De twee gestolen Van Gogh-schilderijen die in september nabij Napels zijn gevonden door de Italiaanse politie, zijn na veertien jaar terug in het Van Gogh Museum. Het gaat om Zeegezicht bij Scheveningen en Het uitgaan van de Hervormde Kerk te Nuenen.
De twee gestolen Van Gogh-schilderijen die in september nabij Napels zijn gevonden door de Italiaanse politie, zijn na veertien jaar terug in het Van Gogh Museum. Het gaat om Zeegezicht bij Scheveningen en Het uitgaan van de Hervormde Kerk te Nuenen. © ANP

Museum viert 14 jaar na diefstal miraculeuze terugkeer Van Goghs

Vanaf woensdag zijn de twee schilderijen die 14 jaar geleden werden gestolen uit het Van Gogh Museum daar weer te zien. Het museum heeft een minitentoonstelling gemaakt over de roof en 'miraculeuze' terugkeer van Zeegezicht bij Scheveningen (1882) en Het uitgaan van de Hervormde Kerk te Nuenen (1884-1885).

Onder grote persbelangstelling, vooral uit het buitenland, presenteerde directeur Axel Rüger de teruggevonden werken dinsdag in het museum, in aanwezigheid van minister Bussemaker van Cultuur en leden van de Italiaanse Guardia  di Finanza. Zij hadden de twee kleine schilderijen van Vincent van Gogh (1853-1890) in september 2016 aangetroffen tijdens een inval in een van de vele huizen van Raffaele Imperiale, een maffiabaas uit Napels. Hij had de schilderijen gekocht van de twee Nederlandse inbrekers. Zij zijn veroordeeld, maar hebben tot de vondst in Italië nooit willen onthullen waar hun buit was gebleven.

Imperiale bleek met de Italiaanse justitie te hebben onderhandeld over de teruggave van de werken. Justitie wilde 20 jaar gevangenisstraf tegen hem eisen, maar verlaagde dat volgens een documentaire van Brandpunt tot 12 jaar in ruil voor verklaringen over zijn criminele activiteiten en de teruggave van de twee schilderijen. Volgens experts worden kunstwerken vaak gestolen met het oog op eventuele onderhandelingen met justitie, maar ook om losgeld te eisen bij verzekeringsmaatschappijen of om over een financieel onderpand te beschikken bij criminele deals.

Vaste collectie

De teruggevonden werken zijn in het museum opgehangen op de eerste verdieping, op een tijdelijke wand voor het raam dat de twee dieven op 7 december 2002 insloegen om toegang te verkrijgen. Tot en met 14 mei zijn de schilderijen op die plek te zien, daarna gaan ze naar het restauratieatelier. Dan wordt beslist of en hoe ze worden opgeknapt. Zeegezicht bij Scheveningen heeft de meeste schade: in de linkerbenedenhoek is over een strook van 2 bij 7 centimeter verf verdwenen. Na restauratie komen de schilderijen weer in de vaste collectie te hangen, die naar chronologie is gerangschikt.

De werken hebben veel waarde voor het museum. Zeegezicht bij Scheveningen is het enige schilderij in de collectie uit de Haagse tijd van Van Gogh. Op het strand zijn figuren in rouwkleding te zien. Die voegde de schilder toe nadat zijn vader was overleden, die predikant was in de hervormde kerk in het Brabantse Nuenen. Deze kerk is te zien op het andere teruggekeerde werk, dat Van Gogh maakte als geschenk voor zijn moeder.

Volgens Rüger, die vier jaar na de diefstal directeur werd, is het museum nu 'super beveiligd'. Hij noemde het 'cynisch' dat een van de dieven, Octave 'Okkie' Durham, de kans kreeg om afgelopen weekeinde in De Telegraaf zijn relaas te doen over de diefstal en verkoop van de schilderijen. 'Op het moment dat de werken zijn gevonden, komt hij opeens voor de dag om mee te rijden op de publiciteitsgolf.' Durham zei dat hij en zijn mede-inbreker de schilderijen hadden gestolen uit geldnood en er later in waren geslaagd die te verkopen aan de Italiaan, die een coffeeshop in Amsterdam uitbaatte, 'voor een flinke tas geld'.


Meer lezen?

Maandag zijn de twee gestolen doeken van Van Gogh officieel teruggegeven aan museumdirecteur Rüger. Belangrijkste vraag voor de persconferentie in Napels: hoe kwamen de werken bij de Camorra?

Ontkennende veroordeelde bekent in interview: ik was betrokken bij roof Van Gogh Museum. Lees hier het hele artikel (+).