Tunahan Kuzu (fractievoorzitter Denk) spreekt voor Nederlandse Turken die zich bij de Erasmusbrug in Rotterdam hebben verzameld om te betogen tegen de mislukte staatsgreep in Turkije.
Tunahan Kuzu (fractievoorzitter Denk) spreekt voor Nederlandse Turken die zich bij de Erasmusbrug in Rotterdam hebben verzameld om te betogen tegen de mislukte staatsgreep in Turkije. © ANP

'Vooral Turkse Nederlanders gaan op Denk stemmen'

Surinaamse en Antilliaanse Nederlanders hebben vrijwel geen interesse in Denk

Surinaamse en Antilliaanse Nederlanders hebben vrijwel geen interesse in Denk. De politieke beweging die diversiteit als de drijvende kracht van de samenleving beschouwt en meedoet aan de verkiezingen van maart volgend jaar, krijgt vrijwel uitsluitend stemmen van Turkse en in mindere mate Marokkaanse Nederlanders. Dat blijkt uit kiezersonderzoek van Kantar Public, voorheen TNS Nipo, onder 1.140 Nederlanders met een migratieachtergrond.

Opiniepeilers hebben al tijden moeite de 'allochtone stem' in hun peilingen te representeren, zegt Tim de Beer van Kantar Public. Tegelijk is duidelijk dat vooral de politieke beweging Denk, geleid door van de PvdA afgescheiden Kamerleden Tunahan Kuzu en Selçuk Öztürk, aantrekkingskracht heeft op Nederlanders van buitenlandse afkomst. 'Om de potentie van Denk te achterhalen hebben we er specifiek, representatief onderzoek naar gedaan', aldus De Beer.

Kantar Public schat dat Denk, als er nu verkiezingen zouden zijn, tussen de 70 duizend en 150 duizend stemmen krijgt. Dat betekent één of twee Kamerzetels - evenveel als Kuzu en Öztürk nu bezetten en evenveel als peiler Maurice de Hond Denk sinds mei toedicht. 'Met heel veel wind in de rug kan Denk op drie zetels komen', denkt De Beer. Complicerende factor voor de politieke beweging is dat niet veel respondenten Denk als tweede keuze noemen.

Kwart van de circa 300 duizend Turks-Nederlandse kiezers van plan Denk te stemmen

'Turkenpartij' en 'de lange arm van Erdogan'

Sylvana Simons verlaat Denk en begint nieuwe partij

Sylvana Simons verlaat Denk en begint een nieuwe partij onder de naam Artikel 1. Dat maakt ze vandaag bekend in een interview met de Volkskrant. Simons kan zich naar eigen zeggen niet meer vinden in de koers van de partij. 'Denk appelleert aan boosheid en gedijt bij polarisatie', aldus de politica. Ook Ian van der Kooye, tot vandaag campagneleider van Denk, stapt uit de partij en sluit zich aan bij Artikel 1. Lees hier meer.

Hoewel opgericht door twee Turks-Nederlandse ex-PvdA'ers, beoogt Denk ook andere groepen aan zich te binden. Voormalig voorzitter van het Samenwerkingsverband van Marokkaanse Nederlanders (SMN) Farid Azarkan sloot zich in april bij Denk aan. Hij werd in mei gevolgd door Sylvana Simons, als representant van 'Nederlanders van afro-Caribische en afro-Surinaamse afkomst'.

Een 'Sylvana-effect' is echter uitgebleven: Surinaamse en Antilliaanse Nederlanders zijn vrijwel niet van plan op Denk te stemmen.

Het zijn vooral Turkse Nederlanders die in het onderzoek van Kantar Public aangeven op Denk te zullen stemmen. Daarvan zegt overigens 70 procent het beleid te steunen van de sterke man van Turkije, Recep Tayyip Erdogan. Kuzu en Öztürk streden de afgelopen twee jaar juist tegen het imago van 'Turkenpartij' en het stempel dat Denk 'de lange arm van Erdogan' is.

Interview Sylvana Simons: 'Ik wil niet alleen maar tégen iets zijn'

Sylvana Simons verlaat Denk en begint haar eigen partij, Artikel 1. Waarom? 'Ik moest steeds vaker een stijl verdedigen die ik niet deel.' Lees hier het interview met Sylvana Simons (+).

Al met al is een kwart van de circa 300 duizend Turks-Nederlandse kiezers van plan Denk te stemmen. De PvdA is nummer 2. De keuzevolgorde van de bijna 250 duizend Marokkaans-Nederlandse stemgerechtigden is PvdA, Denk en SP. Onder de 270 duizend Surinaams-Nederlandse kiezers genieten PvdA en PVV de voorkeur. De ruim 100 duizend Antilliaanse Nederlanders kiesgerechtigden kiezen vooral PVV, met PvdA en D66 ex aequo daarachter.

Daarbij moet worden aangetekend dat de intentie van de vier groepen om te stemmen fors achter ligt bij die van Nederlanders zonder migratieachtergrond. Bovendien heeft Kantar Public mensen bevraagd die bovengemiddeld geïnteresseerd zijn in politiek en samenleving. Aan het onderzoek werkten 1.143 kiesgerechtigde Nederlanders met een niet-westerse afkomst (eerste en tweede generatie) mee, gelijk verdeeld over etnische groep, geslacht, leeftijd, opleiding en regio. Kantar Public beschouwt de resultaten 'indicatief voor de maatschappelijke en electorale ontwikkelingen'.

'Ook een gefrustreerde partij voor allochtonen in Kamer'

Het 'Sylvana-effect' bleef uit, hoe nu verder?

Met haar vertrek laat Sylvana Simons het zorgvuldig geconstrueerde multi-etnische bouwwerk van Denk goeddeels ineenstorten. Kamerleden Tunahan Kuzu en Selçuk Öztürk streden de afgelopen twee jaar tegen het imago van 'Turkenpartij' en 'moslimpartij'. Met Simons slaagden ze er in dat beeld te logenstraffen. Maar de gedroomde verbinding tussen migrantengroepen loopt stuk in de eigen gelederen. Lees hier meer (+).

Uit het onderzoek blijkt dat een kwart van de Turks-Nederlandse respondenten aangeeft Erdogan te steunen. Daar staat tegenover dat vier op de tien Turkse Nederlanders een sterke afkeer van hem hebben. Gevraagd naar een voorkeur voor de Nederlandse minister-president, leverde geen duidelijke 'winnaar' op. Marokkaanse Nederlanders zien het liefst PvdA-leider Lodewijk Asscher of D66-leider Alexander Pechtold in het Torentje. Bij Surinaamse Nederlanders delen Asscher, de huidige VVD-premier Mark Rutte en PVV-voorman Geert Wilders de koppositie. Rutte en Pechtold zijn de favoriet van Antilliaanse Nederlanders. De Nederlanders met een migratieachtergrond, zo blijkt uit het onderzoek, hebben het gevoel onder een vergrootglas te liggen.

De helft zegt 'ja' op de vraag 'voelt u zich stelselmatig gediscrimineerd', waaronder een volgens onderzoeker De Beer 'overweldigende meerderheid' van Marokkaanse Nederlanders. Ruim vier op de tien respondenten beantwoordt de vraag met 'nee'.

'Weliswaar vinden de meeste respondenten wel dat ze zelf meer hun best moeten doen', legt uit De Beer uit, 'maar men meent dat ze in die positie zijn gekomen door de autochtone Nederlander.' Verschillende respondenten zien Denk als de enige partij die zaken als discriminatie, uitsluiting en ongelijkheid adresseert. 'De PVV is er voor gefrustreerde witte mensen', zei een van hen, 'daarom mag er ook een partij voor gefrustreerde allochtonen in de Kamer.'