De toezichthouder heeft vastgesteld dat banken en verzekeraars een deel van hun hypotheekklanten te veel boeterente in rekening hebben gebracht
De toezichthouder heeft vastgesteld dat banken en verzekeraars een deel van hun hypotheekklanten te veel boeterente in rekening hebben gebracht © ANP

AFM eist dat 'oversluitboete' deels terug moet naar huiseigenaar

Hypotheekverstrekkers moeten tienduizenden huiseigenaren die na 14 juli 2016 hun hypotheek oversloten gemiddeld honderden euro's terugbetalen.

Dat eist de Autoriteit Financiële Markten (AFM). De toezichthouder heeft vastgesteld dat banken en verzekeraars een deel van hun hypotheekklanten te veel boeterente in rekening hebben gebracht.

Omdat de hypotheekrente extreem laag is, hebben veel Nederlandse huizenbezitters de afgelopen jaren hun oude hypotheek met hoge rente ingeruild voor een nieuwe met een veel lager rentetarief. Jaarlijks gaat het om bijna zeventigduizend huishoudens. Oversluiten scheelt al gauw honderden euro's rentelasten per maand, maar is niet gratis. Omdat hypotheekverstrekkers inkomsten mislopen, mogen zij een schadevergoeding in rekening brengen. Dat gebeurt ook bij sommige huiseigenaren die een deel van hun hypotheek voortijdig aflossen.

Ziet u nog iets terug van uw oversluitboete?

Goed nieuws voor huiseigenaren: dankzij nieuwe regels van toezichthouder AFM wordt oversluiten goedkoper. Hoe zit dat? De Volkskrant zocht het uit.

Hoe hypotheekverstrekkers deze 'boeterente' berekenen, was lange tijd een mysterie. Daar komt nu verandering in. Sinds 14 juli 2016 bepaalt een nieuwe Europese richtlijn dat banken en verzekeraars enkel hun werkelijke financieel nadeel mogen doorberekenen. Vandaag publiceert de AFM een leidraad waarin staat hoe hypotheekverstrekkers dat nadeel moeten doen. Die nieuwe rekenmethode geldt met terugwerkende kracht vanaf vorig jaar zomer.

Uit het onderzoek van de toezichthouder blijkt dat er aanzienlijke verschillen zitten in de manier waarop hypotheekverstrekkers hun oversluitboetes berekenen. Onder andere de Rabobank berekende soms te hoge boetes. Manager hypotheken Theo Harms verwacht dat de nieuwe regels financieel gunstig uitpakken voor zo'n tienduizend klanten. 'Ons eerste beeld is dat het gemiddeld om zo'n 200 euro per klant gaat. Sommigen zullen maar een paar tientjes terug krijgen, anderen misschien wel 500 euro.' Om de compensatie te ontvangen, hoeven klanten volgens Harms niets te doen.

Het kan overigens ook zijn dat mensen volgens de nieuwe regels te weinig oversluitvergoeding hebben betaald

Eric Janssen, directeur hypotheken ABN

Ook ABN Amro meldt dat klanten die geld terugkrijgen daarover automatisch bericht krijgen. De bank handelde al sinds eind 2015 grotendeels volgens de richtlijnen zoals de AFM die nu voorstelt. Toch verwacht Eric Janssen, directeur hypotheken bij ABN, dat enkele duizenden klanten in aanmerking komen voor een terugstorting. 'Het kan overigens ook zijn dat mensen volgens de nieuwe regels te weinig oversluitvergoeding hebben betaald', licht Janssen toe. 'Maar in dat geval rekenen we niets extra's.'

Over de boeterentes ontstond vorig jaar september al ophef. Een groep huiseigenaren, vertegenwoordigd door de stichting Oversluitclaim, kondigde toen een juridische procedure aan tegen de hypotheekverstrekkers. Michiel Lensink van Oversluitclaim beschouwt de nieuwe AFM-leidraad als een steun in de rug. 'Wij willen nu via de rechter ook compensatie afdwingen voor al die mensen die vóór 14 juli 2016 hun hypotheek hebben overgesloten.'

Volgens Lensink kosten de nieuwe regels de banken 'meer dan 139 miljoen euro' aan compensatie. Hij baseert zich daarbij op een analyse die zijn team maakte van zo'n 26 duizend dossiers. De twee grootste hypotheekverstrekkers trekken die berekening in twijfel. Janssen van ABN Amro gaat voor enkel zijn bank uit van zo'n 5 miljoen euro. De totale kosten voor Rabobank vallen volgens hypotheekdirecteur Harms in dezelfde orde van grootte.