Danaë Moons, Study Mechanic earth, 2013, 64 x 96 cm, Inkt op papier
Danaë Moons, Study Mechanic earth, 2013, 64 x 96 cm, Inkt op papier ©

Duistere, ongrijpbare natuur fascineerde Danaë Moons

Body Betray Itself - Danaë Moons (Nieuw Dakota)

Het zou jammer zijn als kunstenaar Danaë Moons alleen met haar verdwijning geassocieerd zou worden. Ze is juist bij uitstek een kunstenaar van het hier en nu.

Als iemand er niet meer is, is het moeilijk om níét alles in retrospectief te zien - hoe anders? In januari 2015 verdween de kunstenaar Danäe Moons (30) tijdens een onderzoekreis in de jungle van Kalimantan, Indonesië. Haar gids Kiswono en zij zijn na een bootongeluk nooit teruggevonden. De zaak zorgde voor ophef, van overheidswege was er geen enkele steun voor de familie en hun zoektocht. Maar Danäe Moons kwam er niet mee terug.

Danäe Moons (30) is met haar gids Kiswono na een bootongeluk nooit teruggevonden

Twee jaar later is er nu haar eerste solotentoonstelling, die destijds in voorbereiding was, in presentatieruimte Nieuw Dakota in Amsterdam-Noord. Met bezwaard gemoed stap ik op de pont, het IJ wordt de rivier de Styx - probeer er maar eens níét aan te denken met dit weer.

Zwarte takken. Zwarte kettingen, zwarte netten, zwarte plantachtige groeisels. Moons bande alle kleur uit haar werk. Sculpturen hangen aan de muur of van het plafond af, raken net de grond of niet. De beelden groeien in de ruimte, opgetrokken uit ijle takken en leren slangen en kettingen. De pentekeningen aan de wand doen denken aan MRI-scans, maar als je denkt naar een ongedefinieerd lichaamsdeel te kijken ontdek je een ventiel, een venster, een draaiwiel - en wordt diezelfde tekening ineens een woekerend gebouw. Knap, dit spel met schaal en verwachting. De kunstenaar zat duidelijk op een spoor dat haar fascineerde. Duistere, ongrijpbare natuur, krachten die we onderschatten. Het is te zien in haar tekeningen, aantekenschriften, in de fascinerende zwarte opnamen uit een Poolse mijn.

De kunstenaar zat duidelijk op een spoor dat haar fascineerde

Ze verdween in het water. De Pavlovreactie van de kunstkenner is dan: Bas Jan Ader (verdween op zee tijdens zijn kunstreis 'In Search of the Miraculous'); het sublieme; de Romantische schilder Caspar David Friedrich wellicht - dat zijn ook de referenties in het omvangrijke essay van Hans den Hartog Jager in de catalogus. Hineininterpretierung is verleidelijk, alsof Moons' zoektocht niet anders kon eindigen dan zo. Maar er zijn meer kunstenaars die, met dezelfde mix van abstractie en natuurlijke vormen, de onberekenbare natuur de hedendaagse kunst in dragen, zoals Maartje Korstanje en Kim Habers. Moons was een kunstenaar van het hier en nu. Dat gaan we vergeten, want dit einde overschaduwt alles. Dramatisch, zinloos, zonde.

Body betrays itself - Danäe Moons, Nieuw Dakota, Amsterdam, t/m 15/01/17.