De Spaanse kunstenaar Eugenio Merino naast de opgebaarde Picasso.
De Spaanse kunstenaar Eugenio Merino naast de opgebaarde Picasso. © Facebook

Opgebaarde Picasso als protest tegen massatoerisme Málaga

Een selfie naast het opgebaarde lichaam van Pablo Picasso. Het is sinds donderdag mogelijk in de Spaanse stad Málaga, waar de legendarische kunstschilder, beeldhouwer en tekenaar in 1881 werd geboren en nog altijd op handen wordt gedragen. Best opmerkelijk als je bedenkt dat Picasso al op zijn tiende Málaga verliet om er niet meer terug te keren. En de maker van wereldberoemde schilderijen als Les Demoiselles d'Avignon, Le Rêve en het monumentale Guernica al ruim 44 jaar begraven ligt in de tuin van zijn Franse kasteel Vauvenargues.

Toch ligt Picasso nu ook roerloos in het gebouw van Alliance Française van Málaga. Eén meter 64 lang uitgestrekt op een verhoging. De beide handen op de buik gevouwen. Gekleed in een gestreept shirt, een witte broek en donkere schoenen. Bij het lichaam een marmeren plaquette waarop in het Frans is te lezen: 'Hier rust onze geliefde Pablo Picasso. 1881-1973. We missen je.'

Pas bij nadere bestudering blijkt het lichaam van Picasso een sculptuur. Hyperrealistisch. Gemaakt van siliconenhars, polyester, polyurethaan en echt mensenhaar. Een kunstwerk van de vaak omstreden Spaanse kunstenaar Eugenio Merino, die eerder een beeld van een dode dictator Franco in een koelkast opbaarde, Al Qaida-terrorist Osama Bin Laden afbeeldde als discokoning en de Cubaanse revolutionair Fidel Castro als zombie.

Met de opgebaarde Picasso wil Merino protesteren tegen de ongekende groei van het massatoerisme in Málaga. De Zuid-Spaanse stad is de snelst groeiende toeristenstad van Spanje en trok vorig jaar ruim 2 miljoen Costa del Sol-gangers en stedentrippers. De toegenomen populariteit is grotendeels te danken aan de grootschalige promotie van Málaga als de stad van Picasso.

Blikvangers zijn daarbij het Picassomuseum (met ruim 230 van zijn werken), het geboortehuis van Picasso en een bronzen beeld van de beroemde kunstenaar aan de Plaza de la Merced, een beeld waarvan wordt gezegd dat als je het hoofd ervan aait je nakomelingen met artistiek talent gezegend zullen zijn.

Gentrificatie en Disneysering van Málaga

Keerzijde van de massale toestroom aan toeristen is de toenemende drukte, vervuiling en stijgende huur- en leefprijzen voor de plaatselijke bevolking in Málaga. Problemen waar ook razend populaire steden als Barcelona, Berlijn en Venetië al langer over klagen. Merino hoopt met de opgebaarde Picasso bezoekers tot nadenken te dwingen over de 'gentrificatie en Disneysering van Málaga'.

'Picasso wordt gebruikt om Málaga op een bepaalde manier uit te buiten. Waarom? Hij was veel meer dan een uithangbord of een souvenir', aldus Merino in de Spaanse media. Jeroen Krabbé, die onlangs in een veelgeprezen Nederlandse televisieserie het spoor van Picasso volgde, zal dat slechts kunnen beamen.

Boze reacties over de opgebaarde Picasso of berichten over juridische stappen zoals enkele jaren geleden bij zijn kunstwerk van Franco heeft Merino nog niet ontvangen. Dus ligt Picasso, die ooit ten onrechte werd beschuldigd van het stelen van 's werelds beroemdste schilderij de Mona Lisa, tot 28 juli opgebaard in het gebouw van Alliance Française van Málaga. En hoopt Merino dat zijn sculptuur van zijn wereldberoemde landgenoot aanzet tot nadenken. Zei Picasso zelf tenslotte niet ooit 'Kunst is een leugen die ons de waarheid doet realiseren'?