Het Pieter Baan Centrum.
Het Pieter Baan Centrum. © ANP

'Tirannieke' vader van negentien kinderen naar Pieter Baan Centrum

De 57-jarige man uit Bunschoten die wordt verdacht van ernstige mishandeling van zijn kinderen moet psychisch worden onderzocht in het Pieter Baan Centrum. Hij blijft voorlopig vastzitten. Niet alle kinderen zijn het met de rechter eens: 'Onze lieve vader wordt ten onrechte beschuldigd door vijf van zijn kinderen die niet meer geloven. Zij waren niet meer welkom. Nu willen zij wraak nemen.'

Is de zwaar gelovige 57-jarige Henk K. uit Bunschoten-Spakenburg een gewelddadige tiran geweest voor zijn 19 kinderen?

Ja, zegt het Openbaar Ministerie. De officier van justitie beschuldigde de man woensdag voor de Utrechtse rechtbank van onder meer poging tot doodslag op een zoon, seksueel misbruik van een toen 12-jarige dochter en van zware mishandeling. K. zou onder meer een ratelende kettingzaag bij de nek van een zoon hebben gehouden, terwijl hij hem aan een tafel had vastgebonden. Een andere zoon zou hij de keel hebben dichtgeknepen. Meerdere kinderen zou hij dagenlang hebben opgesloten in een aardappelhok. Ze kregen regelmatig slaag, met de lat of met de gebalde vuist.

Liefdevol kijkt zij vanaf de publieke tribune naar haar man in de beklaagdenbank

De rechter besloot tijdens deze regiezitting dat de man zijn geestesgesteldheid moet worden onderzocht in het Pieter Baancentrum. Maar zeven van zijn twaalf meerderjarige kinderen blijven achter hun vader staan. En achter hun moeder, die ook verdachte is.

'Onze lieve vader wordt ten onrechte beschuldigd door vijf van zijn kinderen die niet meer geloven. Zij waren niet meer welkom. Nu willen zij wraak nemen', zeggen dochter Anna (32) en Mirjam (29). 'Het zijn leugenaars.' De twee vrouwen zijn naar de zitting  gekomen om steun te betuigen aan hun vader. En om hun moeder te ondersteunen, die het zichtbaar moeilijk vindt de zaak bij te wonen. Liefdevol kijkt zij vanaf de publieke tribune naar haar man in de beklaagdenbank. Als de zitting wordt geschorst, glipt ze door de bewaking om hem te omhelzen.

Hun levensstijl was wat apart, maar leek binnen de grenzen van de rechtsstaat te blijven

K., ook tijdens de zitting gekleed in een blauwe gestreepte boerenkiel, zijn uniform, heeft naast zijn bouwbedrijf een viswinkel in Utrecht. Het gezin K. wordt ook in de gelovige gemeenschap van Bunschoten-Spakenburg als extreem-religieus beschouwd. In het huis is geen televisie of computer te vinden. Na de lagere school kregen de kinderen thuis onderwijs, omdat geen middelbare school in de ogen van vader streng genoeg was. In 2010 kwam vader K. in opspraak omdat hij zijn toen 10-jarige zoon Cornelis niet wilde laten behandelen in een brandwondencentrum, nadat het jongetje door een steekvlam ernstige brandwonden had opgelopen. Liever behandelde hij hem thuis met 'wonderzalf'.

'Hun levensstijl was wat apart, maar leek binnen de grenzen van de rechtsstaat te blijven', zegt een verslaggever van de Bunschoter Courant, die het gezin langer volgt. 'Toen het negentiende kind werd geboren, stonden ze met z'n allen op de foto op onze voorpagina.'

Vorig jaar deden vier van zijn 'afvallige' kinderen aangifte tegen hun vader. K. werd opgepakt. Zijn zeven minderjarige kinderen die nog thuiswoonden, in de leeftijd van acht tot 17 jaar, werden uit huis geplaatst. Hun moeder bleef alleen achter.

De officier van justitie spreekt van 'een lange periode van excessief geweld'.  Met de langdurige opsluitingen zou de gezondheid van de kinderen in gevaar zijn gebracht, aldus de aanklager. Maar volgens zijn advocaat Maalsté worden de beschuldigingen slechts door een paar kinderen ondersteund.  De vader verdenkt juist deze kinderen er van 40 duizend euro van hem te hebben gestolen, aldus de advocaat. 'Pas nadat hij aangifte heeft gedaan van deze diefstal, is er aangifte tegen hem gedaan.'

Hij sloeg wel, maar niet hard

Verklaring van één van de kinderen

'K. heeft zijn kinderen gedwongen avond aan avond aan tafel te blijven zitten, tot duidelijk zou worden wie het geld had weggenomen', zegt de aanklager. Het valt haar op dat in de verklaringen een aantal kinderen vergoelijkend over hun vader spreekt. 'Hij sloeg wel, maar niet hard', zegt een bijvoorbeeld.

Omdat de verdachte niet wil meewerken aan psychologisch onderzoek, verzoekt de aanklager de rechter om een onderzoek in het Pieter Baancentrum. 'Wat voor een gedachten gaan er in hem om om tot dergelijk gedrag over te gaan', vraagt de Officier van Justitie zich af. 'Mogelijk is er sprake van een waanstoornis, suggereerde de psychiater.'

De rechter oordeelt dat de man voorlopig in voorarrest moet blijven. 22 februari wordt de zaak voortgezet.