Eindelijk erkenning voor het icoon Anton Pieck

Anton Pieck? Dat is toch de ontwerper van het Sprookjesbos in de Efteling, schepper van lieflijke Hollandse straatjes op kalender en koekblik? Zachte nostalgie, ver verwijderd van een modern museum.

Niet vreemd dat er op de Haarlemse stripdagen onlangs nog betekenisvol werd gegniffeld. Is de tentoonstelling Onbegrensde seks over cartoonist Gummbah net voorbij in museum de Hallen in Haarlem, komt er een opvolger waarmee het contrast niet groter kan zijn: zaterdag start er een flink overzicht van het werk van Anton Pieck.

Bij de Hallen zelf begrijpen ze de vervreemding prima. Geheel vrij van provocatie is het eerbetoon niet, al was het maar aan de kunstwereld. Het laatste grote overzicht was in 1973, en Pieck wordt vaak als kitscherig bestempeld, conservatieve nostalgie. ‘Belachelijk’, noemt museumdirecteur Karel Schampers ‘het dedain’. Zijn missie met deze tentoonstelling: ‘Pieck is een cultuurhistorisch icoon en hoort thuis in de Nederlandse canon.’

Museum De Hallen, waar gewoonlijk allerminst lieflijke avant-gardekunstenaars te zien zijn, ruimde drie verdiepingen in voor de in 1987 overleden illustrator. Waarom? Omdat Pieck prima bij de tijdgeest past, vindt Schampers. Niet alleen is het ‘tijd om Pieck op zijn werkelijke merites te beoordelen’. Ook ziet Schampers bij Pieck een ‘romantiek’, die hij ook in de meest actuele schilderkunst terugvindt. ‘Romantische bewegingen komen op in tijden waarin mensen zich onzeker voelen.’

De grootste troef: het originele werk. Dat toont volgens samensteller Antoon Erftemeijer een boeiender beeld dan bekend is. Het oeuvre is gevarieerder, de oorspronkelijke illustraties blijken volgens Erftemeijer ‘haarfijn geschilderd, nog fijner dan middeleeuwse miniaturen’.

Officiëler kan een entree in de kunstwereld overigens nauwelijks worden; Pieck wordt keurig ingebed in de kunsttraditie, van Pieter Brueghel de Oude en Rembrandt. Ook de opening wordt verricht ‘uit onverdachte hoek’. De eer is aan Ernst van de Wetering, wereldwijd gevierd Rembrandt-expert.