskunde wetenschappelijk?’

Plasterk schetste als voorbeeld van hoe het anders kan het hoger onderwijs in Californië: tweejarige community colleges, die voor velen een beroepsopleiding zijn en voor sommigen een opstap naar hoger onderwijs, dan de vierjarige colleges die opleiden tot een brede bachelor, dan de universities met de nadruk op onderwijs en toegepast onderzoek, en tot slot de research university, de wetenschappelijke top, waar studenten ook kunnen promoveren. ‘Obama doorliep eerst college, blonk daar uit, en stroomde toen door naar Columbia University’, aldus Plasterk.

Positief

De HBO-Raad en de vereniging van universiteiten (VSNU) reageren positief op de plannen. ‘Het is verstandig eens serieus naar het stelsel te kijken’, aldus een VSNU- woordvoerster, ‘nu steeds meer en steeds verschillender groepen studenten het hoger onderwijs bevolken.’ Wel miste de VSNU in Plasterks rede een oplossing voor de groeiende financiële problemen in het hoger onderwijs.

HBO-Raad-voorzitter Doekle Terpstra noemt het terecht dat Plasterk afstapt van de traditionele tweedeling. ‘Het is niet reëel maar twee smaken te blijven aanbieden als de student maatwerk vraagt.’

De Landelijke Studentenvakbond is argwanender. Voorzitter Gerard Oosterwijk. ‘Het moet er niet toe leiden dat de meeste studenten het straks met minder en vlakker onderwijs moeten doen.’

Lees hier de volledige speech van Plasterk