‘De huidige praktijk sluit niet meer aan bij wat ooit als wenselijk is geformuleerd’, zegt PvdA-Kamerlid Lea Bouwmeester. ‘Het is gewoon een grote rotzooi geworden. We kunnen nog zoveel aan de voordeur van de coffeeshop regelen, maar zolang we niet de hele keten beheersen, komen we nooit tot een reële oplossing van de problemen die je lokaal overal ziet.’
Uitgangspunt is en blijft volgens Bouwmeester dat het veilig blowen vanaf 18 jaar mogelijk moet zijn. ‘De vraag naar cannabis is er nou eenmaal, in Nederland, in Europa, in de hele wereld.’ Daarom blijven coffeeshops die geen overlast veroorzaken wat haar betreft open. Zij is geen tegenstander van pasjessystemen of gemeentelijke maatregelen om tussen scholen en coffeeshops een bepaalde afstand te laten bestaan. ‘Maar zolang de achterdeur van de coffeeshop openstaat, zullen we uitwassen houden.’
Het ‘wit’ maken van de achterkant van coffeeshops is eerder geopperd door onder anderen burgemeester Gerd Leers (CDA) van Maastricht en burgemeester Rob van Gijzel (PvdA) in Eindhoven. Dat neemt criminelen die de binnenlandse markt bedienen de wind uit de zeilen, betoogt Bouwmeester. Grootschalige teelt voor de export moet daarnaast worden verstoord en aangepakt.
Het reguleren van de wietteelt kan volgens Bouwmeester op twee manieren: ofwel op bijvoorbeeld vijf grote plaatsen in Nederland telen, ofwel kleinschaliger naar gelang de lokale behoefte. ‘Ik heb geen voorkeur voor een van beide scenario’s, als er maar toezicht is.’
Bouwmeester bepleit verder het loslaten van de eis dat coffeeshops niet meer dan 500 gram softdrugs in voorraad mogen hebben. ‘Iedereen weet dat die voorraad een paar keer per dag wordt aangevuld. Koppel de handelsvoorraad aan fiscale opgave, dan krijg je greep op wat erin en eruit gaat.’ Thuisteelt mag wat haar betreft alleen worden toegestaan voor heel kleinschalig, strikt eigen gebruik.
Donderdag presenteert de door het kabinet ingestelde commissie-Van de Donk een rapport over de toekomst van het softdrugsbeleid. Van de Donk, de net benoemde commissaris van de koningin in Brabant, is voorzitter van de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid.
‘Laten we daar even op wachten’, zegt VVD-Kamerlid Fred Teeven, die net als het CDA een repressiever beleid jegens de coffeeshops voorstaat en niet op het PvdA-plan wil reageren. ‘Dan hoor ik graag het kabinetsstandpunt en daarna merk ik wel wat de PvdA ervan vindt. Dat is de goede volgorde.’
De uitgangspunten die de PvdA dinsdag presenteerde, worden door een partijcommissie met onder anderen senator Pauline Meurs, strafrechtspecialist Ybo Buruma en de burgemeesters Aleid Wolfsen (Utrecht) en Ruud Vreeman (Tilburg) nader uitgewerkt.
Bouwmeester: ‘Een doorbraak is hard nodig. Het proces van normalisatie in het gebruik door jongeren die vervolgens van school wegblijven, moet worden gestopt.’