'De wietprijs zal waarschijnlijk dalen, het gebruik toenemen'

Rondvraag gedogen wietteelt

De 'wietwet' van D66 is door de Tweede Kamer, een eerste stap naar het gedogen van teelt en transport van hennep en hasjiesj onder toezicht van de overheid. Wat vinden betrokkenen ervan? 'De export van hennep vanuit Nederland is en blijft lucratief en deze markt zal in geen enkel scenario afnemen.'

Willem Vugs, eigenaar van coffeeshop Toermalijn in Tilburg

'Ik ben erg opgetogen. We hebben het deze dagen veel gehad over wijlen burgemeester Stekelenburg, die eind jaren negentig al een fervent voorstander was van het reguleren van de achterdeur. Als dit ook door de Eerste Kamer komt, dan verandert er heel wat voor ons, zowel juridisch als praktisch. De aanvoer en inkoop van cannabis is niet langer strafbaar. En je krijgt te maken met telers met wie je als coffeeshophouder intensief samenwerkt. Nu heb je vaak geen zicht op die telers en wat ze doen - alleen op kleine telers, maar die zijn met een vergrootglas te zoeken. Meestal heb je te maken met wietmakelaars of tussenhandelaren. Daardoor heb je geen enkel zicht op de teelt zelf; daarvan moeten we ons als coffeeshophouder verre houden. Als ook productie, transport en opslag worden geregeld in het gedoogbesluit, kan dat zeker tot betere kwaliteit leiden. Van een illegale teler kun je de producten niet testen op bestrijdings- of andere middelen. Ze worden nu eigenlijk op de gok toegelaten.'

Nationale Politie - woordvoerder Frank van der Voort

Lees ook:

Geroffel klonk op uit de bankjes nadat de Tweede Kamer dinsdag met 77 tegen 72 instemde met de 'wietwet' van D66. Maar komt het echt zover?

Dit is een voor de politie zeer onwenselijke situatie, want het zal leiden tot grote regionale verschillen en mogelijk ook tot een ondermijning van de legitimiteit van het overheidsoptreden

Korpschef Nationale Politie Erik Akerboom

'Wij hebben hier geen mening over. Als de wet er komt dan voeren wij die uit, maar het is nu aan de politiek. Korpschef Erik Akerboom heeft voor goedkeuring van het wetsvoorstel door de Tweede Kamer advies uitgebracht en daar laten we het bij.'

In het advies staat dat met het wetsvoorstel 'het probleem van de illegale handel niet wordt voorkomen'. Akerboom: 'De export van hennep vanuit Nederland is en blijft lucratief en deze markt zal in geen enkel scenario afnemen'. Bij regulering van de teelt denkt hij wel dat 'de politie zich meer kan richten op de aanpak van de georganiseerde illegale hennepteelt'. 

De Nationale Politie zet vraagtekens bij het vaststellen van de handhavingsregels door gemeenteraden. 'Daardoor zal de benodigde handhaving door de politie afhangen van de lokale invulling door de gemeente, en is dit niet eenduidig bepaald', schrijft Akerboom in zijn advies. 'Dit is een voor de politie zeer onwenselijke situatie, want het zal leiden tot grote regionale verschillen en mogelijk ook tot een ondermijning van de legitimiteit van het overheidsoptreden.'

Over de taakverdeling tussen politie Openbaar Ministerie, burgemeesters en de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport is Akerboom niet enthousiast. Die zou 'een onduidelijke situatie met zich meebrengen'. Zonder een eenduidig 'handhavingsarrangement, is de situatie voor de politie 'ongewenst en zullen niet alle positieve effecten van regulering gelden'.

Stijn Hoorens, onderzoeker drugsbeleid bij internationaal onderzoeksinstituut Rand

Een lagere prijs heeft als nadeel dat het gebruik zeer waarschijnlijk zal toenemen

Stijn Hoorens, onderzoeker drugsbeleid

'De prijs van wiet gaat een heel belangrijke rol spelen. De verwachting is dat de prijs van legale wiet lager zal zijn dan 'straatwiet', omdat onder meer de risico's van illegaliteit niet meer worden doorberekend. Dit heeft als nadeel dat het gebruik zeer waarschijnlijk zal toenemen. Als de legale wiet toch duurder wordt - door bijvoorbeeld kwaliteitscontroles en omdat legale producenten hun stroom niet aftappen - dan is er een prikkel voor de gebruiker weer uit te wijken naar de straat.

'Een ander dilemma als de wet er komt: die regelt alleen het aandeel van de Nederlandse wietteelt dat bestemd is voor de gesloten coffeeshopketen. Er zal nog steeds illegale teelt blijven bestaan, die bestemd is voor de export. Volgens onderzoek is Nederland de grootste Europese producent. Minimaal 31 procent gaat naar het buitenland - sommige schattingen lopen op tot 96 procent. De politie zal dus veel mankracht nodig blijven hebben om de illegale kweek tegen te gaan.

'Een voordeel van legalisering is dat de kwaliteit beter te controleren valt. Zo kunnen afspraken gemaakt worden over thc-gehaltes en het uitbannen van bestrijdingsmiddelen. Bovendien kan nu openlijk innovatie en technologie toegepast worden bij de productie van wiet.'

Derrick Bergman, voorzitter VOC (Verbond voor opheffing van het cannabisverbod)

Het verbod is het probleem, niet de plant

Derrick Bergman, voorzitter VOC

'In 2002 stemde al eens een Kamermeerderheid voor een motie voor regulering van de teelt. Maar dit is een wetsvoorstel, dat gaat veel verder. Ik ben ook heel erg blij met het amendement van GroenLinks dat de thuisteelt voor medicinaal gebruik toestaat. Ik hoop dat ze in de aanloop naar de behandeling in de Eerste Kamer nog verder gaan en ook alle volwassen Nederlanders toestaan een paar planten te kunnen telen zonder dat ze bang hoeven te zijn voor vervolging. Want nu ligt het monopolie helemaal bij de coffeeshops. Tienduizenden Nederlanders doen het, en nog steeds worden zelfs gezinnen uit huis gezet wegens de teelt van een paar plantjes. Wij pleiten voor het einde van het cannabisverbod. Want het verbod is het probleem, niet de plant.'

Openbaar Ministerie - woordvoerder Désirée Wilhelm

Slechts een kleine minderheid van de Nederlandse productie van cannabis is bedoeld voor de Nederlandse markt; het overgrote deel van de teelt wordt verbouwd voor de export en komt niet in aanmerking voor de gesloten keten

Openbaar Ministerie

'Voor het Openbaar Ministerie is het nu te prematuur om te reageren. Het woord is aan de politiek; het voorstel moet eerst maar eens door de Eerste Kamer komen. Over het initiatiefwetsvoorstel heeft het Openbaar Ministerie (OM) eind vorig jaar zijn standpunt kenbaar gemaakt.'

Dat standpunt komt erop neer dat het OM 'het wetsvoorstel in de huidige vorm geen goed idee vindt'. Het zou de positie van het OM 'in dit complexe beleidsterrein' nodeloos verzwakken. Ook is het 'internationaalrechtelijke fundament' van het wetsvoorstel niet zo stevig als wordt geclaimd.

Dat het wetsvoorstel leidt tot minder georganiseerde criminaliteit gelooft het OM niet. 'Slechts een kleine minderheid van de Nederlandse productie van cannabis is bedoeld voor de Nederlandse markt; het overgrote deel van de teelt wordt verbouwd voor de export en komt niet in aanmerking voor de gesloten keten.' Hierbij is het 'moeilijk uit te leggen dat je enerzijds gedoogde teelt hebt, en anderzijds niet-gedoogde teelt actief vervolgt'.

Het OM vreest verder dat de wet in Nederland leidt 'tot ongewenste situaties op het gebied van rechtszekerheid en rechtsgelijkheid' als het beleid op gemeentelijk niveau wordt bepaald. Hierdoor is het bovendien onvoldoende duidelijk 'op welke wijze toezicht zal worden gehouden op het gesloten houden van de keten van teelt naar koffieshop tot gebruiker'. Het college schrijft dat 'het gesloten systeem kan gaan lekken' en dat niet duidelijk is wie er dan 'als loodgieter moet optreden'.

Paul Depla, PvdA-burgemeester van Breda

Je maakt een eind aan het systeem dat een coffeeshophouder, een ondernemer met een vergunning, zijn spullen moet kopen op de illegale markt, beheerst door criminelen

Paul Depla, PvdA-burgemeester van Breda

'Een mooie stap. Vorig jaar was 90 procent van de gemeenten het al eens met de conclusies van het onderzoeksrapport Het failliet van het gedogen en riep op tot experimenten met regulering van de wietteelt.  Een belangrijk voordeel is dat je de geproduceerde wiet kunt controleren op kwaliteit. Dat volksgezondheidseffect wordt weleens vergeten. En je maakt een eind aan het systeem dat een coffeeshophouder, een ondernemer met een vergunning, zijn spullen moet kopen op de illegale markt, beheerst door criminelen. Die hypocrisie is een rechtsstaat onwaardig. Het is ook een belangrijke stap in de strijd tegen de georganiseerde drugscriminaliteit.  Natuurlijk gaat een groot deel van de wietproductie naar het buitenland. Maar waarom zouden criminelen de productie hier houden als de Nederlandse markt is opgedroogd? Dan kunnen ze bijvoorbeeld toch beter in Spanje gaan zitten: een beter klimaat en minder transportkosten.'

Victor Everhardt, D66-wethouder in Utrecht

In Utrecht willen wij 'social cannabis clubs' faciliteren zodat zij een experiment kunnen starten voor een gesloten keten van teelt en gebruik door volwassen recreatieve gebruikers

Victor Everhardt, D66-wethouder in Utrecht

'Een doorbraak, deze Kamermeerderheid voor regulering en modernisering van de cannabisteelt. De gemeente Utrecht is al sinds jaar en dag voorstander van experimenten die de teelt en aanvoer van cannabis reguleren. Bij de uitwerking pleit ik voor lokaal maatwerk. Dus ruimte voor gemeenten om lokale experimenten te kunnen ontwerpen, passend bij wat de stad nodig heeft. In Utrecht willen wij 'social cannabis clubs' faciliteren zodat zij een experiment kunnen starten voor een gesloten keten van teelt en gebruik door volwassen recreatieve gebruikers. Daarom denken we graag mee over de verdere uitwerking van de nieuwe wet.'

Rutger de Ridder, voorzitter van de JOVD, de jongerenorganisatie van de VVD

Wij zijn wel teleurgesteld in de VVD. Een meerderheid in de Tweede Kamer stemde op dit punt liberaler dan de VVD

Rutger de Ridder, voorzitter jongerenorganisatie van de VVD

'Een wijs besluit van onder meer PvdA, SP, GroenLinks, 50Plus en Partij voor de Dieren. De overheid kan in Nederland nu eindelijk de wietteelt slimmer gaan reguleren. Daarnaast kan er ook veel beter gecontroleerd worden op de kwaliteit van softdrugs. Een geweldige stap in de goede richting. Wij zijn wel teleurgesteld in de VVD. Een meerderheid in de Tweede Kamer stemde op dit punt liberaler dan de VVD. Tijdens het afgelopen VVD-congres stemden de leden met grote meerderheid vóór het slimmer reguleren van de wietteelt.'