'Universiteit' wordt beschermde titel
© ANP

'Universiteit' wordt beschermde titel

Het moet afgelopen zijn met instellingen die zich zonder accreditatie universiteit of hogeschool noemen, vindt minister Bussemaker. 'Ze vragen geld en tijd voor een diploma dat niets waard is.'

De Hogeschool Geesteswetenschappen in Utrecht mag straks geen hogeschool meer heten. Ook de Alhuraa University in Den Haag moet een andere naam kiezen, net als Dutch University College in Wilp. Binnenkort is het gebruik van de termen 'universiteit' en 'hogeschool' namelijk voorbehouden aan wettelijk erkende instellingen.

Minister van Onderwijs Jet Bussemaker bereidt momenteel een wet voor die dat regelt. Vanaf vandaag staat het 'Wetsvoorstel bescherming namen en graden hoger onderwijs' op www.internetconsultatie.nl, waar burgers de kans hebben erop te reageren. Vervolgens gaat de ontwerpwet naar de Raad van State en de Tweede Kamer.

Incidenten

De wet volgt op incidenten met instellingen die zich voordeden als erkende hogescholen en universiteiten. Soms beloofden ze ook de bijbehorende diploma's. In 2013 legde de rechtbank de Alhuraa Universiteit in Den Haag een boete op wegens oplichting en valsheid in geschrifte. De universiteit had meer dan honderd mensen een diploma met de graad van bachelor, master en doctor verleend, terwijl de instelling daartoe niet bevoegd was.

Die veroordeling is een uitzondering. Niet-erkende instellingen die geen vervalste diploma's afgeven, kunnen zich ongestraft hogeschool of universiteit noemen. Daar wil Bussemaker een einde aan maken. 'Dit soort organisaties vraagt geld en tijd van studenten voor een diploma dat niets waard is. Dat mag niet onbestraft blijven.'

De minister wil dat alleen instellingen met een accreditatie van de Nederlands-Vlaamse Accreditatieorganisatie (NVAO) en nevenvestigingen van bepaalde buitenlandse universiteiten zich voortaan nog universiteit of hogeschool mogen noemen. Ook de vertalingen, zoals 'University' of 'University of Applied Science', krijgen bescherming. De nieuwe wet zorgt er bovendien voor dat alleen erkende instellingen de graden bachelor, master, associate degree en doctor mogen afgeven.

Boete

Een uitzondering geldt voor instellingen die geen graden in het vooruitzicht stellen en daarnaast geen geld voor hun onderwijs vragen, zoals de Kleuteruniversiteit en de Universiteit van Nederland

Zodra de wet wordt aangenomen, riskeren instellingen die de regels overtreden een boete van maximaal 810 duizend euro of 10 procent van hun jaaromzet.

Een uitzondering geldt voor instellingen die geen graden in het vooruitzicht stellen en daarnaast geen geld voor hun onderwijs vragen, zoals de Kleuteruniversiteit en de Universiteit van Nederland. Ook Volksuniversiteiten en -hogescholen hoeven hun naam niet te veranderen, omdat het gevestigde instituten betreft die de naam al lang dragen.

Voorzitter Thom de Graaf van de Vereniging Hogescholen reageert verheugd op het wetsvoorstel. 'Er worden terecht hoge kwaliteitseisen gesteld aan hogescholen', zegt hij. 'De kwaliteit van een hogeschool en de individuele opleidingen worden streng gecontroleerd door de NVAO en de Inspectie voor het Onderwijs. Daardoor weet de samenleving welke waarde een hogeschooldiploma vertegenwoordigt. Wij juichen het toe als door dit wetsvoorstel misbruik van de term 'hogeschool' effectief kan worden tegengegaan.'

Onwenselijk

De vereniging van universiteiten VSNU laat weten niet zelf te hebben aangedrongen op verscherpte wetgeving. 'Het is vooral de overheid die het onwenselijk acht dat allerlei niet-geaccrediteerde instellingen de naam universiteit dragen', zegt beleidsmedewerker Babak Mohammadzadeh. 'Maar in het algemeen is natuurlijk belangrijk dat voor iedereen duidelijk is wat een universiteit is.'

Onder de erkende universiteiten vallen alle bekostigde universiteiten als de Universiteit van Amsterdam, de TU Delft en de Open Universiteit, maar ook de levensbeschouwelijke universiteiten als de Theologische Universiteit Kampen en de Universiteit voor Humanistiek. Ook de twee onbekostigde universiteiten Nyenrode Business Universiteit en TIAS School for Business and Society mogen zich universiteit blijven noemen.

De term hogeschool mag straks alleen worden gevoerd door hogescholen die door het rijk worden bekostigd en zogeheten rechtspersonen hoger onderwijs (rpho's). Dat zijn particuliere organisaties die zonder overheidsfinanciering opleidingen verzorgen die door het ministerie van Onderwijs zijn erkend, zoals de LOI en de NCOI.

'Met de naam hogeschool geven we het niveau aan'

Aan de pittoreske Drift, tussen de gebouwen van de Universiteit Utrecht, staat een oud pand met in gouden letters 'Hogeschool Geesteswetenschappen' op de gevel. Deze hogeschool, die sinds 2005 bestaat, biedt acht hbo- en drie post-hbo-opleidingen aan, variërend van verlies- en rouwbegeleiding tot energetisch therapeut.

Een accreditatie van de NVAO heeft de hogeschool niet, zegt mede-oprichter en studieadviseur Hendrik Boswinkel, maar daar wordt aan gewerkt.

Dat de instelling zich desondanks hogeschool noemt, vindt hij logisch. 'Daarmee geven we het niveau aan', zegt hij. 'Onze school is geen mbo en geen ambachtsschool. De lesstof wordt overgebracht op hbo-niveau.'

De hogeschool, die zich bij een wetswijziging desnoods om zal dopen tot Instituut voor Geesteswetenschappen, biedt opleidingen voor mensen die in de geestelijke gezondheidszorg werken, maar ook opleidingen over religie, filosofie en spiritualiteit. Maar, haast Boswinkel zich te zeggen, altijd vanuit een 'strak wetenschappelijk kader, want dat vinden we belangrijk'.

En die opleiding tot energetisch therapeut dan? 'Tja', zegt Boswinkel, 'dat is een wat omstreden opleiding. Er zijn mensen die claimen dat ze iets kunnen met energie. Wij nemen de verantwoordelijkheid om mensen af te leveren die veilig kunnen werken in dit beroep. Anders verdwijnt het in een achterkamer, dan krijg je Yomanda-achtige taferelen.'

Bloesem- en celzouttherapie aan de 'universiteit'van Wilp

Wie zijn medische basiskennis wil bijspijkeren of zin heeft in een opleiding ayurvedische gezondheidszorg of vedische astrologie kan zich melden op landgoed Klein Noordijk in het Gelderse Wilp. Daar bevindt zich het Dutch University College for Social & Cultural Studies.

Directeur en decaan is Will Dubbeling, die op de website de titel 'professor' voor zijn naam voert. Hij haalde een PhD bij de Intercultural Open University in het Groningse dorp Opeinde, een dubieuze instelling die inmiddels niet meer bestaat. 'Vervolgens kreeg ik daar een aanstelling als associate professor', zegt hij. 'Zo'n titel mag je blijven voeren.'

Volgens de website biedt Dutch University College 'geaccrediteerde en gecertificeerde studieprogramma's en (beroeps)opleidingen/trainingen op bachelor- en masterniveau'. De accreditaties zijn echter niet afkomstig van de NVAO, maar onder meer van de Stichting Nederlands Register voor Opleidingen in de integrale en complementaire gezondheidszorg (SNRO), een stichting die ook opleidingen bloesemtherapie, kleurentherapie en celzouttherapie accrediteerde. 'De SNRO accrediteert conform de hbo-norm', aldus Dubbeling.

Dubbeling maakt zich vooralsnog geen zorgen over de voorgenomen wetswijziging, waardoor het Dutch University College van naam zou moeten veranderen. 'Dan noemen we ons gewoon Dutch College', zegt hij. 'Ik denk niet dat dat veel uitmaakt.'