Klein café is klaar voor claimgolf

‘Ze kunnen een claim indienen wegens onrechtmatige wetgeving. Zo’n procedure is zeker niet kansloos, al zijn er nog genoeg juridische hobbels’, meent Raymond Schlössels, hoogleraar bestuursrecht aan de Radboud Universiteit in Nijmegen.

Volgens zijn collega Bruno van Ravels, tevens advocaat, zijn vooral cafés die zich netjes aan het rookverbod hebben gehouden, kansrijk. ‘De stille jongens maken de meeste kans’, zegt hij.

Schreeuwers

De ‘schreeuwers’ daarentegen, de cafés die het rookverbod aan hun laars hebben gelapt en veel in de publiciteit zijn geweest, kunnen op geduchte tegenstand van de overheid rekenen.

‘De landsadvocaat zal zeker roepen: u heeft geen schade geleden, want er is gewoon doorgerookt in uw café, daarom bent u ook vervolgd’, aldus Van Ravels, die als advocaat veel zaken doet tegen en voor de overheid.

Ook Schlössels verwacht dat de overheid alle juridische argumenten uit de kast zal halen om de schadeclaim te pareren. Met de rechterlijke uitspraken in de hand zal het niet zo moeilijk zijn om vast te stellen dat de cafébazen slachtoffer zijn van ‘onrechtmatige wetgeving’.

Omzetverlies

Maar ze zullen ook moeten bewijzen dat er een oorzakelijk verband bestaat tussen omzetverlies en rookverbod. ‘Voor de burger mag dat misschien evident zijn, de rechter wil het met harde bewijzen aangetoond zien’, aldus Schlössels. Want omzetverlies kan ook andere oorzaken hebben. ‘De overheid neigt ertoe zich principieel te verweren en niet snel met geld over de brug te komen.’

Schlössels trekt de vergelijking met de claims van asbestslachtoffers. Die hebben longkanker gekregen, maar in rechtszaken werd vaak het causale verband met asbest in twijfel getrokken. Want longkanker kan ook andere oorzaken hebben. Zo kan omzetverlies in cafés ook andere oorzaken hebben dan het rookverbod.

Bewijslast

‘De bewijslast rust bij de eiser, het café dus’, aldus Van Ravels. Een procedure tegen de staat kan zich lang voortslepen. Een schadezaak voor de civiele rechtbank duurt al snel een jaar. Daarna volgt vaak nog beroep bij het hof en cassatie bij de Hoge Raad.

Claims wegens onrechtmatige wetgeving komen vaker voor, bijvoorbeeld wanneer bedrijven belastingwetgeving betwisten.